Οἱ Δύο Συμπόται

ΦΙΛΟΞΕΝΟΣ· ὦ Ἀκέσιε, ἀπόλωλαperii (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'ἀπόλλυμι', significat 'perditus sum'· ἡ κεφαλή μοι σφύζειpalpitat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — de dolore capitis pulsante ὥσπερ ἄκμωνincus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — instrumentum fabri ferrarii ὑπὸ χαλκέωςa fabro aerario (γεν. ἑν. ἀρσ.) — artifex qui aes vel ferrum tractat τυπτόμενοςpercussus (μτχ. ἐνεστ. παθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'τύπτω', cum 'ἄκμων' congruit.

ΑΚΕΣΙΟΣ· πόσονquantum (αἰτ. ἑν. οὐδ. ἐρωτ.) — pronomen interrogativum quantitatis δὴ οἶνον ἔπιεςbibisti (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'πίνω' χθὲς ἐν τῷ συμποσίῳconvivio (δοτ. ἑν. οὐδ.) — convivium ubi vinum bibitur;

ΦΙΛΟΞΕΝΟΣ· τὸν ἀριθμὸν ἐπελαθόμηνoblitus sum (ἀορ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'ἐπιλανθάνομαι', regit genetivum· ἄκρατονmerum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — vinum non aqua mixtum γὰρ πίνων καὶ αὐτὸν ἐμαυτὸν ἐπελαθόμην. νῦν δ᾽ ἡ γαστήρventer (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — stomachus vel venter μου ναυτιᾷnauseat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a 'ναῦς', significat aegrotare ut in navi καὶ τὰ ὄμματα σκοτοῦταιobscurantur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'σκοτόω', de oculis tenebris obductis.

ΑΚΕΣΙΟΣ· κάθιζεconside (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — imperativus verbi 'καθίζω', iube sedere καὶ ἡσύχαζεquiesce (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἡσυχάζω', tranquillus esto. — ἀλλ᾽ ἰδούecce (ἐπίρρ. / προστ. ἀορ. μέσ.) — interiectio ad attentionem excitandam, ἕτερος προσέρχεται. τί σοι, ὦ Σῶφρον; καὶ σὺ νοσεῖςaegrotas (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'νοσέω', morbo laboras;

ΣΩΦΡΩΝ· νοσῶ, ὦ ἰατρέ, καίτοιquamquam (σύνδ.) — coniunctio concessiva ὕδωρ μόνον πιὼν ἐν τῷ αὐτῷ συμποσίῳ. ἡ γὰρ γαστήρventer (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — nomen tertiae declinationis, stomachus μοι δάκνεταιmorsu afficitur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'δάκνω', dolore vexatur καὶ ὕπνον οὐχ εἷλονcepi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — aoristus secundus verbi 'αἱρέω' δι᾽ ὅλης τῆς νυκτός.

ΑΚΕΣΙΟΣ· θαυμαστὸν λέγεις. ὁ μὲν ἄκρατονmerum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — vinum aqua non dilutum πιών, ὁ δ᾽ ὕδωρ, ἄμφωambo (ὀνομ. δυϊκ.) — numerale duale, uterque δὲ ὁμοίως κάμνετεlaboratis (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' πλ.) — a verbo 'κάμνω', aegrotatis. τί πάσχων ἠγρύπνειςvigilabas (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ἀγρυπνέω', somno carere;

ΣΩΦΡΩΝ· ἐκαθήμηνsedebam (παρατ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'κάθημαι', significat sedere quietum σιωπῶν καὶ τοὺς ἄλλους γελῶντας ἐθεώμην. ὅσῳ δ᾽ ἐκεῖνοι μᾶλλον ᾖδονcantabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ᾄδω', canere, τοσούτῳ ἐγὼ μᾶλλον ὠργιζόμην τῇ ἀφροσύνῃstultitiae (δοτ. ἑν. θηλ.) — nomen quod significat mentis inopiam, insipientiam αὐτῶν. ἡ δὲ χολή μοι ἀνέζεσενefferbuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀναζέω', significat effervescere, ebullire, καὶ οὕτως ἀπῆλθον οἴκαδε πλήρης ὀργῆςplenus irae (ὀνομ. ἑν. + γεν.) — adiectivum cum genitivo materiae.

