Τὸ Λαμπρὸν Νεώριον

Μέμνημαιmemini (παρακ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — verbum praeteriti cum significatione praesentis, 'in memoria habeo', ἔτι μειράκιον ὤνadulescens cum essem (οὐδ. αἰτ. μετὰ μτχ. ἐνεστ.) — indicat aetatem iuvenilem narrantis, ὅτε κατέβην εἰς Πειραιᾶ τῆς πανηγύρεως ἕνεκαfesti causa (γεν. μετὰ προθ. ἕνεκα) — finem itineris significat; ἕνεκα cum genetivo, καὶ μετ' ἐμοῦ ἦλθε Φιλοκλῆς ὁ ποιητής, ἀνὴρ ἤδη πρεσβύτερος, σιγηλὸς καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς πάντα θηρῶνvenans, observans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'θηράω', hic metaphorice 'oculis omnia captans'.

Ἐπεὶ δὲ εἰς τὸ νεώριονnavale (οὐδ. αἰτ. ἑν.) — locus ubi naves aedificantur et servantur ἀφικόμεθα, τοιόνδε θέαμα ἡμῖν ὤφθη. Αἱ τριήρεις ἐν τοῖς νεωσοίκοιςnavalibus receptaculis (δοτ. πληθ. ἀρσ.) — aedificia in quibus triremes custodiuntur ἔκειντοiacebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'κεῖμαι', positae erant ὥσπερ θηρία ἐν σπηλαίοις καθεύδοντα, μακραὶ καὶ μέλαιναι, καὶ τὸ ξύλον αὐτῶν ἔστιλβενsplendebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'στίλβω', nitebat, fulgebat ὑπὸ τῆς πίττηςpicis (γεν. ἑν. θηλ.) — materia qua naves muniebantur. Ὄζονolebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ὄζω', odorem emittebant, cum genetivo rei δὲ πάντα θαλάττης τε καὶ τοῦ ὑγροῦ κηροῦliquidae cerae (γεν. ἑν. ἀρσ.) — cera ad naves calfaciendas adhibita, καὶ ἡ ὀσμὴ αὕτη ἐπλήρου μου τὰς ῥῖνας ὥστε ἔτι καὶ νῦν, γέρων ὤν, μέμνημαι.

Ἦν δὲ ἡμέρα λαμπρά· ὁ γὰρ ἥλιος κατέλαμπεcollustrabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'λάμπω', desuper illuminabat τὴν θάλατταν, καὶ τὰ κύματα ἐκινεῖτο ὥσπερ χρυσία μυρία. Τῶν δὲ νεῶν τὰ ἀκροστόλιαsummas puppium partes (οὐδ. ὀνομ. πληθ.) — extrema navium ornamenta, apices puppis vel prorae, γεγραμμένα κυανῷ καὶ φοίνικι χρώματιcaeruleo et puniceo colore (δοτ. ἑν.) — dativus instrumenti; colores quibus naves pictae erant, ἔβλεπεν εἰς τὸν λιμένα· καὶ ἐπὶ ταῖς πρῴραιςproris (δοτ. πληθ. θηλ.) — anteriores partes navium ὀφθαλμοὶ ἐγέγραπτοpicti erant (ὑπερσυντ. ὁριστ. μέσ.-παθ. γ' ἑν./πλ.) — a verbo 'γράφω', depicti erant, ὥστε δοκεῖν τὰς ναῦς αὐτὰς τὴν ἑορτὴν θεωρεῖν.

Ὁ δὲ ὄχλος· φεῦ, πόσος ἦν. Ἄνδρες καὶ παῖδες καὶ ξένοι ἐκ πάσης τῆς Ἑλλάδος ἐβόων τε καὶ ἐγέλων, οἱ δ' αὐληταὶ ηὔλουνtibiis canebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'αὐλέω', tibia canere, αἱ δὲ παρθένοι ἔφερον στεφάνους καὶ κλάδους μυρρίνηςramos myrti (αἰτ. πλ. ἀρσ. et γεν. ἑν. θηλ.) — rami plantae myrti in festis usurpati. Κνῖσαnidor (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — odor carnis sacrificatae ascendens δὲ ἀπὸ τῶν βωμῶν ἀνῄειascendebat (παρατ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἄνειμι', sursum ire πρὸς τὸν οὐρανόν, καὶ οἱ ναῦται, τὰ ἱμάτια ἐκδύντεςexuti (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'ἐκδύω', vestes deponere, εἷλκον μίαν τριήρη εἰς τὸ ὕδωρ σὺν κραυγῇ καὶ ῥυθμῷ. Ἡ δὲ ναῦς, ἐπεὶ τῆς θαλάττης ἥψατοtetigit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἅπτομαι' cum genetivo, tangere, ἔσεισε πᾶσαν τὴν ἐπιφάνειαν, καὶ αἱ σταγόνες ἐπέταντοvolabant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'πέτομαι', volare λευκαὶ ὥσπερ ἄνθη.

Ἐγὼ μὲν οὖν, μειράκιον ὤνadulescens cum essem (οὐδ. ὀνομ. ἑν. cum μτχ. ἐνεστ.) — iuvenis fere sedecim annorum, πρὸς τὸν Φιλοκλέα στραφεὶς εἶπον· "Ὦ ποιητά, ἆρ' οὐ γράψεις περὶ τούτων τῶν καλῶν; οὐδὲν γὰρ λαμπρότερονsplendidius (συγκρ. ἐπίθ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — gradus comparativus adiectivi 'λαμπρός' εἶδον πώποτεumquam (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, 'ullo tempore'."

Ὁ δὲ χρόνον τινὰ σιγήσαςcum siluisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'σιγάω', tacere, ἔτι τοῖς ὀφθαλμοῖς τὰς ναῦς θηρῶνvenans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'θηράω', hic metaphorice 'oculis sequens', ἀπεκρίνατο· "Ὦ παῖ, ἑξήκοντα ἔτη γράφω, καὶ μυρίους στίχουςinnumeros versus (αἰτ. πλ. ἀρσ.) — innumerabiles versus carminis πεποίηκα περὶ θεῶν τε καὶ ἡρώων. ἀλλ' ὅρα· αἱ τριήρεις αὗται μενοῦσινmanebunt (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'μένω', futurum sine σ, ὅταν οἱ ἐμοὶ στίχοι ἀπόλωνταιpereant (ἀορ. ὑποτ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀπόλλυμαι', cum ὅταν, perire. οὐ γὰρ ὁ ποιητὴς τὴν πόλιν σῴζει, ἀλλ' ὁ ναυπηγόςfaber navalis (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui naves aedificat."

Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἀπῆλθενabiit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'ἔρχομαι' σιγῇsilentio, tacite (δοτ. ἑν. θηλ.) — dativus modi, significat 'in silentio'. ἐγὼ δὲ οὔπω, τοσαῦτα ἔτη βιώσαςcum vixissem (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'βιόω', indicat actionem iam peractam, καλλίω λόγονpulchriorem orationem (συγκριτ. αἰτ. ἑν.) — comparativus ab adiectivo 'καλός', forma contracta pro 'καλλίονα' ποιητοῦ ἤκουσα.