Ὁ Πρῶτος τῶν Ἀθηναίων

Νέαρχος ἦν ναύτης, ὃς ἐν τῇ περὶ Σαλαμῖνα ναυμαχίᾳ ἀνδρειότατα ἠρέττετοremigabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐρέττω', id est remis navem propellere καὶ τῷ κωπηλατεῖνremigando (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ. μετ' ἄρθρου δοτ.) — infinitivus articularis instrumenti, 'remos ducere' τὴν πατρίδα ἔσωσεν. ὕστερον δὲ πλοῦτον συλλέξαςcolligens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'συλλέγω', id est congregare ἐκ τῆς θαλάττης, οὐκέτι ἠρκεῖτοcontentus erat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀρκέομαι' cum dativo, 'satis habere' τῇ κώπῃ, ἀλλ' εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀναβαίνων ἐδημηγόρειcontionabatur (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'δημηγορέω', id est apud populum orationem habere, καὶ ταχέως ὄνομα μέγα ἐκτήσατοacquisivit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'κτάομαι', id est sibi comparare παρὰ τῷ δήμῳ. οἱ μὲν γὰρ αὐτὸν ἐθαύμαζον ὡς σωτῆρα, οἱ δὲ ἐφθόνουν ὡς νεωτερίζοντιres novas molienti (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. δοτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'νεωτερίζω', id est novas res tentare, seditionem movere.

βουλόμενος οὖν μαθεῖν τὸ μέλλονfuturum (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — participium substantivatum a 'μέλλω', id est quod futurum est, ἔπεμψεν εἰς Δελφοὺς θεωρούςlegatos sacros (αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — viri qui ad oraculum consulendum mittuntur. ἡ δὲ Πυθία ἔχρησεoraculum edidit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'χράω', de deo responsum dante τάδε·

«πολλαὶ χεῖρες πολιτῶν τὸ σὸν ὄνομαtuum nomen (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — 'σός' pronomen possessivum secundae personae γράψουσινscribent (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'γράφω'; oraculum ambiguum, καὶ πρῶτος τῶν Ἀθηναίων ἐν τῇ πόλει φανήσῃapparebis (μέλλ. ὁριστ. παθ. β' ἑν.) — a verbo 'φαίνομαι', futurum passivum, 'conspicieris'.»

ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Νέαρχος ὑπερήσθηsupra modum gavisus est (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ὑπέρ' et 'ἥδομαι', significat vehementer laetari, καὶ πρὸς τοὺς φίλους ἔλεγεν· «ὁρᾶτε; ὁ θεὸς αὐτὸς μαρτυρεῖtestatur (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — testimonium dat, confirmat ὅτι στρατηγὸς ἔσομαιero (μέλλ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — futurum verbi 'εἰμί', καὶ τὸ ἐμὸν ὄνομα πάντες τιμήσουσιν. οὐκέτι ναύτης, ἀλλ' ἡγεμὼν τοῦ δήμου.»

ἐπεὶ δὲ ἦλθεν ἡ τῶν Διονυσίων ἑορτή, ἀνέβη εἰς τὸ θέατρον λαμπρῶς ἐσταλμένοςvestitus (μτχ. παρακ. μέσ./παθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'στέλλω', hic significat ornatum vel vestitum esse, καὶ ἐν τῇ προεδρίᾳloco primo (δοτ. ἑν. θηλ.) — sedes honoris in theatro, prima sessio ἐκάθισενconsedit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'καθίζω', significat considere, ὡς ἤδη τῶν πρώτων ὤν. εἷς δὲ τῶν φίλων, Δημέας ὄνομα, προσελθὼν ἠσπάσατοsalutavit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀσπάζομαι', salutare vel amplecti σκυθρωπὸς καὶ εἶπεν·

«ὦ Νέαρχε, ἐν τῇ ἀγορᾷ σήμερον ὀστρακοφορίαostracismus (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — actio testularum, qua cives in exsilium mittebantur γίγνεται. καὶ φοβοῦμαι μὴ κατὰ σοῦ γράφωσινscribant (ἐνεστ. ὑποτ. ἐνεργ. γ' πλ.) — hic significat nomen in testula inscribere ad ostracismum οἱ φθονοῦντεςinvidentes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'φθονέω', qui invident vel invidia commoventur.»

ὁ δὲ γελάσαςcum risisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'γελάω', ridere· «μὴ φοβοῦnoli timere (προστ. ἐνεστ. μέσ. β' ἑν. μετὰ τοῦ μή) — prohibitio, imperativus cum negatione 'μή'» ἔφη. «ὁ γὰρ θεὸς εἴρηκενdixit (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'λέγω' (εἴρω), forma perfecti ὅτι πολλαὶ χεῖρες τὸ ἐμὸν ὄνομα γράψουσιν. τοῦτο δὲ τιμή ἐστιν, οὐ κίνδυνος. πῶς γὰρ ἂν ὁ Ἀπόλλων ψεύσαιτοmentiatur (εὐκτ. ἀορ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ψεύδομαι', in interrogatione cum 'ἄν' potentialis;»

μεταξὺ δὲ τοῦ δράματος ἧκενvenerat, aderat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἥκω', adesse, advenisse κῆρυξ ἐκ τῆς ἀγορᾶς, καὶ σιγῆς γενομένηςsilentio facto (γεν. ἀπόλ., μτχ. ἀορ. μέσ. γεν. ἑν. θηλ.) — genetivus absolutus, tempus vel condicionem exprimens ἀνεῖπενpronuntiavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'εἶπον', publice proclamare·

«ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τῆς ὀστρακοφορίαςostracismi (γεν. ἑν. θηλ.) — nomen compositum, actus testularum ferendarum in exilium τέλος ἔχειfinem habet, finitum est (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — locutio idiomatica: ad finem pervenit. πλείστουςplurimos (ἐπίθ. ὑπερθ. αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — gradus superlativus adiectivi 'πολύς' ὀστράκους ἔλαβε Νέαρχος ὁ ναύτης· τούτῳ οὖν προστάττειimperat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'πρός' et 'τάττω', cum dativo ὁ δῆμος δέκα ἐτῶν φυγήνexilium (αἰτ. ἑν. θηλ.) — nomen, fuga vel exilium; hic obiectum verbi 'προστάττει'.»

στραφέντεςconversi (μτχ. ἀορ. παθ. ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'στρέφω', significat corpus vertere δὲ πάντες οἱ ἐν τῷ θεάτρῳ πρὸς τὴν προεδρίανsedem primam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — locus honoratus in theatro, ubi magistratus sedent ἔβλεπον. ὁ δὲ Νέαρχος ἀνέστη ὠχρόςpallidus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — adiectivum, colorem pallidum ex metu indicat, καὶ τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἄραςsublatis (manibus) (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'αἴρω', significat tollere, levare ἀνεβόησενexclamavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'βοάω'·

«ὦ Φοῖβε, νῦν ἐπίσταμαιintellego (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — verbum deponens, significat scire, comprehendere τὸν χρησμόνoraculum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — responsum dei, praesertim Apollinis. αἱ γὰρ πολλαὶ χεῖρες τῶν πολιτῶν οὐ στέφανον, ἀλλ' ὄστρακονtestam (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — testa qua Athenienses in ostracismo suffragabantur ἔγραψαν. καὶ πρῶτος μὲν τῶν Ἀθηναίων ἐγενόμηνfactus sum (ἀορ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'γίγνομαι', significat fieri — πρῶτος δὲ φυγάςexsul (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — substantivum, qui in exilium pellitur.»