Ὁ Στέφανος καὶ οἱ Ἀστράγαλοι

Φιλοκλῆς ὁ τραγῳδοποιός, ὁ Αἰσχύλου ἀδελφιδοῦςsororis filius (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — contractum ex 'ἀδελφιδέος'. Significat filium fratris vel sororis. Philocles Aeschyli sororis filius erat., ἐνίκησέ ποτε ΔιονυσίοιςDionysiis (festis) (δοτ. πλ. οὐδ., δοτ. χρόνου) — dativus temporis sine praepositione: 'in festo Dionysiorum', quo tempore tragoediae certabant. Σοφοκλῆς γὰρ τότε τὸν Οἰδίπουν ἐδίδασκενOedipum docebat (in scaenam dabat) (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'διδάσκω', quod de poeta dicitur qui fabulam choro docet atque publice agendam curat, οἱ δὲ κριταὶ Φιλοκλεῖ ἔδοσαν τὴν νίκην. ἐπανελθὼν δὲ οἴκαδε τὸν μὲν τοῦ κιττοῦ στέφανον ἐκ πασσάλου ἐκρέμασενe paxillo suspendit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κρεμάννυμι'. 'ἐκ' cum genetivo locum indicat unde aliquid pendet., αὐτὸς δὲ ἐπὶ τῆς κλίνης κατέκειτο ὡς πάντων εὐδαιμονέστατος ὤν.

Ἑσπέρας δὲ γενομένηςvespere autem facto (γεν. ἀπόλυτος, μτχ. ἀορ. β' μέσ. γεν. ἑν. θηλ.) — genetivus absolutus. 'γενομένης' a verbo 'γίγνομαι' deducitur. Tempus indicat: 'cum vesper factus esset'. ἤκουσε διὰ τῆς θύρας τῶν παριόντων τινὰς ᾄδοντας. καὶ προσέχων τὸν νοῦνanimum attendens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — locutio usitata: 'diligenter auscultans'. Verbum compositum ex 'πρός' et 'ἔχω'. ἔγνω οὐ τὰ ἑαυτοῦ ἔπη ᾀδόμενα, ἀλλὰ τὰ Σοφοκλέους· «ὦ τέκνα, Κάδμου τοῦ πάλαι νέα τροφή». ὁ δὲ οὐκέτι ἐκάθευδεν, ἀλλ’ ἀναπηδήσας περιεπάτει ἐν τῇ αὐλῇ καὶ τοῦ δούλου ἐπυνθάνετο τίνα ᾄδοιενcanerent (ἐνεστ. εὐκτ. ἐνεργ. γ' πλ.) — optativus obliquus in interrogatione indirecta post tempus praeteritum ('ἐπυνθάνετο') οἱ ἄνθρωποι.

«Τὰ τοῦ ΣοφοκλέουςSophoclis (carmina) (αἰτ. πλ. οὐδ. + γεν. κτητική) — ellipsis: subaudi 'ἔπη', id est 'versus Sophoclis', ὦ δέσποταo domine (κλητ. ἑν. ἀρσ.) — vocativus nominis 'δεσπότης'. Accentus in priorem syllabam retrahitur.», ἔφηinquit (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'φημί'. Saepe verba alicuius allata inducit. ὁ Μάνης· «καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ πάντες ταῦτα λέγουσιν».

Ὁ δὲ ὠργίσθηiratus est (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὀργίζομαι'; aoristus passivus forma, sensu medio: 'ira commotus est' καὶ «Τί οὖν», ἔφη, «ἐμοὶ τὴν νίκην ἔδοσανdederunt (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'δίδωμι'; in plurali aoristus secundus sine kappa formatur οἱ κριταίiudices (ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a nomine 'κριτής'; ii qui in certaminibus scaenicis victoriam decernunt, εἰ ἐκείνου μέμνηνταιillius meminerunt (παρακ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' πλ. + γεν.) — a verbo 'μιμνῄσκω'; perfectum 'μέμνημαι' vim praesentis habet ('memoria tenent') et genetivum regit οἱ Ἀθηναῖοι;»

Ἐν δὲ τούτῳinterea (ἐπιρρ. φρ. (ἐν + δοτ.)) — locutio temporalis: 'dum haec fiunt', 'eodem tempore' ὁ υἱὸς αὐτοῦ Μόρσιμος, παιδάριον ὤνpuerulus cum esset (ὀνομ. ἑν. οὐδ. + μτχ. ἐνεστ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — 'παιδάριον' deminutivum est nominis 'παῖς'; participium 'ὤν' a verbo 'εἰμί' causam vel condicionem indicat, εἰσέδραμε κλάωνflens incurrit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — 'εἰσέδραμε' a verbo 'εἰστρέχω' (aoristus ex themate 'δραμ-'); 'κλάων' a verbo Attico 'κλάω' (= κλαίω), θύλακον ἔχων μεστὸν ἀστραγάλων.

«Τίcur (αἰτ. ἑν. οὐδ. (ἐπιρρηματικῶς)) — pronomen interrogativum accusativo adverbiali positum: 'quam ob rem?' κλάειςfles (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo Attico 'κλάω' (= κλαίω), 'lacrimare, flere', ὦ παῖo puer (κλητ. ἑν.) — vocativus nominis 'παῖς'; pater filium blande alloquitur;» ἔφη ὁ πατήρ.

