Ὁ Δύσκολος καὶ ὁ Χρησμὸς ἐν τῷ Νεωρίῳ

Κνήμων ὁ Χολαργεύς, ἀνὴρ δύσκολοςmorosus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — difficilis ad tractandum, iracundus καὶ μισάνθρωποςhominum osor (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — qui homines odit, compositum ex 'μισέω' et 'ἄνθρωπος', ᾤκει μόνος καὶ τοὺς ἀνθρώπους πάντας ἐμίσειoderat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'μισέω', indicat odium continuum. οὐδενὶ γὰρ ἐβούλετο διαλέγεσθαι, ἀλλ᾽ ἔφευγε τὸν ὄχλον ὥσπερ νόσον. ἐπεὶ δὲ ἐστασίαζονdissidebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'στασιάζω', seditionem faciebant οἱ πολῖται περὶ τῆς πολιτείας, οἱ μὲν τῷ δήμῳ, οἱ δὲ τοῖς ὀλίγοις εὔνοιbenevoli (ἐπίθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — faventes, benevolentes alicui, ἀπῆλθεν ὁ Κνήμων εἰς Δελφοὺς ἐρωτήσωνrogaturus (μτχ. μέλλ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — participium futuri, indicat finem seu propositum εἰ δεῖ αὐτὸν ἔτι μᾶλλον φεύγειν τὴν πόλιν.

ἡ δὲ Πυθία ἀνεῖλεresponsum dedit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀναιρέω', de oraculo dicitur: oraculum edidit τάδε· «ὅταν στῇorta sit (ἀορ. ὑποτ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἵστημι', hic intransitive: consistat, oriatur στάσιςseditio (οὐσ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — discordia civilis, tumultus πικρὰ κατὰ τὸ νεώριονnavale (οὐσ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — locus ubi naves servantur et fabricantur, μόνος ὁ μισῶν τοὺς πολλοὺς σώσειservabit (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σῴζω', in tuto collocabit πόλιν.»

ὁ οὖν Κνήμων ἀκούσας ἐγέλασεrisit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'γελάω', risum edidit καὶ εἶπεν· «ὀρθῶς ὁ θεὸς φράζειindicat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — significat, declarat, monstrat. ἐγὼ γὰρ μόνος μισῶ τοὺς πολλούς· δεῖ ἄρα με ἔτι μᾶλλον ἀπέχεσθαιabstinere (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — a verbo 'ἀπέχω', se abstinere cum genitivo πάντων, καὶ οὕτως σωθήσομαιservabor (μέλλ. ὁριστ. παθ. α' ἑν.) — a verbo 'σῴζω', in forma passiva futuri μετὰ τῆς πόλεως.» καὶ ἀπελθὼν εἰς ἀγρὸν ἔκλεισεclausit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κλείω', obseravit, occlusit τὰς θύρας.

ἐν δὲ τούτῳ ηὐξάνετοaugebatur (παρατ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'αὐξάνω', crescere ἡ στάσιςseditio (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — dissensio civilis, tumultus ἐν τῷ Πειραιεῖ. οἱ γὰρ ναῦται καὶ οἱ τῶν τριηρέων ἐπιστάται διεφέροντοdissentiebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'διαφέρω', hic 'inter se contendere' περὶ τῶν νεῶν, καὶ ἥψαντο τῶν ὅπλωνarma ceperunt (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ. cum γεν.) — a verbo 'ἅπτομαι', quod genetivum regit παρὰ τοῖς νεωσοίκοιςnavalibus (δοτ. πλ. ἀρσ.) — aedificia ubi naves servantur. ὁ δὲ Κνήμων, καίπερ εἰδὼς ὅτι τι δεινὸν μέλλει γενήσεσθαι, ἐσίγα· ἐνόμιζε γὰρ τῷ σιγᾶν καὶ μόνος μένειν πληροῦν τὸν χρησμόνoraculum implere (ἀπαρ. ἐνεργ.) — a verbo 'πληρόω', complere.

νυκτὸς δὲ γενομένης, ἔρριψέ τις πῦρ εἰς τὸ νεώριονnavale (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — locus ubi naves aedificantur et servantur, καὶ ἐκαίετο τὰ σκάφη καὶ τὰ ξύλα μετὰ βοῆς πολλῆς. τότε δὴ ὁ Κνήμων, ἰδὼν τὴν φλόγα λάμπουσαν ἐπὶ τῶν ἄκρων, ἔγνωcognovit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'γιγνώσκω' αἰφνιδίωςsubito (ἐπίρρ.) — repente, ex improviso τί ἐβούλετο ὁ θεός· οὐ γὰρ τὴν ἐρημίαν, ἀλλὰ τὴν εἰρήνην ἐκάλει σωτηρίαν, καὶ ἐκεῖνος μόνος, ὁ ὑπὸ πάντων πιστευόμενος διὰ τὸ μηδετέρᾳ μερίδι εὔνους εἶναιneutri parti favere (δοτ. ἑν. θηλ. + ἀπαρ.) — εὔνους cum dativo, benevolus, ἠδύνατο διαλλάξαιreconciliare (ἀορ. ἀπαρ. ἐνεργ.) — a verbo 'διαλλάσσω', in gratiam reducere τοὺς στασιάζοντας.

ἔδραμενcucurrit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'τρέχω' οὖν εἰς τὸν Πειραιᾶ βοῶν· «παύσασθεdesinite (ἀορ. προστ. μέσ. β' πλ.) — a verbo 'παύομαι', cessare, ὦ πολῖται! ἀκούσατε ἐμοῦ τοῦ μηδένα φιλοῦντος!» οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν καὶ ἐσιώπησαν, ὡς μέλλοντες πείθεσθαι. ἀλλ᾽ ἐν ᾧ διῄειdum transibat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'διέρχομαι'; ἐν ᾧ = dum διὰ τῶν φλεγομένων νεωσοίκων, κατέπεσενdecidit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'καταπίπτω' ἐπ᾽ αὐτὸν δοκὸς καιομένηtrabs ardens (ὀνομ. ἑν. θηλ. + μτχ.) — trabs (δοκός) cum participio praesentis, καὶ ἀπέθανεν ὁ δύσκολος ἐν μέσοις τοῖς ἀνθρώποις οὓς πάντα τὸν βίον ἔφευγενfugiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'φεύγω', vitare.

οἱ δὲ πολῖται, θάψαντεςcum sepelivissent (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'θάπτω', indicat actionem sepeliendi αὐτόν, διηλλάγησανreconciliati sunt (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' πλ.) — a verbo 'διαλλάσσω', significat inimicitias deponere et in gratiam redire ἐπὶ τῷ τάφῳad sepulcrum (πρόθ. μετὰ δοτ.) — significat locum vel occasionem reconciliationis αὐτοῦ.

οὕτως ἔμαθενdidicit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'μανθάνω', significat discere vel intellegere ὁ Κνήμων ὀψὲ ὅτι τὸν μισοῦνταeum qui odit (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μισέω', hic pro substantivo positum τοὺς πολλοὺς οὐ τὸ φεύγειν, ἀλλὰ τὸ σῴζειν αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐκέλευενiubebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κελεύω', significat imperare vel iubere.