Ὁ Ἱστὸς ὁ Κατήγορος

Μάρτυςtestis (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui rem vidit et testatur ἐγὼ τῶν γενομένωνeorum quae acciderunt (μτχ. ἀορ. μέσ. γεν. πληθ. οὐδ.) — a verbo 'γίγνομαι', res gestae γενόμενος διηγήσομαιnarrabo (μέλλ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — verbum compositum ex 'διά' et 'ἡγέομαι'· δοῦλος γάρ εἰμι, καὶ τὴν γυναικωνῖτινgynaeceum (αἰτ. ἑν. θηλ.) — pars domus mulieribus destinata φυλάττειν εἰώθεινsolebam (ὑπερσ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'ἔθω', consuetudinem significat.

Θεόφραστος ὁ σοφός, ὁ τοὺς τῶν ἀνθρώπων τρόπους συγγράφωνdescribens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — verbum compositum ex 'σύν' et 'γράφω', ἔμελλε βιβλίον περὶ τῆς λάλουloquacis (ἐπίθ. γεν. ἑν. θηλ.) — nimium loquentis, garrulae γυναικὸς ποιήσειν. οὐκ ἔχων δὲ ὅπως τὰ ἤθη τῶν γυναικῶν θεάσαιτοspectaret (εὐκτ. ἀορ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'θεάομαι', in oratione obliqua (τὰς γὰρ θύρας κλείομεν), ἐμηχανήσατοmachinatus est (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'μηχανάομαι', dolum excogitavit τοιόνδε· ἐνδὺς ἐσθῆτα γυναικείαν καὶ κρύψας τὸ πρόσωπον καλύμματιvelamine (δοτ. ἑν. οὐδ.) — quo facies tegitur, εἰσῆλθεν ὡς θεράπαινα καινή.

καὶ πρῶτον μὲν ἐλάνθανενlatebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'λανθάνω', clam manebat· ἐκάθητοsedebat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'κάθημαι' γὰρ σιωπῇ καὶ πάντα ὑπέγραφενsubscribebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ὑπό' et 'γράφω' ἐν δέλτῳtabella (δοτ. ἑν. θηλ.) — tabula ad scribendum, ὅσα αἱ γυναῖκες περὶ τῶν ἀνδρῶν ἐφλυάρουνnugabantur (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'φλυαρέω', inania loquebantur. «αὕτη» ἔφη πρὸς ἑαυτὸν «ἡ τελείαperfecta (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — absoluta, summa λάλος.»

ἐπεὶ δὲ ἡ δέσποινα ἐκέλευσενiussit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κελεύω', cum accusativo personae αὐτόν, ὥσπερ τὰς ἄλλας, πρὸς τὸν ἱστὸν καθίζεσθαιconsidere (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'ἵζω' καὶ ἐργάζεσθαι, ἐνταῦθα ἤρξατο τὸ δεινόν. λαβὼν γὰρ τὴν κερκίδαradium (textorium) (αἰτ. ἑν. θηλ.) — instrumentum quo fila trahuntur in texendo ὥσπερ δόρυ, καὶ τὸν στήμονα συγχέαςstamine confuso (αἰτ. ἑν. ἀρσ. cum μτχ. ἀορ.) — 'στήμων' = fila longitudinalia; 'συγχέας' a verbo 'συγχέω' (confundo), ἱστὸν εἰργάζετο οἷον οὐδεπώποτεnumquam adhuc (ἐπίρρ.) — adverbium temporis emphaticum, 'ne umquam quidem' γυνὴ εἰργάσατο.

ἡ δὲ τίτθη, γραῦς οὖσα καὶ πολλὰ ἑωρακυῖαquae viderat (μτχ. παρακ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ὁράω', indicat rem multum expertam, προσελθοῦσα καὶ τὸ ἔργον ἰδοῦσα ἀνέκραγενexclamavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνακράζω', vox subita et clamosa· «ὦ δέσποινα, τοῦτο τὸ ὕφασμαtextum (ὀνομ./αἰτ. ἑν. οὐδ.) — id quod textum est, a verbo 'ὑφαίνω' ἀνδρός ἐστιν, οὐ γυναικός· οὐδεμία γὰρ ἡμῶν οὕτως αἰσχρῶς ὑφαίνειtexit (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum artis textoriae.»

καὶ ἁρπάσασαarripiens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ἁρπάζω', vi rapiendi τὸ κάλυμμαvelamen (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — id quo aliquid tegitur, a verbo 'καλύπτω' ἀπεκάλυψεdetexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'καλύπτω', velamen removet τὸν φιλόσοφον. αἱ μὲν γυναῖκες ἀνέκραγον, ὁ δὲ Θεόφραστος, ἐρυθριάσαςerubescens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἐρυθριάω', signum pudoris, «εὕρηκα» ἔφη «τὸν τῆς λάλου χαρακτῆραloquacis mulieris naturam (αἰτ. ἑν. ἀρσ. cum γεν.) — 'χαρακτήρ' = index vel nota distinctiva; 'λάλος' = garrula.»

«σὺ δέ γε» ἡ γραῦςanus (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — mulier vetula, senex femina ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'κρίνω' «τὸν τοῦ ἀνοήτουstulti (γεν. ἑν. ἀρσ.) — adiectivum, hominem sine mente vel intellectu significat παρέσχεςpraebuisti (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — verbum compositum ex 'παρά' et 'ἔχω', hic scilicet 'ferum praebuisti'. οὐδεὶς γὰρ ἀνὴρ λανθάνειlatet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum quod significat aliquem occultum esse vel non animadverti παρὰ τὸν ἱστόνtelam (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — instrumentum textrinum, apud quod mulieres texunt.»