Ἡ Θεανὼ καὶ οἱ Ὅρκοι οἱ ἐν τῷ Ἱερῷ

Ἐγὼ ταῦτα αὐτὸς εἶδον, νεωκόροςaedituus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — custos templi, qui aedem sacram curat ὢν τοῦ ἱεροῦ τῆς Ἀθηνᾶς. βούλομαι δὲ διηγήσασθαιnarrare (ἀπαρ. ἀορ. μέσ.) — a verbo 'διηγέομαι', rem per ordinem exponere ἃ ἐγένετο, ἵνα μηδεὶς ἀγνοῇignoret (ὑποτ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀγνοέω', nescire, in enuntiato finali post 'ἵνα' ὅσαquanta (αἰτ. πληθ. οὐδ.) — pronomen relativum correlativum, indicat quantitatem οἱ θεοὶ τοῖς ἀνθρώποις φέρουσιν.

πολὺν μὲν γὰρ χρόνον ἡ πόλις ἡμῶν τοῖς ἀστυγείτοσινfinitimis (δοτ. πληθ. ἀρσ.) — qui prope urbem habitant, vicini ἐπολέμει, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον. τέλος δὲ ἔδοξεplacuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum impersonale, 'visum est', a verbo 'δοκέω' τοῖς ἄρχουσιν εἰρήνην τε ποιεῖσθαι καὶ συμμαχίανsocietatem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — foedus belli gerendi causa, καὶ τοὺς ὅρκους ἐν τῷ ἱερῷ ὀμόσαιiurare (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'ὄμνυμι', iusiurandum dare, ὥστε βεβαίουςfirmos (αἰτ. πληθ. ἀρσ.) — stabilis, certus, de iureiurando εἶναι. ἦλθον οὖν οἱ πρέσβεις τῶν πολεμίων, καὶ ἡ Θεανὼ ἡ ἱέρεια, γυνὴ γεραιὰvetula (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adiectivum, anus, aetate provecta καὶ σεμνή, τὰ ἱερὰ παρεσκεύαζεν.

ἡ δὲ Θεανὼ πάλαι υἱὸν εἶχε, Κλεόκριτον ὀνόματι, καλὸν κἀγαθὸνhonestum et bonum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — locutio 'καλὸς καὶ ἀγαθός' per crasin, vir probus et nobilis νεανίαν, ὃς ἐν τῷ πολέμῳ ἀπέθανεν· καὶ οὐδεὶς ᾔδειsciebat (ὑπερσ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἶδα', tempore imperfecti significatione ὅστις αὐτὸν ἀπέκτεινενinterfecit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀποκτείνω', occidere. ἡ δὲ μήτηρ ἀεὶ ηὔχετοprecabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'εὔχομαι', deos orare τοῖς θεοῖς μαθεῖν.

ἐπεὶ οὖν ἡ θυσία ἤρξατο καὶ τὸ πῦρ ἐπὶ τοῦ βωμοῦ ἔλαμπεν, εἷς τῶν πρέσβεων, στρατηγὸς τῶν πολεμίων, προσελθὼν πρὸς τὴν ἱέρειαν ἐδεῖτοorabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'δέομαι', cum genitivo constructum· «ὦ ἱέρεια,» ἔφη, «πρὶν ὀμόσαιpriusquam iuraret (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — ab 'ὄμνυμι', temporis significatio antecedentis, κάθαρόν μεpurga me (προστ. ἀορ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'καθαίρω', ritus religiosi purgatio. μιαρὸς γάρ εἰμι· ἐν γὰρ τῇ μάχῃ νεανίαν τινὰ ἀπέκτειναoccidi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'ἀποκτείνω', necare, ὃς ἀνδρείως μαχόμενος ἔπεσε, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐν τοῖς ὀνείροις μου οὐ παύεται.» καὶ εἰπὼν τὸ ὄνομα τοῦ νεανίου, εἶπε· «Κλεόκριτος ἦν.»

ἐγὼ δὲ εἶδον τὴν Θεανὼ ὠχριῶσανpallentem (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ὠχριάω', pallidum fieri ὥσπερ νεκράν, καὶ τὴν χεῖρα τρέμουσανtrementem (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'τρέμω', prae timore concuti ἐν ᾗ τὸ ὕδωρ τὸ καθάρσιονlustralem (ἐπίθ. αἰτ. ἑν. οὐδ.) — aqua ad purgationem adhibita εἶχεν. σιγὴ δ᾽ ἦν πολλή. πάντες γὰρ ἀνέμενονexspectabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀναμένω', patienter exspectare τοὺς ὅρκους, ἡ δὲ μήτηρ πρὸ αὑτῆς τὸν τοῦ παιδὸς φονέα ἱκετεύονταinterfectorem supplicantem (οὐσ. καὶ μτχ. αἰτ. ἑν.) — 'φονεύς' interfector, 'ἱκετεύω' supplicare ἑώρα.

ἔδει δ᾽ αὐτὴν ἑλέσθαιeligere (ἀπαρ. ἀορ. μέσ.) — a verbo 'αἱρέομαι', sibi eligere· ἢ γὰρ τιμωρεῖσθαιulcisci (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — a verbo 'τιμωρέομαι', poenam sumere, καὶ τὴν συμμαχίαν καὶ τὴν εἰρήνην τῆς πόλεως διαφθεῖραιcorrumpere (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — a verbo 'διαφθείρω', evertere, destruere, ἢ καθαίρειν τὸν ἐχθρὸν καὶ σιγᾶν. πολὺν δὲ χρόνον οὐδὲν εἶπεν. τέλος δὲ ἀνέτεινεsustulit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀνατείνω', sursum extendere τὰς χεῖρας πρὸς τὴν θεόν, καὶ κατέχεεeffudit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'καταχέω', deorsum fundere τὸ ὕδωρ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τοῦ ἀνδρός, καὶ εἶπε φωνῇ ξηρᾷvoce arida (δοτ. ἑν. θηλ.) — modi significatio, vox sicca et exanimis· «καθαρὸς εἶ. ὄμνυτε.»

καὶ ὤμοσανiuraverunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ὄμνυμι', quod significat iusiurandum dare πάντες, καὶ ἡ συμμαχίαsocietas bellica (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — foedus inter civitates ad bellum communiter gerendum ἐγένετο, καὶ οἱ ἄρχοντες ἔχαιρον. ἡ δὲ Θεανὼ ἐξῆλθεν σιγῶσαtacens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'σιγάω', silentium tenens, καὶ οὐδεπώποτεnumquam adhuc (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, quod significat 'nullo umquam tempore' εἶπεν οὐδενὶ τίνος μήτηρ ἦνcuius mater esset (ἐρωτ. ἀντων. γεν. + οὐσ. + παρατ.) — interrogatio indirecta, genetivus possessivus cum 'μήτηρ'.

ἡ μὲν οὖν πόλις ἀπ᾽ ἐκείνης τῆς ἡμέραςex illo die (πρόθ. + γεν.) — praepositio 'ἀπό' cum genetivo, indicat initium temporis εἰρήνην ἔσχενpacem habuit (αἰτ. + ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἔχω', aoristus significat pacem consecutam esse· ἡ δὲ ἱέρειαsacerdos (femina) (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — mulier sacris praeposita, femininum a 'ἱερεύς' οὐδέποτεnumquam (ἐπίρρ.) — adverbium negationis temporalis, hic verbum 'ἔσχεν' subauditur.