Ὁ Τριήραρχος καὶ τὸ Προσωπεῖον

Ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πλήρους οὔσης τῆς Πνυκὸς ἀνέστηsurrexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνίστημι', se erexit ut loqueretur Χαρικλῆς ὁ κατήγοροςaccusator (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui in iudicio aliquem accusat καὶ ἔφηdixit (παρατ./ἀορ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo defectivo 'φημί'·

«Ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, Δεινίαν τὸν τριήραρχον γράφομαι ἀσεβείαςimpietatis accuso (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν. + γεν. criminis) — 'γράφομαι' medium significat 'in ius voco', cum genitivo criminis. οὗτος γὰρ παρὰ πότονinter potandum (πρόθ. + αἰτ.) — in convivio, dum vinum bibitur τὰ μυστήρια τὰ τῆς θεοῦ ἐμιμήσατοimitatus est (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo deponenti 'μιμέομαι', δᾷδα λαβὼν καὶ τοὺς παρόντας μυῶνinitians (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μυέω', in mysteria initiare ὥσπερ ἱεροφάντηςhierophanta (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — summus sacerdos qui mysteria monstrat. δεινὸν οὖν, εἰ ὁ τοιοῦτος τὰς ναῦς ὑμῖν τριηραρχήσει.»

θόρυβοςtumultus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — clamor et strepitus multitudinis δὲ πολὺς ἐγένετο ἐν τῷ δήμῳ. ὁ δὲ Δεινίας παρελθὼν ἐπὶ τὸ βῆμαad rostra progressus (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — βῆμα, suggestus unde oratores dicunt οὐκ ὠργίζετοirascebatur (παρατ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὀργίζομαι', ira commoveri, ἀλλὰ μειδιῶνsubridens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μειδιάω', leniter ridere εἶπεν·

«Ἐθέλω ὑμῖν, ὦ ἄνδρες, μῦθόν τινα λέξαιnarrare (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — infinitivus a verbo 'λέγω', hic 'narrare', εἰ ἀνέξεσθεtoleraveritis (μέλλ. ὁριστ. μέσ. β' πλ.) — a verbo 'ἀνέχομαι', significat 'patienter audire' vel 'sustinere'.»

«Λέγε,» ἀνεβόησενexclamavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'βοάω' ὁ δῆμοςpopulus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — multitudo civium congregata· «φιλοῦμεν γὰρ τοὺς μύθους.»

«Ἀλώπηξ,» ἦ δ' ὅςinquit ille (παρατ. ὁριστ. γ' ἑν.) — locutio antiqua narrandi: 'dixit is/ille', «εἰσελθοῦσα ποτὲ εἰς ἀνδριαντοποιοῦ ἐργαστήριονstatuarii officina (γεν. ἑν. + αἰτ. ἑν. οὐδ.) — 'ἀνδριαντοποιός' est artifex qui statuas facit; 'ἐργαστήριον' officina περιῄειcircumibat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'περίειμι' (πέρι + εἶμι), 'circa ambulabat' τὰ ἔργα σκοποῦσα. εὑροῦσα δὲ προσωπεῖον τραγικόνpersonam tragicam (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — 'προσωπεῖον' est larva vel persona qua in theatro utuntur, κάλλιστον ἰδεῖν, εἰς τὰς χεῖρας ἀνέλαβε καὶ ἐθαύμαζε τὸ μέγεθος καὶ τὴν μορφήν. ἔπειτα μέντοι στρέψασαconvertens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'στρέφω', 'vertere' αὐτὸ καὶ ἔνδον βλέψασα εἶπεν· "ὦ οἵα κεφαλή, ἐγκέφαλονcerebrum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — id quod in capite est; hic metaphorice 'mentem' δ' οὐκ ἔχει."»

γελασάντωνcum risissent (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. γεν. πλ. ἀρσ.) — genetivus absolutus a verbo 'γελάω' δὲ τῶν πολλῶν, ὁ Δεινίας ἐπέσχεcontinuit se, moratus est (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἐπέχω', hic significat paulisper cessare vel manere καὶ εἶπεν·

«Τοιαύτη μοι δοκεῖ, ὦ ἄνδρες, καὶ ἡ τούτου κατηγορίαaccusatio (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — actio accusandi in iudicio εἶναι· λαμπρὰ μὲν τὴν ὄψιν καὶ σεμνὰ τὰ ὀνόματαveneranda nomina (ἐπίθ. αἰτ. πλ. οὐδ.) — 'σεμνός' significat quod reverentiam meretur φέρουσα — ἀσέβειανimpietatem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — crimen contra deos, negligentia religionis, μυστήρια, θεούς — ἔνδον δὲ κενή. τίς γὰρ ὑμῶν τῶν παρόντων εἶδέ με μυοῦνταinitiantem (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μυέω', in mysteria initiare; τίς ἤκουσε; μάρτυρα οὐδένα παρέχεταιpraebet, exhibet (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'παρέχω', hic testem producere πλὴν τῆς ἑαυτοῦ γλώττης.»

ἀνέστηsurrexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνίστημι', hic intransitive 'surgere' δ' αὖθις ὁ Χαρικλῆς· «καὶ μὴνatqui, at certe (σύνδεσμος) — particula affirmativa, novum argumentum introducens ἤκουσα ἐγὼ παρ' ἑτέρωνab aliis (πρόθ. μετὰ γεν.) — 'παρά' cum genetivo indicat originem vel fontem.»

«Παρ' ἑτέρων;» ἔφη ὁ Δεινίας. «καὶ ἡ ἀλώπηξvulpes (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — animal astutum, in fabulis Aesopi frequens, ὦ Χαρίκλεις, παρ' ἑτέρων ἤκουσεν ὡς καλὸν εἴηesset (εὐκτ. ἐνεστ. γ' ἑν.) — modus optativus in oratione obliqua post ἤκουσεν τὸ προσωπεῖονpersona, larva (ὀνομ./αἰτ. ἑν. οὐδ.) — res qua faciem tegimus, quae speciem sine mente habet. ἀλλ' ἐπεὶ αὐτὴ ἔβλεψεν, εὗρεν ὅτι νοῦν οὐκ εἶχεν. σκόπειvide, cave (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — verbum 'considerandi' cum μή sequente οὖν μὴ τὸ αὐτὸ πάθῃςpatiaris (ὑποτ. ἀορ. β' ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'πάσχω', post μή cavendi περὶ τὸν σαυτοῦ λόγον.»

ὁ δὲ δῆμος, ἡσθεὶς τῷ μύθῳ, ἀπεψηφίσατοabsolvit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum, cum genetivo τοῦ τριηράρχου, suffragio absolvere τοῦ τριηράρχου. ὁ δὲ κατήγοροςaccusator (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui in iudicio aliquem accusat ἀπῄειabibat (παρατ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἄπειμι' (ἀπό + εἶμι), discedebat σιωπῶν, τὸ πρόσωπον μὲν ἐρυθρὸν ἔχων, τὸν δ' ἔλεγχονargumentum, probationem (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — probatio quae accusationem confirmat, hic nusquam praesens ἔνδον οὐδαμοῦ.