Ἀκέσιος ὁ Ἰατρὸς καὶ ὁ Ξένος ἐν τῇ Ἀκροπόλει

Ἀκέσιος μὲν ὁ ἰατρὸς ἀνέβαινενascendebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'βαίνω' εἰς τὴν ἀκρόπολιν, ἵνα τῇ Ἀθηνᾷ θύσειενsacrificaret (ἀορ. εὐκτ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — optativus in oratione finali post 'ἵνα'· ἅμα δὲ τούτῳ ξένος τις ἐκ Κορίνθου ἀφικόμενοςcum advenisset (μτχ. ἀορ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀφικνέομαι' ἐβάδιζεincedebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'βαδίζω', ambulare significat τὴν αὐτὴν ὁδόν, οὐκ εἰδὼς τὰ ἐν τῇ πόλει.

Ὁ μὲν Ἀκέσιος, ἐπεὶ τὸν ναὸν εἶδεν, ἔχαιρενgaudebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'χαίρω' ὡς οἴκαδεdomum (ἐπίρρ.) — adverbium motus ad locum, indicat directionem ἐλθών· ὁ δὲ ξένος, ὁρῶν τὰ ἀγάλματαstatuas (αἰτ. πληθ. οὐδ.) — imagines deorum, signa καὶ τὰ ἱερά, ἐθαύμαζεν ὡς θέαμα καινὸν θεώμενοςspectaculum novum spectans (μτχ. ἐνεστ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — figura etymologica cum 'θέαμα'. Ὁ μὲν γὰρ τὰ πάτρια ἐτίμαcolebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo contracto 'τιμάω', ὁ δὲ τὰ ξένα ἐσέβετοvenerabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'σέβομαι', reverentiam significat.

Προσελθὼν δὲ ὁ ξένος εἶπεν· "Ὦ πολῖτα, δέομαί σουte oro (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν. cum γεν.) — verbum 'δέομαι' genitivum personae regit· πῶς χρὴ τῇ θεῷ προσεύχεσθαιprecari (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — verbum compositum ex 'πρός' et 'εὔχομαι'; ξένος γάρ εἰμι καὶ τοὺς νόμους οὐκ ἐπίσταμαιscio (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — verbum significans 'cognitionem habere'."

Ὁ δὲ Ἀκέσιος, φιλόξενοςhospitalis (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — compositum ex 'φίλος' et 'ξένος' ὤνcum esset (μτχ. ἐνεστ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'εἰμί', causam indicans, ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'κρίνω'· "Ὦ ξένε, χαῖρε. Πᾶς ξένος ἡμῖν ἱερός ἐστιν· ὁ γὰρ Ζεὺς αὐτὸς ξένιοςhospitalis (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — epitheton Iovis qui hospites tuetur καλεῖται. Ἐγὼ μὲν οὖν σε διδάξωdocebo (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'διδάσκω', σὺ δὲ μάνθανε."

Ἐνταῦθα δὴ ὁ μὲν Ἀκέσιος ἐδίδασκε τὰ νόμιμαritus, instituta (οὐδ. αἰτ. πληθ.) — consuetudines sacrae et leges religiosae, ὁ δὲ ξένος ἐμάνθανε προθύμωςalacriter (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'cum studio'· ὁ μὲν ἔλεγε τὰ τῶν θεῶν, ὁ δὲ ἤκουενaudiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀκούω' εὐλαβῶςreligiose, caute (ἐπίρρ.) — adverbium significans reverentiam et cautionem.

"Ἀκούω," ἔφηdixit (παρατ./ἀορ. ὁριστ. γ' ἑν.) — a verbo 'φημί', saepe in sermone directo adhibetur ὁ ξένος, "ὅτι οἱ Ἀθηναῖοι σοφοί εἰσι περὶ τὴν ἰατρικήνmedicinam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — ars medendi, subaudita 'τέχνην'. Σὺ δὲ ἰατρός, ὡς λέγεις, εἶes (ἐνεστ. ὁριστ. β' ἑν.) — a verbo 'εἰμί', secunda persona singularis;"

"Ναί," ὁ Ἀκέσιος ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀποκρίνομαι'. "Ὥσπερ γὰρ ἡ θεὸς σῴζειservat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σῴζω', conservare, salvare τὴν πόλιν, οὕτως ἡμεῖς οἱ ἰατροὶ σῴζομεν τὰ σώματα. Καὶ ὥσπερsicut (σύνδ.) — particula comparationis, 'sicut, quemadmodum' σὺ νῦν δέῃ βοηθείαςeges auxilio (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. β' ἑν. μετὰ γεν.) — verbum 'δέομαι' genitivum regit περὶ τὰ ἱερά, οὕτω πολλάκις οἱ κάμνοντεςaegrotantes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πληθ. ἀρσ.) — a verbo 'κάμνω', qui aegrotant, laborant δέονται τῆς ἡμετέρας τέχνης."

Ὁ δὲ ξένος ἐθαύμασεmiratus est (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'θαυμάζω', admirari τὸν λόγον καὶ εἶπεν· "Ἦprofecto (ἐπίρρ./μόριον) — particula affirmandi, 'sane, profecto' καλῶς λέγεις. Ὁ μὲν γὰρ ξένος δεῖταιindiget (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν. μετὰ γεν.) — a verbo 'δέομαι', genitivum regit τοῦ πολίτου, ὁ δὲ κάμνων τοῦ ἰατροῦ· καὶ πάντες ἀλλήλωνalii aliorum (ἀντων. γεν. πληθ.) — pronomen reciprocum, sine nominativo δεόμεθα."

Οὕτω δὴ ὁ μὲν Ἀκέσιος τὸν ξένον ἐξένιζενhospitio excipiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ξενίζω', hospitaliter tractare, ὁ δὲ ξένος τῷ Ἀκεσίῳ χάριν εἶχενgratiam habebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — locutio idiomatica significans 'gratus erat'. Καὶ τέλος ἀμφότεροι τῇ Ἀθηνᾷ ἔθυσανsacrificaverunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'θύω', deis immolare κοινῇcommuniter (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'una, communiter'· ὁ μὲν πολίτης ὡς εὐσεβῶνpius (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'εὐσεβέω', pie agere, ὁ δὲ ξένος ὡς μανθάνων.

Ἐπεὶ δὲ κατέβαινονdescendebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'βαίνω', ὁ ξένος εἶπεν· "Νῦν οὐκέτιnon amplius (ἐπίρρ.) — adverbium temporale negativum ξένος εἰμὶ ἐν ταύτῃ τῇ πόλει." Ὁ δὲ Ἀκέσιος ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀποκρίνομαι' γελῶνridens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'γελάω'· "Οὐδεὶς ξένος ἐστὶ παρ' ἡμῖν, ὅστις ἂν τοὺς θεοὺς τιμᾷ καὶ τοὺς ἀνθρώπους φιλῇ."

Οὕτως ἡ ξενίαhospitalitas (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — substantivum significans 'hospitium, hospitalitas', ὦ ἄνδρες, οὐ μόνον τοὺς ξένους ὠφελεῖprodest (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ὠφελέω', iuvare, ἀλλὰ καὶ τοὺς πολίτας κοσμεῖornat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'κοσμέω', exornare· ὁ γὰρ διδοὺς καὶ ὁ λαμβάνων ἀμφότεροι εὐδαιμονοῦσινfelices sunt (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'εὐδαιμονέω', beatum esse.