Ὁ Γραμματεὺς καὶ ἡ Ἀφανὴς Συνθήκη

Ἐπὶ τῶν τειχῶν ἑστὼς ὁ Νικόμαχος ὁ γραμματεὺς ἔβλεπε πρὸς τὴν θάλατταν, ὅθενunde (ἐπίρρ. τοπικόν) — adverbium relativum loci, unde aliquid venit αἱ τῶν συμμάχων τριήρεις προσέπλεονadnavigabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'πρός' et 'πλέω'. σπονδὰς γὰρ ἔμελλον οἱ Ἀθηναῖοι ποιήσασθαι πρὸς τοὺς νησιώταςinsulanos (αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — incolae insulae, ab 'νῆσος', καὶ τῷ Νικομάχῳ προσετέτακτοpraeceptum erat (ὑπερσ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'πρός' et 'τάττω', cum dativo personae τὰς συνθήκας εἰς στήλην ἀναγράψαι.

προσελθὼν δὲ αὐτῷ Φιλόστρατος, ἀνὴρ πλούσιος καὶ φιλότιμοςhonoris cupidus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui honorem et gloriam appetit, ἔλεγε τάδεhaec (ἀντων. δεικτ. αἰτ. πληθ. οὐδ.) — pronomen demonstrativum, indicat sequentia·

«ὦ Νικόμαχε, μικρόν τι δέομαί σουte rogo (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν. μετὰ γεν.) — verbum regens genitivum personae, significat petere. ὅταν τὰς συνθήκας γράφῃς, πρόσθεςadde (προστ. ἀορ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'προστίθημι', imperativus additionis ῥῆμα ἓν μόνον· ὅτι τὰ ἐμπόρια τῆς νήσου ἐμοὶ καὶ τοῖς ἐμοῖς φίλοις προσήκει διοικεῖνconvenit administrare (ἐνεστ. ὁριστ. γ' ἑν. ἀπρόσ. μετὰ ἀπαρ.) — verbum impersonale cum infinitivo, 'decet, pertinet'. οὐδεὶς γὰρ αἰσθήσεταιsentiet (μέλλ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'αἰσθάνομαι', futurum medium, τῶν γραμμάτων ὄντων πολλῶνcum litterae multae sint (γεν. ἀπόλυτος) — genitivus absolutus, causam indicans.»

καὶ ἅμα λέγων προύτεινενporrigebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'πρό' et 'τείνω' (crasis: προέτεινεν) αὐτῷ βαλάντιονcrumenam (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — sacculus in quo pecunia servatur χρυσίουauri (γεν. ἑν. οὐδ.) — genetivus materiae vel copiae post 'μεστόνplenum (αἰτ. ἑν. οὐδ. ἐπίθ.) — adiectivum quod genetivum regit, significat 'refertum'' μεστόν.

ὁ δὲ Νικόμαχος ἠρέμαleniter (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'placide' vel 'tranquille' μειδιάσαςsubridens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μειδιάω', indicat leviter ridere ἠρώτησενinterrogavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐρωτάω', cum augmento·

«εἰπέdic (προστ. ἀορ. ἐνεργ. β' ἑν.) — imperativus verbi 'λέγω' (radix εἰπ-) μοι, ὦ Φιλόστρατε· ἡ στήληcolumna (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — lapis inscriptus vel monumentum ἥδε, ἐπειδὰν σταθῇcum posita erit (ἀορ. ὑποτ. παθ. γ' ἑν.) — propositio temporalis eventualis cum coniunctivo post 'ἐπειδάν', ποῦ στήσεταιstabit (μέλλ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἵστημι', significans 'collocabitur' vel 'consistet';»

«ἐν ἀκροπόλειin arce (δοτ. ἑν. θηλ. μετὰ προθέσεως) — arx Athenarum, ubi documenta publica servabantur δήπουnempe, sane (ἐπίρρ.) — particula affirmans cum quadam dubitatione vel ironia,» ἔφηdixit, inquit (παρατ. (vel ἀόρ.) ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'φημί', frequenter in dialogis usurpatum, «ὥσπερ αἱ ἄλλαιsicut ceterae (σύνδ. συγκρ. + ὀνομ. πληθ. θηλ.) — subauditur 'συνθῆκαι', comparatio cum aliis pactis.»

