Ὁ Γεωργὸς ὁ τὸν Μοιχὸν Διώκων

Γεωργός τις, Φιλοκλῆς ὄνομα, ἐκ τῶν ἀγρῶν εἰς ἄστυ ἐλθὼν εὗρεν ἐν τῇ οἰκίᾳ νεανίσκον παρὰ τῇ γυναικὶ καθήμενον. ὀργισθεὶς οὖν καὶ οἰηθεὶςratus (μτχ. ἀορ. παθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'οἴομαι', significat putare vel existimare μοιχὸν εἰληφέναιcepisse (ἀπαρ. παρακ. ἐνεργ.) — a verbo 'λαμβάνω', infinitivus perfecti in oratione obliqua, συλλαβὼν τὸν νεανίσκον εἷλκενtrahebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἕλκω', indicat actionem continuam ἄνω πρὸς τὴν ἀκρόπολιν, ἵνα πρὸ τοῦ βωμοῦ τῆς Ἀθηνᾶς ἐλέγξειενargueret (ἀορ. εὐκτ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐλέγχω', optativus in sententia finali post tempus praeteritum αὐτὸν καὶ ὀμόσαι ἀναγκάσειενiurare cogeret (ἀπαρ. ἀορ. et ἀορ. εὐκτ. γ' ἑν.) — ἀναγκάζω cum infinitivo 'ὄμνυμι'.

συνελθόντωνcum convenissent (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. γεν. πλ. ἀρσ.) — genetivus absolutus, a verbo 'συνέρχομαι' δὲ πολλῶν πολιτῶν, στὰςstans (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἵστημι', intransitive 'cum constitisset' ὁ Φιλοκλῆς παρὰ τὸν νεὼνtemplum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — forma Attica pro 'ναόν', templum deorum ἔλεξε τάδε·

«Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, μάρτυρα ποιοῦμαιtestem facio (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — locutio qua deum testem invocat τὴν θεὸν ταύτην, ἣ τὴν πόλιν ἡμῶν φυλάττει. ἐγὼ μὲν ἐν τοῖς ἀγροῖς πονῶ, τὴν ἄμπελον σκάπτωνfodiens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'σκάπτω', terram fodere circa vites καὶ τὰς ἐλάας θεραπεύων· οὗτος δ' ὁ ἀργὸςiners, otiosus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui non laborat, piger τὸν ἐμὸν οἶκον διαφθείρει. ὥσπερ γὰρ ὁ κλέπτης νύκτωρnoctu (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, 'nocte' εἰς τὸν ἀλλότριον ἀγρὸν εἰσέρχεται, οὕτω καὶ ὁ μοιχὸς λάθρᾳ τὴν ἀλλοτρίαν γυναῖκα αἰσχύνειcorrumpit, dedecorat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'αἰσχύνω', pudore afficit. ἀξιῶ οὖν αὐτὸν δίκην δοῦναιpoenas dare (αἰτ. ἑν. et ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — locutio iuridica, significat 'poenam luere' κατὰ τοὺς νόμους τοὺς Σόλωνος.»

ταῦτα δ' εἰπόντος αὐτοῦcum ille dixisset (μτχ. ἀορ. γεν. ἀπόλυτος) — genetivus absolutus, tempus praeteritum indicans, προελθοῦσαprogressa (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'προέρχομαι', motum ad ante significat ἡ γυνὴ πρὸς τὸν βωμὸν εἶπεν· «Ὦ ἄνερ, οὐ μοιχός ἐστιν οὗτος, ἀλλ' ἄγγελος. ἥκει γὰρ ἀπαγγελῶνnuntiaturus (μτχ. μέλλ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — participium futuri finem indicans ('ut nuntiet') ὅτι ἡ ἐν Πειραιεῖ αὐλητρίςtibicina (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — mulier quae tibia canit, ἣν σὺ κρύφαclam (ἐπίρρ.) — adverbium, 'occulte, secreto' τρέφεις, τἀργύριον ἀπαιτεῖreposcit (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'αἰτέω', pecuniam reddi postulat. λαβοῦσα οὖν τὴν ἐπιστολὴν ἔγνων πάντα.»

ὁ δὲ Φιλοκλῆς, ἀκούσας ταῦτα πρὸ τοσούτων μαρτύρων καὶ πρὸ τῆς θεοῦ αὐτῆς, ἄφωνοςmutus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — sine voce, 'elinguis' ἔστηstetit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἵστημι', aoristus intransitivus, ἐρυθριῶνerubescens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἐρυθριάω', ruborem prae pudore significat· οἱ δὲ παρόντες κατεγέλωνirridebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'γελάω', λέγοντες ὅτι ὁ τὸν μοιχὸν διώκων αὐτὸς μοιχὸς ἐφάνηapparuit (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'φαίνομαι', 'visus est, apparuit'.

ὁ μῦθος δηλοῖdeclarat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo contracto 'δηλόω', 'significat' ὅτι ὁ ἕτερον αἰτιώμενοςaccusans (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'αἰτιάομαι', culpam alteri imponens πρῶτον ἑαυτὸν σκοπείτωconsideret (ἐνεστ. προστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — imperativus tertiae personae, 'inspiciat', μὴ ἄρα κρίνων ἄλλον ἑαυτὸν κατακρίνῃcondemnet (ἀορ. ὑποτ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — coniunctivus post 'μὴ ἄρα', periculum timendi indicat.