Ξανθίππη καὶ ἡ Φιλία ἐν τῇ Ἀγορᾷ

Ἡμέρᾳ τινὶ ἡ Ξανθίππη εἰς τὴν ἀγορὰν ἐβάδιζενibat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'βαδίζω', indicat actionem continuam in praeterito, ἵνα ἄλφιταfarinam hordeaceam (αἰτ. πληθ. οὐδ.) — farina ex hordeo facta, cibus communis Atheniensium καὶ ἰχθῦς ὠνοῖτοemeret (εὐκτ. ἐνεστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὠνέομαι', in oratione finali post 'ἵνα'. ἐν δὲ τῇ ὁδῷ ἐνέτυχεoccurrit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἐν' et 'τυγχάνω', cum dativo constructum τῇ Μυρρίνῃ, φίλῃ παλαιᾷ, ἣν πολὺν χρόνον οὐχ ἑωράκειviderat (ὑπερσ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὁράω', indicat actionem ante aliam praeteritam.

«ὦ Μυρρίνη,» εἶπεν ἡ Ξανθίππη, «χαῖρεsalve (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'χαίρω', formula salutationis. πολλῶν γὰρ ἡμερῶν σε οὐκ εἶδονvidi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'ὁράω', aoristus secundus. πῶς ἔχειςquomodo vales (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — 'ἔχω' cum adverbio significat 'se habere';»

ἡ δὲ Μυρρίνη ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'κρίνομαι'· «χαῖρε καὶ σύ, ὦ φιλτάτηcarissima (ὑπερθ. κλητ. ἑν. θηλ.) — gradus superlativus adiectivi 'φίλος'. εὖ ἔχω, ἀλλὰ λύπη τίς με ἔχειdolor quidam me tenet (ὀνομ. ἑν. θηλ. + αἰτ.) — idioma pro 'affligor'. ὁ γὰρ ἀνήρ μου νοσεῖaegrotat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'νοσέω', significat morbo laborare, καὶ οὐκ ἔχω ὅστις μοι βοηθήσειqui mihi auxilietur (μελλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — propositio relativa cum sensu finali.»

ἡ οὖν Ξανθίππη, ἀκούσασαcum audivisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — participium temporale a verbo 'ἀκούω' ταῦτα, ἐδάκρυσεlacrimavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'δακρύω', significat flere καὶ εἶπεν· «οἴμοιheu me (ἐπιφών.) — interiectio dolorem exprimens, ὦ φίλη. τί λέγεις; οὐ δεῖ σε μόνην τοιαῦτα φέρειν. οἱ γὰρ ἀληθεῖς φίλοι ἐν ταῖς συμφοραῖςin calamitatibus (δοτ. πληθ. θηλ.) — a nomine 'συμφορά', significat adversitatem φαίνονταιapparent (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' πλ.) — a verbo 'φαίνομαι', se manifestant.»

«ἀλλὰ πῶς,» ἔφηinquit (παρατ./ἀορ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'φημί', verbum defectivum dicendi ἡ Μυρρίνη, «δύνασαιpotes (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. β' ἑν.) — a verbo 'δύναμαι', verbum deponens σύ μοι βοηθεῖνauxiliari (ἐνεστ. ἀπαρ. ἐνεργ.) — cum dativo constructum; καὶ γὰρ σὺ πολλὰ ἔχεις πράγματαnegotia (αἰτ. πληθ. οὐδ.) — hic significat difficultates vel curas κατ' οἶκονdomi (πρόθ. + αἰτ.) — locutio praepositionalis significans 'in domo'.»

ἡ δὲ Ξανθίππη γελάσασαcum risisset (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'γελάω', indicat actionem praecedentem εἶπεν· «ὦ μώρα, τί λέγεις; ἆρα οὐκ οἶσθαscis (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'οἶδα', forma anomala secundae personae ὅτι ἡ φιλία μείζωνmaior (ἐπίθ. συγκρ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — gradus comparativus adiectivi 'μέγας' ἐστὶ τῶν πραγμάτων; ἐγὼ γὰρ ἰατρὸν ἀγαθὸν οἶδα, ὅστις τὸν ἄνδρα σου θεραπεύσειcurabit (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'θεραπεύω', significat sanare aegrotum. καὶ φάρμακα οἴσωferam (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — futurum verbi 'φέρω', forma suppletiva σοι εἰς τὸν οἶκον.»

ἡ οὖν Μυρρίνη, χαρεῖσαgavisa (μτχ. ἀορ. παθ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'χαίρω', aoristus passivi cum sensu activo, τὴν χεῖρα τῆς Ξανθίππης ἔλαβε καὶ εἶπεν· «ὦ ἀγαθὴ γύναι, χάριν σοι πολλὴν οἶδαmultas tibi gratias habeo (φράσις) — locutio idiomatica pro gratiam agere. νῦν γὰρ γιγνώσκω ὅτι ἀληθῆvera (ἐπίθ. αἰτ. πληθ. οὐδ.) — a 'ἀληθής', accusativus neutri pluralis λέγουσιν οἱ σοφοί· ‘φίλος ἐν ἀνάγκῃ γίγνεται δῆλοςmanifestus (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — praedicativum verbi 'γίγνεται'.’»

αἱ δὲ γυναῖκες ἅμαsimul (ἐπίρρ.) — adverbium indicans actionem simultaneam ἐβάδιζονambulabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'βαδίζω', indicat motum pedestrem διὰ τῆς ἀγορᾶς, καὶ ἡ Ξανθίππη τῇ φίλῃ πάντα ὑπέσχετοpromisit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὑπισχνέομαι', promissionem significat. καὶ οὕτως ἡ φιλία αὐτῶν, καίπερ παλαιὰ οὖσαquamquam vetus esset (μτχ. ἐνεστ. ὀνομ. ἑν. θηλ. cum 'καίπερ') — constructio concessiva cum participio, ἔτι ἰσχυροτέραfortior (ἐπίθ. συγκρ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — gradus comparativus adiectivi 'ἰσχυρός' ἐγένετο.

ἐπεὶ δὲ πρὸς τὸν οἶκον τῆς Μυρρίνης ἀφίκοντοpervenerunt (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀφικνέομαι', significat 'advenire', ἡ Ξανθίππη εἶπεν· «μὴ φοβοῦnoli timere (προστ. ἐνεστ. μέσ. β' ἑν. μετὰ τοῦ 'μή') — prohibitio cum imperativo praesentis, ὦ φίλη· ἐγὼ γὰρ παρέσομαιaderо (μέλλ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'πάρειμι', significat 'adesse, praesto esse'. οἱ γὰρ θεοὶ τοὺς πιστοὺς φίλους φιλοῦσιν.»

**διδασκαλίαdoctrina (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — significat 'documentum, morale fabulae'·** οὕτως ὁ μῦθος δηλοῖsignificat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo contracto 'δηλόω', significat 'monstrare, declarare' ὅτι ἡ ἀληθὴς φιλία οὐκ ἐν τοῖς λόγοις μόνον, ἀλλ' ἐν τοῖς ἔργοις φαίνεταιapparet (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'φαίνομαι', significat 'apparere, manifestari'.