«ἐν φανερῷin aperto, palam (δοτ. ἑν. οὐδ. μετὰ προθέσεως) — locutio adverbialis significans 'publice, manifeste' ἄραigitur, ergo (σύνδ.) — particula illativa, in interrogatione conclusionem quaerens καὶ ἐν μέσῳin medio, coram (δοτ. ἑν. οὐδ. μετὰ προθέσεως) — significat 'in conspectu omnium' πᾶσιν Ἀθηναίοιςomnibus Atheniensibus (δοτ. πληθ. ἀρσ.) — dativus commodi vel referentiae;»

«ναίita, certe (μόριον καταφατ.) — particula affirmationis· τί δὴ τοῦτοquid hoc tandem? (ἐρωτ. ἀντων. + μόριον + δεικτ. ἀντων. οὐδ.) — interrogatio de causa vel significatione rei;»

«ὅτι,» ἦ δ' ὃς ὁ Νικόμαχος, «ὁ λίθος οὐ ψεύδεται. τὰ μὲν ἀνθρώπων ῥήματα διαρρεῖdiffluit (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'διά' et 'ῥέω', significat dilabi ὥσπερ ὕδωρ, τὰ δὲ ἐν λίθῳ γεγραμμένα μένει καὶ τοῖς παισὶ τῶν παίδων. εἰ δὲ γράψω ἃ κελεύεις, οὐ σὲ πλουσιώτερον ποιήσω μόνον, ἀλλὰ τὴν πόλιν ὅλην ψευδῆ πρὸς τοὺς συμμάχους ἀποφανῶostendam, reddam (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'φαίνω', hic 'talem reddere'. οἱ γὰρ νησιῶταιinsulani (ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — incolae insularum, socii Atheniensium, πιστεύοντες τῇ πόλει, εὑρήσουσιν αὑτοὺς δεδουλωμένουςin servitutem redactos (μτχ. παρακ. μέσ./παθ. αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'δουλόω', indicat statum servitutis ἑνὶ ἀνδρί. καὶ τίς ἔτι συμμαχήσει τοῖς οὕτω τὰς σπονδὰς γράφουσιν;»

ὁ δὲ Φιλόστρατος ἐρυθριάσαςerubescens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἐρυθριάω', rubore suffundi prae pudore vel ira· «γραμματεὺς εἶ, ὦ οὗτοςheus tu (κλητ. προσφώνησις) — allocutio familiaris vel contemptuosa, οὐ στρατηγός. σοὶ προσήκειconvenit, decet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. ἀπρόσ.) — verbum impersonale cum dativo, indicat officium γράφειν ἃ ἄν τις κελεύῃquaecumque quis iubeat (ὑποτ. ἐνεστ. γ' ἑν. μετὰ 'ἄν') — propositio relativa generalis cum coniunctivo.»

«γραμματεὺς μέν εἰμι,» ἔφη ὁ Νικόμαχος, «διὰ τοῦτο δὲ καὶ φύλαξcustos (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui custodit, tutor τῶν κοινῶν γραμμάτωνpublicarum litterarum (γεν. πληθ. οὐδ.) — documenta et acta civitatis publica. ὁ στρατηγὸς τὰ τείχη φυλάττει τοῖς ὅπλοις, ἐγὼ δὲ τὴν πίστινfidem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — fides, fidelitas erga socios τῇ ἀληθείᾳ. ἀμφότερα δὲ τείχη ἐστίν· ἀλλὰ τὸ ἐμὸν οὐχ ἁλωτόνexpugnabile, capiendum (ἐπίθ. ῥηματ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — adiectivum verbale a 'ἁλίσκομαι', quod capi potest ἐστι χρυσίῳauro (δοτ. ἑν. οὐδ.) — dativus instrumenti sive medii, per pecuniam.»

καὶ ταῦτ' εἰπὼν ἔγραψε τὰς συνθήκαςpacta, foedera (αἰτ. πληθ. θηλ.) — conventiones inter civitates factae ὀρθῶς, οὐδὲν προσθεὶςaddens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'προστίθημι', significat aliquid apponere οὐδ' ἀφελώνdetrahens, demens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀφαιρέω', significat aliquid auferre. αἱ δὲ τῶν συμμάχων τριήρειςtriremes (ὀνομ. πληθ. θηλ.) — naves longae tribus remorum ordinibus instructae κατέπλευσανin portum navigaverunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'πλέω', de navibus ad terram appellentibus, καὶ ἐγένετο ἡ συμμαχία βεβαίαfirma, stabilis (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — quod stabile et certum manet πολλὰ ἔτη.

ὁ δὲ Φιλόστρατος ἀπελθὼνdiscedens, abiens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀπέρχομαι', compositum ex 'ἀπό' et 'ἔρχομαι' ἐσίγαtacebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σιγάω', indicat silentium· τὸ γὰρ βαλάντιονcrumena, marsupium (ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — sacculus in quo nummi servantur αὐτῷ μὲν ἔμεινε πλῆρεςplenum (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — quod repletum est, hic pecunia, τὸ δὲ ὄνομα κενόνvacuum, inane (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — quod nihil continet, hic de fama vacua.