Ὁ Θεόφραστος καὶ ὁ Ψυχρὸς Ὄφις

Ἐτύγχανονforte eram (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum 'τυγχάνω' cum participio significat 'forte facere' ἐγὼ ἐν τῷ Πειραιεῖ ἑστηκώςstans (μτχ. παρακ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἵστημι', indicat statum permanentem stationis, ὅτε ταῦτα ἐγένετο, καὶ ἃ εἶδονvidi (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — aoristus secundus verbi 'ὁράω', ταῦτα λέξωdicam (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — futurum verbi 'λέγω'.

Ὁ γὰρ Θεόφραστος ὁ φιλόσοφος ἔμελλε πλεῖνin eo erat ut navigaret (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. cum inf.) — 'μέλλω' cum infinitivo significat rem futuram vel intentam εἰς Μυτιλήνην, καὶ παρῆνaderat (παρατ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'πάρειμι', compositum ex 'παρά' et 'εἰμί' ἐπὶ τὸν λιμένα ἅμα τῷ ἑταίρῳ, Δημέᾳ τινὶ ὄνομα. τοῦτον δὲ τὸν Δημέαν πένητα ὄντα ποτὲ ὁ Θεόφραστος ἀνέλαβενrecepit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀναλαμβάνω', hic 'in domum recipere' εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ ἔτρεφε καὶ ἐπαίδευεν ὥσπερ υἱὸν ἴδιον. τότε οὖν πιστεύων αὐτῷ ἐνεχείρισεin manus tradidit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐγχειρίζω', significat commendare vel credere βαλλάντιον ἀργυρίου μεστόνcrumenam argenti plenam (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — adiectivum 'μεστός' regit genitivum 'ἀργυρίου', κελεύων τῷ ναυκλήρῳ τὸν μισθὸν καταβαλεῖνsolvere (ἀόρ. ἀπαρ. ἐνεργ.) — a verbo 'καταβάλλω', hic 'pecuniam solvere'.

ὁ δὲ Δημέας, δεξάμενοςaccepta (μτχ. ἀόρ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'δέχομαι', participium aoristi τὸ ἀργύριον, οὐ πρὸς τὴν ἡμετέραν ναῦν, ἀλλὰ πρὸς ἑτέραν ἔδραμενcucurrit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — aoristus secundus verbi 'τρέχω', ἣ πρὸς τὴν Κόρινθον ἀνήγετοsolvebat, in altum ferebatur (παρατ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνάγομαι', de navibus in altum proficiscentibus. καὶ ἡμῶν βοώντων ἐπέβηconscendit (ἀόρ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐπιβαίνω', hic navem conscendere τε ταχέως καὶ ᾤχετοabiit (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἴχομαι', significat abire, discedere, γελῶν ἀπὸ τῆς πρύμνης καὶ τὴν χεῖρα σείωνquatiens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'σείω', manum agitans in signum salutationis vel irrisionis.

οἱ μὲν οὖν παρόντεςqui aderant (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'πάρειμι', significat eos qui praesentes erant ἠγανάκτουνindignabantur (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πληθ.) — a verbo 'ἀγανακτέω', iram vel molestiam ostendit καὶ ἐβόων, τὸν δὲ Θεόφραστον προσεδοκῶμενexspectabamus (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. α' πληθ.) — a verbo 'προσδοκάω', significat exspectare ὀδυρεῖσθαιlamentaturum esse (ἀπαρ. μέλλ. μέσ.) — a verbo 'ὀδύρομαι', significat lamentari, deplorare. ὁ δὲ ἡσύχως πρὸς ἡμᾶς ἀποβλέψαςcum aspexisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀποβλέπω', significat oculos ad aliquem convertere, "Ἀκούσατε," ἔφη, "μῦθον.

γεωργός ποτε χειμῶνος ὄντοςcum hiems esset (γεν. ἀπόλυτος) — constructio genitivi absoluti, tempus indicans εὗρεν ὄφιν ὑπὸ τοῦ ψύχους πεπηγόταrigentem (μτχ. παρακ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'πήγνυμι', significat frigore congelatum καὶ ἡμιθνῆταsemimortuum (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — compositum ex 'ἡμι-' et 'θνητός', paene mortuum. οἰκτείραςmisertus (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'οἰκτείρω', significat misericordia moveri δὲ αὐτὸν ἀνέλαβε καὶ ὑπὸ τὸν κόλπον ἔθηκε καὶ τῇ θερμότητι ἀνέζωσενrevixit fecit / reanimavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀναζώννυμι/ἀναζωόω', significat ad vitam revocare. ὁ δὲ ὄφις, ἐπεὶ ἀνεβίω καὶ τὴν ἀρχαίαν φύσιν ἀπέλαβεν, ἔδακε τὸν εὐεργέτηνbenefactorem (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — qui beneficium praestat, ex 'εὖ' et 'ἔργον' καὶ ἀπέκτεινεν. ὁ δὲ ἀποθνῄσκων εἶπεν· 'δίκαια πάσχω, ὅστις πονηρὸν οἰκτείρας ἔσωσα.'"

ταῦτα δὲ εἰπὼν ὁ Θεόφραστος πρὸς ἡμᾶς ἐπέστρεψεse convertit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐπιστρέφω', significat se vertere ad aliquem καὶ προσέθηκενaddidit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'προστίθημι', significat verba addere· "τῆς μὲν φύσεως τῆς πονηρᾶς οὐδεὶς κύριοςdominus / potens (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — hic significat qui potestatem habet super aliquid· τὸν γὰρ ὄφιν οὐ τὸ ψῦχος ἐποίησε δάκνειν, οὐδὲ τὸν Δημέαν ἡ πενίαpaupertas (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — significat inopiam, egestatem κλέπτειν. ἐγὼ δὲ οὐ τὸ ἀργύριον ζητῶ, ἀλλὰ τὴν σοφίαν ἣν οὐκ ἔμαθον· ὅτι τοὺς φίλους οὐ κρίνειν δεῖ ἐκ τῆς χρείαςusus / utilitatis (γεν. ἑν. θηλ.) — significat utilitatem vel necessitatem quam quis praebet ἣν παρέχομεν αὐτοῖς, ἀλλ' ἐκ τοῦ τρόπουmoris / indolis (γεν. ἑν. ἀρσ.) — significat naturam vel indolem animi ὃν αὐτοὶ ἔχουσιν."

καὶ ἐγώ, ὁρῶν αὐτὸν οὕτως πρᾴωςleniter (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'placide, aequo animo' φέροντα τὴν ζημίανferentem damnum (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ. cum obiecto) — significat aliquem tolerare iacturam, ἐνόμισαexistimavi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'νομίζω', putare, arbitrari πλουσιώτερον αὐτὸν εἶναι νῦν ἢ πρὶν τὸ βαλλάντιονcrumena (οὐσ. οὐδ. αἰτ. ἑν.) — sacculus pecuniae, marsupium ἀπολέσαιamittere (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'ἀπόλλυμι', perdere, amittere.

τὸν γὰρ ὄφινserpentem (οὐσ. ἀρσ. αἰτ. ἑν.) — anguis, serpens ὁ ἀνόητοςstultus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui sine mente est, insipiens θάλπειfovet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — calefacit, fovet in sinu· ὁ δὲ σοφὸς καὶ δηχθεὶς κερδαίνειlucratur (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — lucrum facit, emolumentum capit.