«Ἐνίκησα», ἔφη, «Λύσιν τὸν τοῦ γείτονος υἱὸν ἀστραγαλίζωνtalis ludens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀστραγαλίζω' (ex 'ἀστράγαλος'); participium modale quo modo vicerit indicat, καὶ πάντας αὐτοῦ τοὺς ἀστραγάλους ἀφειλόμηνademi (ἀορ. β' ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'ἀφαιρέω' (ἀπό + αἱρέω); medium significat 'mihi abstuli', cum accusativo rei; 'αὐτοῦ' est genitivus possessivus. ἀλλ’ οἱ ἄλλοι παῖδες οὐκ ἐμοὶ ἠκολούθουν ἀλλ’ ἐκείνῳ· γελοῖα γὰρ λέγει καὶ μύθους καλοὺς διηγεῖταιnarrat (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum deponens compositum ex 'διά' et 'ἡγέομαι'; proprie 'ab initio ad finem perducit', inde 'enarrat'. ἐμοὶ δὲ οὐδεὶς προσέρχεται». καὶ ἔρριψε τὸν θύλακον χαμᾶζεsaccum in terram proiecit (ἔρριψε: ἀορ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. + αἰτ.; χαμᾶζε: ἐπίρρ.) — 'ἔρριψε' a verbo 'ῥίπτω' (augmento ρ geminatur); 'θύλακος' saccus est in quo tali servantur; 'χαμᾶζε' adverbium motum ad terram significans.

Ὁ δὲ Φιλοκλῆς τὸ μὲν πρῶτον ἐνουθέτειadmonebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo contracto 'νουθετέω' (ex 'νοῦς' et 'τίθημι', quasi 'mentem imponere'); imperfectum de actione incohata vel continuata τὸν παῖδα ὡς ἀνόητον ὄνταtamquam stultum (ὡς + μτχ. ἐνεστ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — participium cum 'ὡς' causam ex sententia Philoclis exprimit; 'ἀνόητος' = mentis expers, stultus· «Ἀλλὰ σύ γε νενίκηκαςvicisti (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'νικάω'; perfectum statum praesentem significat: victor es et manes, ὦ Μόρσιμε, καὶ τὰ ἆθλα ἔχεις. τί σοι μέλειquid tibi curae est (μέλει: ἀπρόσωπον ἐνεστ. ὁριστ. γ' ἑν. + δοτ.) — verbum impersonale 'μέλει' cum dativo personae; sequitur interrogatio obliqua 'ὅ τι ποιοῦσιν' ὅ τι ποιοῦσιν οἱ ἄλλοι;»

Ἔπειτα δὲ ἀποβλέψαςintuitus (μτχ. ἀορ. α' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀποβλέπω' cum 'εἰς' et accusativo; significat oculos ab aliis avertere et in rem unam defigere εἰς τὸν στέφανον τὸν ἐκ τοῦ πασσάλου κρεμάμενονe paxillo pendentem (κρεμάμενον: μτχ. ἐνεστ. μέσ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.; πασσάλου: γεν. ἑν. μετὰ προθ. 'ἐκ') — 'κρέμαμαι' = pendeo; nomen Attice 'πάτταλος' (hic forma 'πάσσαλος'); Graeci dicunt 'ex' paxillo pendere, καὶ ἔτι ἀκούων ἔξωθενforis (ἐπίρρ.) — adverbium loci: proprie 'extrinsecus, ab exteriore parte'; voces e via in domum penetrantes significat τὰ Σοφοκλέους ἔπη, ἐσίγησενconticuit (ἀορ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σιγάω'; aoristus ingressivus: tacere coepit.

Ὁ δὲ παῖς ἀναβλέψαςsuspiciens (μτχ. ἀορ. α' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀναβλέπω' (ex 'ἀνά' et 'βλέπω'), oculos sursum tollere ἤρετοinterrogavit (ἀορ. β' ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἔρομαι'; hic aoristus pro aoristo verbi 'ἐρωτάω' usurpatur· «Σὺ δέ, ὦ πάτερ, διὰ τί οὐ καθεύδειςdormis (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'καθεύδω' (ex 'κατά' et 'εὕδω'), somno se dare, ἐπειδὴ καὶ σὺ νενίκηκαςvicisti (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'νικάω'; perfectum statum praesentem victoriae partae significat;»

Ὁ δὲ Φιλοκλῆς γελάσας ἀνείλετοsustulit (ἀορ. β' ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀναιρέω'; vox media significat 'sibi tollere, e terra sumere' τὸν θύλακονsaccum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a nomine 'θύλακος'; parvus saccus, in quo astragali servabantur καὶ ἀπέδωκεreddidit (ἀορ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀποδίδωμι'; aoristus in -κα formatus; 'ἀπό' significat rem ei cuius est restitui τῷ παιδί, καὶ εἶπεν· «Ὅτι, ὦ παῖ, ταὐτὸν πεπόνθαμεν ἀμφότεροιidem passi sumus ambo (ταὐτόν: αἰτ. ἑν. οὐδ. (κρᾶσις)· πεπόνθαμεν: παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. α' πλ.· ἀμφότεροι: ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — 'ταὐτόν' per crasin ex 'τὸ αὐτόν' ortum est; 'πεπόνθαμεν' a verbo 'πάσχω' venit; locutio significat eandem fortunam ambobus accidisse· σὺ μὲν τοὺς ἀστραγάλους ἔχεις, Λύσις δὲ τοὺς παῖδας· ἐγὼ δὲ τὸν στέφανον, Σοφοκλῆς δὲ τὴν πόλιν».