Ὁ Ὅρκος ὁ Χρυσοῦς

Βούλομαι ὑμῖν, ὦ συμπόταιcompotores (κλητ. πληθ. ἀρσ.) — qui simul bibunt in convivio, λέξαι λόγον οὐ τερπνὸν μέν, ὠφέλιμον δέ, ὃν ὁ πάππος ὁ ἐμὸς πολλάκις ἔλεγεν, ὁπότε τὸν ἄκρατονvinum merum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — vinum aqua non temperatum ἐγχεόμενοιinfundentes nobis (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'ἐγχέω', vinum sibi infundere μεμνήμεθαmeminimus (παρακ. ὁριστ. μέσ. α' πληθ.) — a verbo 'μιμνήσκομαι', cum sensu praesentis τῶν θεῶν. πίετε δὴ καὶ ἀκούσατε.

Ἦν ποτε γεωργὸς ἐξ Ἀχαρνῶν, Φιλωνίδης ὄνομα, πένηςpauper (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui paucas res habet, egenus μὲν τὰ χρήματα, δίκαιος δὲ τὸν τρόπον, ἕως αὐτὸν ἡ πενία διέφθειρενcorrumpebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'διαφθείρω', corrumpere, perdere. τούτῳ γὰρ γείτων ἦν Θρασύμαχος, ἀνὴρ πλούσιος καὶ τολμηρός, ὃς ἀγρὸν ἐπόθειdesiderabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ποθέω', vehementer cupere τεμένους ἐχόμενονloco sacro adiacentem (μτχ. ἐνεστ. μέσ. αἰτ. ἑν. + γεν.) — 'ἔχομαι' cum genitivo significat 'contiguum esse', ὃς τῷ θεῷ ἱερὸς ἦν. ἀμφισβητῶνcontendens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀμφισβητέω', in controversia esse δὲ πρὸς τοὺς ἱερέας ἔφη τὸν ἀγρὸν οὐ τοῦ θεοῦ ἀλλ' αὑτοῦ εἶναι, μάρτυρος δ' ἐδεῖτοegebat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'δέομαι' cum genitivo, indigere.

προσελθὼν οὖν τῷ Φιλωνίδῃ, "λαβὲ ταῦτα," ἔφη, καὶ χρυσίον ἐνέβαλενiniecit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐμβάλλω', immittere εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, "καὶ ὄμοσονiura (ἀορ. προστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'ὄμνυμι', iusiurandum dare πρὸς τῷ βωμῷ τοῦ Ὁρκίου Διὸς ἐμὸν εἶναι τὸ χωρίον." ὁ δὲ πρῶτον μὲν ἔφριξενhorruit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'φρίσσω', horrere, timere, ἔπειτα δὲ πρὸς τὸν χρυσὸν βλέπων καὶ τῶν παίδων τῶν πεινώντων μνησθεὶς ἐπείσθη. ἐλθὼν γὰρ εἰς τὸ ἱερόν, ἁψάμενοςcum tetigisset (μτχ. ἀορ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἅπτομαι' cum genitivo, tangere τοῦ βωμοῦ, ὤμοσε τὸν ὅρκον τὸν ψευδῆ, ἐπαρώμενοςimprecans (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἐπαράομαι', diras imprecari ἑαυτῷ ὄλεθρον εἰ μὴ τἀληθῆ λέγοι. καὶ ἀπῆλθεν πλούσιος, γελῶν τῆς εὐτυχίας.

ἀλλ' ὁ θεὸς οὐκ ἐκάθευδενdormiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'καθεύδω', hic metaphorice de deo qui non neglegit. ὀλίγαις γὰρ ὕστερον ἡμέραις ᾔσθοντοsenserunt (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'αἰσθάνομαι', sequitur participium 'κλαπένταfurto ablatum (μτχ. ἀορ. παθ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'κλέπτω', indicat aurum furto sublatum esse ἀπόντα' οἱ ἱερεῖς τὸν χρυσὸν τὸν ἐκ τοῦ θησαυροῦ τοῦ θεοῦ κλαπέντα ἀπόντα· ὁ γὰρ Θρασύμαχος αὐτὸς ἐσεσυλήκειspoliaverat (ὑπερσ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'συλάω', tempus plusquamperfectum de re prius facta τὸ ἱερὸν πρὸ ὀλίγου. ζητούντων δὲ αὐτῶν, εὑρέθη τὸ χρυσίον, σημεῖα ἔχον τοῦ θεοῦ, ἐν τῇ τοῦ Φιλωνίδου καλύβῃin casa (δοτ. ἑν. θηλ.) — casa humilis, tugurium rustici κρυπτόμενον. ὁ δὲ γεωργὸς ἀγόμενος ἐβόα ἀθῷος εἶναι· ἀλλὰ τίς ἐπίστευε τῷ ἔχοντι τὰ ἱερὰ χρήματα; ἁλοὺς οὖν ὡς ἱερόσυλοςsacrilegus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui templum spoliat, res sacras furatur ἀπέθανεν, τὸν αὐτὸν χρυσὸν μάρτυρα ἔχων ἐφ' οἷς ὤμοσενiuravit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὄμνυμι', de iure iurando praestito.

ὁρᾶτε οὖν, ὦ φίλοι· ὁ αὐτὸς χρυσὸς καὶ τὸν ὅρκον ἐμίσθωσεconduxit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'μισθόω', hic 'mercede paravit, corrupit' iusiurandum καὶ τὸν ὀμόσανταeum qui iuraverat (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ὄμνυμι', substantive de homine qui iuravit ἀπέκτεινενinterfecit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀποκτείνω', verbum compositum ex 'ἀπό' et 'κτείνω'.