Ἐγκώμιον Εὔφρονος τοῦ ἐν τῷ Ἐργαστηρίῳ

Φιλοκλῆς Μενεξένῳ χαίρεινsalutem (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — formula epistularis, verbum subauditur 'λέγει' vel 'κελεύει'.

Ἐπειδὴ πολλάκις μοι ἐπέστειλαςscripsisti (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἐπιστέλλω', id est litteras mittere, ὦ φίλε Μενέξενε, περὶ τῆς τῶν ἀνθρώπων ἀρετῆς ἐρωτῶν, βούλομαί σοι διηγήσασθαιnarrare (ἀπαρ. ἀορ. μέσ.) — a verbo 'διηγέομαι', rem per ordinem exponere ἃ πρῴηνnuper (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, significat 'paucis diebus ante' εἶδον ἐν τῇ πόλει, ἵνα καὶ σὺ ἐπαινέσῃςlaudes (ἀορ. ὑποτ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἐπαινέω', in oratione finali post 'ἵνα' ἄνδρα ἐπαίνου ἄξιονlaude dignum (γεν. μετὰ ἐπιθ. 'ἄξιος') — adiectivum 'ἄξιος' cum genitivo pretii construitur.

Εὔφρων γὰρ ὁ τριήραρχοςtrierarchus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui triremem instruit et praeest, munus Atheniense, ὃν οἶσθαnosti (παρακ. ὁριστ. β' ἑν. (σημασ. ἐνεστ.)) — a verbo 'οἶδα', forma irregularis εὖ τε τὴν ναῦν κοσμήσανταornavisse / instruxisse (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'κοσμέω', hic de nave instruenda καὶ περὶ τὴν ναυμαχίαν ἀνδρεῖον γενόμενον, θυγατέρα ἔχει καλὴν καὶ σώφροναmodestam / temperantem (αἰτ. ἑν. θηλ. (ἐπίθ. τριγενές)) — a 'σώφρων', virtutem moderationis significat. ταύτην πολλοὶ τῶν πλουσίων ἐμνηστεύοντοin matrimonium petebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'μνηστεύομαι', uxorem sibi quaerere, χρυσὸν καὶ ἀγροὺς ὑπισχνούμενοιpollicentes (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'ὑπισχνέομαι', promittere. ὁ δὲ Εὔφρων οὐκ εἰς τὰ χρήματα τῶν ἀνδρῶν ἀπέβλεπενrespiciebat / spectabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'βλέπω', attendere ad aliquid, ἀλλ' εἰς τὰ ἤθηmores (αἰτ. πλ. οὐδ.) — a 'τὸ ἦθος', indoles vel mores animi.

Ἦν δέ τις νεανίας, Κλεόστρατος ὄνομα, ὃς ἐν ἐργαστηρίῳ ἀσπιδοποιοῦscutorum fabri (οὐσ. γεν. ἑν. ἀρσ.) — qui scuta facit, compositum ex 'ἀσπίς' et 'ποιέω' εἰργάζετοlaborabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐργάζομαι', opus faciebat, πένηςpauper (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — egens, opponitur voci 'πλούσιος' μὲν τὰ χρήματα, πλούσιος δὲ τὴν ψυχήν. οὗτος γὰρ τόν τε πατέρα γηραιὸνsenem (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — aetate provectum, de patre dictum ἔτρεφε καὶ τοῖς θεοῖς εὐσεβῶςpie (ἐπίρρ.) — modo religioso erga deos ἔθυε καὶ περὶ τὴν τέχνην ἐπιμελὴςdiligens (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — sedulus, curans de arte sua ἦν.

Ὁ οὖν Εὔφρων, εἰσελθὼν εἰς τὸ ἐργαστήριον ὡς ἀσπίδα ὠνησόμενοςempturus (μτχ. μέλλ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ὠνέομαι', indicat propositum emendi, εἶδε τὸν νεανίαν ἐργαζόμενον καὶ διελέχθηcollocutus est (ἀόρ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'διαλέγομαι', sermonem habuit αὐτῷ. θαυμάσας δὲ τήν τε σωφροσύνηνtemperantiam (οὐσ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — modestiam, prudentiam animi καὶ τὴν πρὸς τοὺς γονέας εὔνοιανbenevolentiam (οὐσ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — animum amicum erga parentes, «οὐ τὴν ἀσπίδα μόνον,» ἔφη, «ἀλλὰ καὶ τὴν θυγατέρα σοι δίδωμι.» καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἐργαστηρίῳ, μεταξὺ τῶν ἀσπίδων καὶ τῶν σφυρῶνmalleorum (οὐσ. γεν. πλ. θηλ.) — instrumenta fabri ferrarii, ἠγγύησεdespondit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐγγυάω', filiam in matrimonium promisit τὴν κόρην τῷ τεχνίτῃ.

Οἱ μὲν οὖν πλούσιοι ᾐσχύνοντοpudore afficiebantur (παρατ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' πλ.) — a verbo 'αἰσχύνομαι', erubescebant, οἱ δὲ πολλοὶ τῶν πολιτῶν ἐπῄνουνlaudabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ἐπαινέω', probabant. ἐγὼ δὲ ἡγοῦμαι τοῦτον τὸν ἄνδρα οὐχ ἧττονminus (ἐπίρρ. συγκρ.) — comparativus, 'οὐχ ἧττον ἢ' = non minus quam ἐν τῷ ἐργαστηρίῳ ἢ ἐπὶ τῆς νεὼςnavis (οὐσ. γεν. ἑν. θηλ.) — genitivus Atticus a voce 'ναῦς' ἀριστεῦσαιfortissimum fuisse (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'ἀριστεύω', excellere, optimum esse· ῥᾴδιον γὰρ χρήμασι πλεῖν, χαλεπὸν δὲ ἀρετὴν τιμᾶν.

Νόμιζεputa, existima (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — imperativus verbi 'νομίζω', hic significat 'crede' τοίνυν, ὦ Μενέξενε, τὸν τὴν μὲν τριήρηtriremem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — navis bellica triginta remorum ordinibus instructa χρήμασι κοσμήσανταqui ornavit (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'κοσμέω', hic de ornatu navis, τὴν δὲ θυγατέρα ἀρετῇ ἐκκοσμήσανταqui perornavit (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — verbum compositum ex 'ἐκ' et 'κοσμέω', significans plene ornare, ἀμφοτέραςutrasque (αἰτ. πλ. θηλ.) — adiectivum, de triremi et filia ambabus καλῶς κυβερνῆσαιgubernasse (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'κυβερνάω', metaphora de regimine navis et familiae.

Ἔρρωσοvale (προστ. παρακ. μέσ. β' ἑν.) — a verbo 'ῥώννυμι', formula valedicendi in epistulis usitata.