Ὁ Κλεόμαχος καὶ ἡ Διπλῆ Εὐχή

Ἐν παλαίστρᾳ τινὶ τῶν Ἀθηνῶν ἐπαιδοτρίβειgymnastes erat, exercebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'παιδοτριβέω', idest munere gymnastae fungebatur Κλεόμαχος, ἀνὴρ δεινὸς μὲν τὰ τῆς τέχνης, φθονερὸς δὲ τὴν ψυχήν. πλησίον γὰρ αὐτοῦ ἕτερος παιδοτρίβης, Φιλόστρατος ὄνομα, νέος ἔτι ὤν, τοσούτους ἐπαίδευε νεανίσκους ὥστε τὴν μὲν ἐκείνου παλαίστραν μεστὴνplenam (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — significat plenam esse, saepe cum genetivo εἶναι ἀεί, τὴν δὲ τοῦ Κλεομάχου ἔρημονdesertam, vacuam (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — opponitur voci 'μεστήν', significat vacuam hominibus.

Ὁ οὖν Κλεόμαχος, οὐ τὴν ἑαυτοῦ τέχνην αὔξεινaugere (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — a verbo 'αὐξάνω', significat crescere facere πειρώμενος ἀλλὰ τῇ τοῦ γείτονος εὐτυχίᾳ ἀχθόμενοςaegre ferens, dolens (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἄχθομαι', cum dativo conststructum, καθ' ἡμέραν πρὸς τὸν Ἑρμῆν, ὃς ἐν τῇ παλαίστρᾳ ἵδρυτοcollocatus erat (ὑπερσ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἱδρύω', de statua in loco posita, ηὔχετοprecabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'εὔχομαι', vota faciebat — οὐχ ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ κατὰ τοῦ Φιλοστράτου, δεόμενος ἀπολέσαιperdere, delere (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'ἀπόλλυμι', hic significat evertere gloriam τὴν ἐκείνου δόξαν.

Καὶ δή ποτε νυκτός, καθεύδοντι αὐτῷ ἐπέστηastitit, apparuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐφίστημι', de apparitione divina in somno ὁ θεός, χρυσῆν ἔχων ῥάβδονvirgam, caduceum (οὐσ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — baculum Mercurii, insigne dei, καὶ εἶπεν· «ὦ Κλεόμαχε, ἤκουσά σου τῶν εὐχῶν. δώσω δή σοι ὅ τι ἂν αἰτήσῃςquidquid petiveris (ἀόρ. ὑποτ. ἐνεργ. β' ἑν. μετ' ἂν) — propositio relativa condicionalis cum coniunctivo· πλὴν ἴσθιscito (προστ. παρακ. β' ἑν.) — imperativus a verbo 'οἶδα' τοῦθ' ἕν, ὅτι ὁ Φιλόστρατος ὁ γείτων διπλάσιονduplum (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — significat quantitatem duplo maiorem ἕξει τούτου οὗ ἂν σὺ λάβῃς.»

Ἐνταῦθα ὁ Κλεόμαχος, ἀντὶ τοῦ αἰτεῖνloco petendi (πρόθ. μετὰ γεν. + ἀπαρέμφ. ἐναρθρ.) — significat 'pro eo ut peteret', vice petendi πλοῦτον ἢ μαθητῶν πλῆθος, ἐβουλεύετο πρὸς ἑαυτόνsecum deliberabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — cogitabat apud se ipsum, consilium capiebat· «εἰ γὰρ αἰτήσω δέκα νεανίσκους, ἐκεῖνος εἴκοσιν ἕξει· εἰ δὲ χρυσίον, διπλάσιονduplum (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — quantitas bis maior ἐκείνῳ γενήσεται.» καὶ ὑπὸ τοῦ φθόνου διαφθειρόμενος τὴν γνώμηνmente corruptus (μτχ. ἐνεστ. μέσ./παθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ. + αἰτ. ἀναφορᾶς) — cuius animus a invidia corrumpebatur, τέλος εἶπεν· «ὦ δέσποτα Ἑρμῆ, ἔκκοψόνexcute (ἀορ. προστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἐκκόπτω', erue vel exscinde μου τὸν ἕτερον ὀφθαλμόν.»

Ὁ δὲ θεός, γελάσας πικρόνamare ridens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ. + ἐπίρρ.) — adverbialiter, risu amaro, «τὸ σὸν μὲν ἓν ὄμμα,» ἔφη, «οἰχήσεταιabibit (μέλλ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἴχομαι', peribit, evanescet· ἀλλ' οὐ τυφλὸν ποιήσω τὸν γείτονα, ὦ ἄθλιε. ἥδε γὰρ ἡ διπλῆ ζημίαdamnum, poena (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — detrimentum vel supplicium σὴ μόνου ἐστίν· ὁ γὰρ φθονῶν πρῶτος ἑαυτὸν κολάζει.» καὶ ταῦτ' εἰπὼν ἀφανὴς ἐγένετοevanuit (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. + ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — invisibilis factus est, disparuit.

Ὁ δὲ Κλεόμαχος ἀνέστηsurrexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνίστημι', ex stratu se erexit ἑτερόφθαλμοςaltero oculo captus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui unum tantum oculum habet, τὸν δὲ Φιλόστρατον εἶδεν ἀμφοῖνambobus (δοτ./γεν. δυϊκ.) — utroque oculo cernentem τε ὁρῶντα καὶ εὐδαιμονοῦνταfelicem, beatum (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'εὐδαιμονέω', prospere agentem ἔτι μᾶλλον.

Ὁ φθόνοςinvidia (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — affectus animi qui aliena bona aegre fert γάρ, ὦ παῖδες, οὐδένα τιτρώσκειvulnerat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum significans 'vulnus infligere' πρότερον ἢprius quam (ἐπίρρ. συγκρ. cum coniunctione) — locutio comparativa temporis τὸν ἔχονταeum qui habet (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — participium substantivatum, id est qui invidiam habet.