Ἡ Μαῖα ἡ τῶν Μυστηρίων Ἀπολειφθεῖσα

Νικαρέτη ἡ μαῖα ᾤκει ἐν τῷ Θριασίῳ πεδίῳ, γυνὴ πρεσβῦτις καὶ πένης. τριάκοντα ἔτη τὰς τῶν γειτόνων γυναῖκας μαιευομένηobstetricis officio fungens (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'μαιεύομαι' (cf. 'μαῖα'); cum accusativo construitur: parturientes adiuvans πολλοὺς μὲν παῖδας εἰς τὸ φῶς ἤγαγεν, αὐτὴ δὲ οὐδέποτε τὰ ἐν Ἐλευσῖνι ἱερὰ εἶδεν. τούτῳ δὲ τῷ ἔτει, ἀργύριον κατ᾽ ὀλίγον συλλέξασαpaulatim collecto (argento) (μτχ. ἀορ. α' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'συλλέγω'; 'κατ᾽ ὀλίγον' significat 'paulatim, minutatim', τά τε μικρὰ μυστήρια ἐμυήθηinitiata est (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'μυέω'; accusativus 'τὰ μικρὰ μυστήρια' etiam in passivo servatur καὶ τὸν χοῖρον ἔθυσε. καὶ νῦν σὺν τοῖς ἄλλοις μύσταις ἐβάδιζε κατὰ τὴν ἱερὰν ὁδόν, μυρρίνης στέφανονcoronam myrteam (μυρρίνης: γεν. ἑν. θηλ.; στέφανον: αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — forma Attica 'μυρρίνη' pro 'μυρσίνη'; corona quam mystae in pompa Eleusinia gerebant ἔχουσα καὶ «Ἴακχ᾽, ὦ Ἴακχε» βοῶσα.
Ἐπεὶ δὲ πλησίον Θρίας ἦσαν, νεανίας τις ἐκ τῶν ἀγρῶν δρόμῳ προσελθὼνcursu accedens (δρόμῳ: δοτ. τρόπου; προσελθών: μτχ. ἀορ. β' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'προσέρχομαι'; 'δρόμῳ' modum indicat, i.e. currendo ἐβόα· «ποῦ ἐστι Νικαρέτη ἡ μαῖα; ἡ γὰρ γυνή μου ἀπ᾽ ὄρθρουa prima luce (πρόθ. ἀπό + γεν. ἑν. ἀρσ.) — genetivus a praepositione 'ἀπό' pendet; 'ὄρθρος' est tempus ante solis ortum ὠδίνειparturit (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὠδίνω'; doloribus partus laborare, καὶ ἡ μήτηρ μου λέγει ὅτι τὸ παιδίον οὐκ ὀρθῶς κεῖταιnon recte iacet (κεῖται: ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'κεῖμαι'; infans in utero perverse situs est, unde partus difficilis.»
Ἡ δὲ ἔστη ἀποροῦσα. ἤδει γὰρ ὅτι, ἐὰν λεχοῦς ἅψηταιsi puerperam tetigerit (λεχοῦς: γεν. ἑν. θηλ.; ἅψηται: ἀορ. ὑποτ. μέσ. γ' ἑν.) — 'λεχώ' declinatur ut 'πειθώ'; 'ἅπτομαι' genetivum regit; condicio eventualis cum 'ἐάν' et coniunctivo, οὐκ ἐξέσται αὐτῇei non licebit (ἐξέσται: μέλλ. ὁριστ. γ' ἑν. ἀπρόσ.; αὐτῇ: δοτ. ἑν. θηλ.) — a verbo impersonali 'ἔξεστι', cum dativo personae et infinitivo εἰς τὸ τῆς θεοῦ ἱερὸν εἰσελθεῖν. μιαρὰ γὰρ γίγνεται ἡ τῶν τικτουσῶν ἁψαμένη. ὅμως δὲ τὸν στέφανον ἀφελομένηdetracta (corona) (μτχ. ἀορ. β' μέσ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἀφαιρέω'; medium significat sibi aliquid detrahere εἶπεν· «ἡγοῦ.»
Ἐν δὲ τῇ οἰκίᾳ ηὗρεinvenit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'εὑρίσκω'; forma cum augmento 'ηὗρε' Atticis usitata est, apud alios 'εὗρε' sine augmento invenitur τὴν γυναῖκα ἐπὶ τῆς κλίνης κειμένην, ὠχρὰν καὶ ἀσθμαίνουσανpallidam et anhelantem (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. θηλ. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — 'ὠχρός' significat pallidum; 'ἀσθμαίνω' significat aegre spiritum ducere; ambo ad 'τὴν γυναῖκα' referuntur. καὶ ἵνα θαρρύνοιut animum ei adderet (εὐκτ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'θαρρύνω' (forma Attica pro 'θαρσύνω'); optativus in enuntiato finali post tempus praeteritum ('ἔλεγε') adhibetur αὐτήν, ἅμα τὰς χεῖρας προσφέρουσαmanus admovens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo composito 'προσφέρω' ex 'πρός' et 'φέρω'; obstetrix manus parturienti admovet μῦθον ἔλεγε τοιόνδε·
«Χελιδών ποτε ἔσπευδεν εἰς τὴν τῆς Δήμητρος ἑορτήν, βουλομένη τὰ ἱερὰ θεάσασθαι. ἐν δὲ τῇ ὁδῷ ἤκουσε νεοττῶν ἐν νεοττιᾷ βοώντωνpullos in nido clamantes (γεν. πλ. ἀρσ. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. γεν. πλ. ἀρσ.) — 'νεοττός' (Attice pro 'νεοσσός') significat pullum avis, 'νεοττιά' nidum; genetivus pendet ex 'ἤκουσε', quod verbum sentiendi genetivum personae vel rei sonantis regit, ὧν ἡ μήτηρ ὑπὸ ἱέρακος ἥρπαστοrapta erat (ὑπερσυντ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἁρπάζω'; augmentum in plusquamperfecto hic omissum est; actionem iam ante perfectam significat. ἡ δὲ καταμείνασα ἔθρεψεν αὐτούς. ὀψὲ δὲ ἀφικομένη εὗρε τὰς θύρας κεκλεισμένας. ἀλλ᾽ ἡ Δημήτηρ αὐτὴ ἐξελθοῦσα ἀνέῳξεaperuit (ἀορ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνοίγνυμι' (vel 'ἀνοίγω'); duplex augmentum habet, scilicet syllabicum 'ε-' et temporale 'ῳ' καὶ εἶπεν· "σὺ μόνη τῶν ὀρνίθων τὰ ἐμὰ ὄργια ἀληθῶς ἐτέλεσας." ὁ μῦθος δηλοῖ ὅτι οἱ θεοὶ τὰ ἔργα μᾶλλον ἢ τὰς θυσίας τιμῶσιν.»
