Ὁ παρὰ τῇ Κρήνῃ Λόγος

Οὐδέποτε ᾤμηνputabam (παρατ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'οἴομαι', significat existimare vel credere, ῥήτωρorator (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui in publico dicit et populum alloquitur ὤν, ἐν τοιούτῳ τόπῳ δημηγορήσεινcontionaturum esse (ἀπαρ. μέλλ. ἐνεργ.) — verbum compositum ex 'δῆμος' et 'ἀγορεύω', orationem apud populum habere. ἀλλ' ἀκούσατεaudite (ἀορ. προστ. ἐνεργ. β' πλ.) — imperativus aoristi a verbo 'ἀκούω' ὡς ἐγένετο.

Ἦν μὲν στάσιςseditio (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — dissensio civilis, discordia intestina ἐν τῇ πόλει, καὶ διειστήκειdivisus erat (ὑπερσυντ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'διίστημι', in partes divisus erat ὁ δῆμος δίχαbifariam (ἐπίρρ.) — adverbium, significat in duas partes. οἱ μὲν γὰρ τοὺς πλουσίους ἐβούλοντο ἄρχειν, οἱ δὲ τὸ πλῆθος. ἐγὼ δέ, ὡς λέγειν δεινὸς εἶναι δοκῶν, ἐν τῇ ἀγορᾷ πολλάκις ἀνέβαινον ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ τοὺς πολίτας παρεκάλουνhortabar (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum compositum ex 'παρά' et 'καλέω', ad aliquid vocare εἰς ὁμόνοιανconcordiam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — consensus animorum, contrarium seditionis. ἀλλ' οὐδεὶς ἤκουεν· ἐβόων γὰρ ἀλλήλοις καὶ σχεδὸν εἰς χεῖρας ᾔεσανad manus veniebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — locutio, significat pugnam manu committere.

Τῇ δ' ὑστεραίᾳ, ἕωθενmane (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, prima luce πορευόμενος πρὸς τὴν κρήνηνfontem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — locus unde aqua scaturit τὴν Ἐννεάκρουνον καλουμένην, ἵνα ὕδωρ ἀρύσωμαιhauriam (ἀορ. ὑποτ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'ἀρύομαι', aquam haurire, εὗρον ἐκεῖ γυναῖκας πολλὰς ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. αἱ μὲν γὰρ τῶν πλουσίων ἦσαν, αἱ δὲ τῶν πενήτων· ἀλλ' οὐ διεφέροντοdissidebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'διαφέρομαι', inter se discordare. ἵσταντο γὰρ ἐν τάξει, ἑκάστη τὴν ὑδρίανhydriam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — vas aquarium ad aquam ferendam φέρουσα, καὶ περιέμενον ὥστε ἀρύσασθαι κατὰ μέρος. καὶ ἡ μὲν τῇ πλησίον διελέγετο περὶ τῶν τέκνων, ἡ δὲ ἄλλη τῇ ἑτέρᾳ συνέχαιρενcongratulabatur (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'σύν' et 'χαίρω', una gaudere cum aliquo ἐπὶ γάμῳ.

Ἐγὼ δὲ ἰδὼν ταῦτα ἐθαύμασα. καὶ ἠρόμηνinterrogavi (ἀορ. β' ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'ἔρομαι', rogandi significatione γυναῖκά τινα γεραιάνanum (αἰτ. ἑν. θηλ.) — adiectivum, significat aetate provectam· "Ὦ γύναι, πῶς ὑμεῖς οὐ στασιάζετεseditionem facitis (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' πλ.) — a nomine 'στάσις', dissentire vel rebellare, τῶν ἀνδρῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ μαχομένων;"

Ἡ δὲ γελάσασαcum risisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'γελάω', participium modale εἶπεν· "Ὦ ῥῆτορ, τὸ ὕδωρ ἓν πᾶσίν ἐστιν. ἡ κρήνη οὐκ ἐρωτᾷ πότερον πλουσία εἶ ἢ πενιχράpauper (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adiectivum, contrarium vocis 'πλουσία'. πᾶσαι γὰρ διψῶμενsitimus (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. α' πλ.) — a verbo 'διψάω', contractum ὁμοίως, καὶ πάσαις ἡ αὐτὴ ὑδρία πληροῦταιimpletur (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'πληρόω', contractum. τί οὖν μαχοίμεθαpugnemus (εὐκτ. ἐνεστ. μέσ. α' πλ.) — optativus deliberationis, cur pugnaremus?;"

Ταῦτ' ἀκούσας ἐσιώπησαtacui (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'σιωπάω', silentium significat. καὶ ἀφεὶς τὴν ὑδρίαν ἔδραμονcucurri (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'τρέχω', radix suppletiva εὐθὺς εἰς τὴν ἀγοράν, οὗ πάλιν ἐβόων οἱ ἄνδρες. ἀναβὰς δ' ἐπὶ τὸ βῆμα οὐκ εἶπον τοὺς εἰωθόταςsolitos (μτχ. παρακ. ἐνεργ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'ἔθω', consuetus, solitus λόγους, ἀλλὰ διηγησάμηνnarravi (ἀορ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'διηγέομαι', enarrare rem gestam ἃ εἶδον παρὰ τῇ κρήνῃ. καὶ προσέθηκα·

"Ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, αἱ γυναῖκες ἡμῶν σοφώτεραιsapientiores (ἐπίθ. συγκρ. ὀνομ. πλ. θηλ.) — gradus comparativus adiectivi 'σοφός' ὄντωςrevera (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'vere, profecto' εἰσίν. ἐκεῖναι μὲν γὰρ παρὰ μιᾷ κρήνῃ κοινωνοῦσιcommunicant (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum cum genetivo constructum, a 'κοινωνέω' τοῦ ὕδατος· ἡμεῖς δὲ μίαν πόλιν οἰκοῦντες οὐ δυνάμεθα κοινωνῆσαιcommunicare (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — infinitivus aoristi cum genetivo 'τῆς πολιτείαςrei publicae (γεν. ἑν. θηλ.) — significat civitatem sive administrationem rei publicae' τῆς πολιτείας;"

Καὶ οἱ μὲν ἐσίγησανtacuerunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'σιγάω', silere, οἱ δὲ πρὸς ἀλλήλους ἔβλεψαν αἰσχυνόμενοιpudentes (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — participium a verbo 'αἰσχύνομαι', pudore affici. τῇ δ' ὑστεραίᾳpostero die (δοτ. ἑν. θηλ.) — subauditur 'ἡμέρᾳ', significat diem sequentem διηλλάγησανreconciliati sunt (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' πλ.) — a verbo 'διαλλάττω', in gratiam redire.

Οὕτως ἐγὼ ὁ ῥήτωρorator (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui in publico dicendi arte utitur, ὁ πολλὰ μελετήσαςqui exercitatus est (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μελετάω', se exercere, meditari, τὸν κράτιστονoptimum (ἐπίθ. ὑπερθ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — gradus superlativus adiectivi 'ἀγαθός/κρατύς' λόγον οὐκ ἐν τοῖς βιβλίοις εὗρον, ἀλλὰ παρὰ γυναικὶ ὑδροφορούσῃaquam ferenti (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. δοτ. ἑν. θηλ.) — verbum compositum ex 'ὕδωρ' et 'φέρω'.