Ἡ Φυλακὴ τοῦ Ὅρου

Θέρους ἀκμάζοντοςaestate vigente (γεν. ἀπόλυτος) — genetivus absolutus, tempus significans cum aestas summa esset, ὁ ἥλιος ὑψόθενex alto (ἐπίρρ.) — adverbium loci, 'ex superiore parte' καταλάμπων τὴν γῆν κατέκαιεurebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'καίω', καὶ οἱ τέττιγεςcicadae (ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — insecta quae aestate canunt ἐν τοῖς δένδρεσιν ἀπαύστωςsine intermissione (ἐπίρρ.) — a verbo 'παύομαι', significat 'indesinenter' ᾖδον. ὁ ἀγρὸς ἔκειτο ξηρὸς καὶ διψῶν, αἱ δ' ἄμπελοι βότρυαςuvas (αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — fructus vitis βαρεῖς ἔφερον, καὶ αἱ συκαῖ τοὺς κλάδους ὑπὸ τοῦ καρποῦ κατέκαμπτονdeflectebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'κάμπτω'. ἐν μέσῳ δ' εἱστήκειstabat (ὑπερσ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἵστημι', vim praesentis habet λίθος, ὁ ὅρος, ὃν ὁ πατὴρ πάλαι ἔθηκεν.

Μυρρίνη δ' ἡ νεᾶνις ὑπὸ τῇ ἐλαίᾳ ἐκάθητοsedebat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'κάθημαι', deponens, φυλάττουσαcustodiens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — participium a verbo 'φυλάττω' τὸν ἀγρόν· ἡ μὲν κόμη αὐτῆς ἱδρῶτι ἔρρειsudore fluebat (δοτ. + παρατ. ὁριστ.) — dativus causae cum verbo 'ῥέω', οἱ δ' ὀφθαλμοὶ πρὸς τὸν λίθον ἔβλεπον, ὃν ἐκ παιδὸς ἐγνώριζενnoverat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'γνωρίζω', cognoscere.

Ἅμα δὲ διὰ τῶν ἀρουρῶνagrorum (γεν. πληθ. θηλ.) — arvum, terra culta προσῄειaccedebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'πρόσειμι' (πρός + εἶμι) Χαιρέας ὁ γείτων, ἀνὴρ πλεονέκτηςavarus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui plus habere cupit quam par est· ἵδρουsudabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἱδρόω', sudorem emittere μὲν καὶ οὗτος, οὐχ ὑπὸ τοῦ ἡλίου δὲ μᾶλλον ἢ ὑπὸ τοῦ φόβου. νυκτὸς γὰρ τὸν ὅρον λάθρᾳclam (ἐπίρρ.) — adverbium modi, 'occulte' μετεκίνησενremovit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'μετά' et 'κινέω', ὥστε πλέον τῆς γῆς ἔχειν· ἐν δὲ τῇ χειρὶ βαλάντιον ἔφερεν ἀργυρίου μεστόν.

Στὰς οὖν παρ' αὐτήν, "ὦ παῖ," ἔφη, "ἐὰν ἐρωτηθῇςsi interrogata fueris (ἀορ. ὑποτ. παθ. β' ἑν.) — propositio condicionalis cum coniunctivo aoristi passivi ὑπὸ τῶν δικαστῶν, εἰπὲ τὸν λίθον ἐνταῦθα ἀεὶ κεῖσθαιiacere, situm esse (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — infinitivus a verbo 'κεῖμαι' in oratione obliqua. λαβοῦσα δὲ ταῦτα" — καὶ ἔσεισεconcussit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σείω', quassavit crumenam τὸ βαλάντιονcrumena, marsupium (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — sacculus pecuniae continendae, ὥστε τὸ ἀργύριον λαμπρῶς ἐν τῷ ἡλίῳ στίλβεινfulgere, nitere (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — de splendore argenti in sole — "πλουσία ἔσῃ."

Ἡ δὲ νεᾶνις πρὸς μὲν τὸ ἀργύριον ἀπέβλεψενaspexit, respexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'βλέπω' ὀλίγον, στίλβον ὥσπερ ὕδωρ τῷ διψῶντιsitienti (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. δοτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo contracto 'διψάω', participium· εἶτα δὲ πρὸς τὴν ἐλαίανoleam, oleastrum (αἰτ. ἑν. θηλ.) — arbor olivae, ἣν ὁ πατὴρ παρὰ τὸν ὅρονterminum, finem agri (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — lapis qui fines agrorum designat ἐφύτευσενplantavit, sevit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'φυτεύω' ὅτ' αὐτὴ ἐγένετο.

Καὶ "ὦ Χαιρέα," ἔφη, "ὁ μὲν λίθος οὗτος οὐ λαλεῖloquitur, garrit (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo contracto 'λαλέω' οὐδὲ δωροδοκεῖταιmuneribus corrumpitur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — verbum compositum, accipit munera ad corruptionem· ἐγὼ δ' εἶδον αὐτὸν ἑστῶταstantem (μτχ. παρακ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἵστημι', indicat statum permanentem, πρὶν σὲ κινῆσαιantequam tu moveres (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — propositio temporalis cum infinitivo. ἄπελθεabi, discede (ἀορ. προστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἀπέρχομαι', imperativus σὺν τῷ ἀργυρίῳ σου."

Ὁ μὲν οὖν ἀπῆλθεν αἰσχυνόμενοςpudore affectus (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'αἰσχύνομαι', significat pudorem sentire, τὸ βαλάντιονcrumena (οὐσ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — sacculus in quo pecunia servatur ὑπὸ τῷ ἱματίῳpallio (οὐσ. δοτ. ἑν. οὐδ.) — vestimentum exterius Graecorum κρύπτωνcelans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'κρύπτω', abscondere· ἡ δὲ πάλιν ἐκάθητο, καὶ οἱ τέττιγες ᾖδονcicadae canebant (οὐσ. ὀνομ. πλ. ἀρσ. et παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — 'τέττιξ' insectum aestivum; 'ᾖδον' a verbo 'ᾄδω'.

Τὸν μὲν γὰρ ὅρονterminum (οὐσ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — lapis qui fines agri designat μετακινῆσαιmovere (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — verbum compositum ex 'μετά' et 'κινέω', de loco movere ῥᾴδιονfacile (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — quod sine labore fieri potest ἦν, τὴν δὲ νεᾶνινpuellam (οὐσ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — mulier iuvenis οὔ.