Ἡ δὲ γυνὴ ἐμειδίασεsubrisit (ἀορ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'μειδιάω'; aoristus ingressivus, qui subitum risum significat. πολὺν δὲ χρόνον ἐπόνει ἡ μαῖα, καὶ περὶ μέσας νύκταςcirca mediam noctem (αἰτ. πλ. θηλ. μετὰ προθ. 'περί') — praepositio 'περί' cum accusativo tempus approximatum indicat; pluralis 'νύκτας' more Graeco ponitur ἡ γυνὴ θυγάτριον ἔτεκε ζῶν. ἀλλὰ πολὺ αἷμα ἀφεῖσαmultum sanguinem emittens (ἀορ. β' μτχ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἀφίημι' ex 'ἀπό' et 'ἵημι'; participium causam mortis indicat, πρὶν ἕω γενέσθαιantequam illucesceret ('πρίν' + ἀπαρ. ἀορ. β' μέσ.) — 'πρίν' post enuntiatum affirmativum infinitivum regit; 'ἕως' (αἰτ. 'ἕω', declinatio Attica) significat auroram ἀπέθανε, οὐδὲ τὴν παῖδα ἰδοῦσα.
Νικαρέτη δὲ τὸ βρέφος τῇ τοῦ νεανίου μητρὶ παραδοῦσαcum tradidisset (μτχ. ἀορ. β' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'παραδίδωμι'; actio prior quam actio verbi principalis 'ἐβάδιζεν' καὶ λουσαμένηcum se lavisset (μτχ. ἀορ. α' μέσ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'λούω'; vox media sensu reflexivo: se ipsam lavit ut purgaretur ὅμως ἐβάδιζεν εἰς Ἐλευσῖνα. ἑσπέρας δὲ ἀφικομένη πρὸς τὰς πύλας ὑπὸ τοῦ φύλακος ἀπηλαύνετοrepellebatur (παρατ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀπελαύνω' (ἀπό + ἐλαύνω); 'ὑπὸ τοῦ φύλακος' agentem significat. «ἄπελθε, ὦ γύναι,» ἔφη· «ἐκ λεχοῦςa puerpera (ἐκ + γεν. ἑν. θηλ.) — a nomine 'λεχώ, λεχοῦς', id est mulier quae nuper peperit; contactus cum puerpera, sicut cum mortuo, hominem impurum reddebat καὶ ἐκ νεκροῦ ἥκεις· δὶς μιαρὰ εἶ.»
Ἡ δὲ πρεσβῦτις πρὸ τῶν πυλῶν ἐκάθητοsedebat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo deponenti 'κάθημαι'; augmentum ante praeverbium positum est. ἔνδοθεν δὲ ἑώρα τὸ τῶν δᾴδωνtaedarum (γεν. πλ. θηλ.) — a nomine 'δᾴς, δᾳδός'; faces in mysteriis Eleusiniis gestabantur φῶς καὶ ἤκουε τῶν μυστῶν τὴν Κόρην θρηνούντων, μητέρα ζητοῦσαν θυγατέρα ἀπολωλυῖανquae perierat (μτχ. παρακ. β' ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἀπόλλυμι'; perfectum secundum sensu intransitivo: perditam esse, periisse. αὐτὴ δὲ ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ θυγατέρα εἶδε μητέρα ἀπολέσασανquae amiserat (μτχ. ἀορ. α' ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἀπόλλυμι'; aoristus primus sensu transitivo: amittere; cum 'ἀπολωλυῖαν' opponitur, καὶ οὐδεὶς ἐθρήνει.
Τέλος δὲ ἀναστᾶσαcum surrexisset (μτχ. ἀορ. β' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἀνίστημι'; aoristus secundus sensu intransitivo: surgere εἶπε· «ψευδῆ ἄραigitur, ut nunc intellego (μόριον) — particula qua loquens rem nunc primum cognitam vel subito perspectam significat μῦθον ἔλεγον τῇ ἀθλίᾳmihi miserae (δοτ. ἑν. θηλ.) — dativus obiecti indirecti post 'ἔλεγον'; anus de se ipsa loquitur. ἐν μὲν γὰρ τῷ μύθῳ ἡ Δημήτηρ τὰς θύρας ἀνοίγει, ἐν δὲ Ἐλευσῖνι φύλαξ κλείει.»
← Πάλιν εἰς πάσας τὰς ἱστορίας