ΑΚΕΣΙΟΣ· ὥστε σὺ μὲν χολῆςbilis (γεν. ἑν. θηλ.) — nomen quod significat bilem, iram ἐνεπλήσθηςimpletus es (ἀορ. ὁριστ. παθ. β' ἑν.) — a verbo 'ἐμπίμπλημι', cum genitivo constructum, οὗτος δ᾽ οἴνου.

ΣΩΦΡΩΝ· ἀλλ᾽ ἡ γε ἐμὴ νόσος καλλίωνpulchrior (συγκρ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — gradus comparativus adiectivi 'καλός'· ὁ μὲν γὰρ διὰ κακίανvitium (αἰτ. ἑν. θηλ.) — nomen quod significat pravitatem, malitiam κάμνειaegrotat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κάμνω', significat laborare, aegrotare, ἐγὼ δὲ διὰ σωφροσύνηνtemperantiam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — nomen quod significat moderationem animi.

ΑΚΕΣΙΟΣ· σωφροσύνηνtemperantiam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — virtus moderationis et prudentiae καλεῖς τὸ μηδενὶ κοινωνεῖνcommunicare (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — participem esse, cum aliquo consociari; ἐμοὶ δὲ δοκεῖς οὐ σωφρονεῖν ἀλλὰ πικραίνεσθαιacerbum esse (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — a verbo 'πικραίνω', significat morosum vel amarum fieri. σκόπει δή· τὸν οἶνον οἱ φρόνιμοι κεραννύουσινmiscent (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'κεράννυμι', vinum aqua temperare ὕδατι, ἵνα μήτε μεθύωσιebrii sint (ἐνεστ. ὑποτ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'μεθύω', vino gravari μήτε ἀηδῶς πίνωσιν. ἆρ᾽ οὐ κρᾶσίς τις ἀρίστη;

ΣΩΦΡΩΝ· κρᾶσις δῆταprofecto (ἐπίρρ.) — particula affirmativa, saepe in responsis usurpata.

ΑΚΕΣΙΟΣ· ὁ μὲν οὖν Φιλόξενος ἄκρατονmerum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — vinum non mixtum aqua; hic translate 'purum, immoderatum' ἔπιενbibit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'πίνω' τὸν οἶνον· σὺ δ᾽ ἄκρατον ἔπιες τὴν σεμνότηταgravitatem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — dignitas, severitas morum. ἀμφότεροι γὰρ τὴν κρᾶσιν ἐφύγετεfugistis (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. β' πλ.) — a verbo 'φεύγω', hic 'vitastis, evitastis', δι᾽ ἣν ὁ βίος ἡδὺς γίγνεται.

ΦΙΛΟΞΕΝΟΣ· τί οὖν ἡμᾶς κελεύειςiubes (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — verbum quo aliquid imperatur vel hortatur ποιεῖνfacere (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — infinitivus a verbo 'ποιέω' pendens ex 'κελεύεις', ὦ ἰατρέmedice (κλητ. ἑν. ἀρσ.) — vocativus nominis 'ἰατρός', qui medetur aegrotis;

ΑΚΕΣΙΟΣ· σὲ μὲν τοῦ λοιποῦin posterum (γεν. χρόν. ἑν. οὐδ.) — genetivus temporis, significat 'deinceps, in futuro' ἐλάττωminora, pauciora (συγκρ. αἰτ. πληθ. οὐδ.) — comparativus adiectivi 'ὀλίγος' vel 'μικρός' πίνειν, σὲ δὲ πλείω γελᾶν. ὁ γὰρ οἶνος κεράννυταιmiscetur, temperatur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'κεράννυμι', de vino aqua diluto ὕδατι, ὁ δὲ βίος μετριότητιmoderatione (δοτ. ἑν. θηλ.) — nomen abstractum, indicat modum ac temperantiam· ὑμεῖς δ᾽ ἄμφω ἀκράτῳmero, immixto (δοτ. ἑν. ἀρσ./οὐδ.) — adiectivum de vino non diluto, hic translate usurpatum ἐχρήσασθεusi estis (ἀορ. ὁριστ. μέσ. β' πληθ.) — a verbo 'χράομαι' cum dativo constructo — ὁ μὲν τῇ κύλικι, ὁ δὲ τῇ ἀρετῇ.