Ἐγκώμιον τῶν Καλῶν Παιδαγωγῶν ἐν τῇ Στοᾷ

Ἐγὼ αὐτὸς παρῆν καὶ εἶδον ἅπαντα τὰ γενόμεναea quae acciderunt (μτχ. ἀορ. μέσ. αἰτ. πλ. οὐδ.) — participium aoristi medii verbi 'γίγνομαι', substantivatum per articulum ἐν τῇ στοᾷ ἐκείνῃ τῇ εὐδαίμονι ἡμέρᾳ, καὶ νῦν ἄξιον ἡγοῦμαιcenseo / existimo (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — verbum deponens, hic cum infinitivo et accusativo praedicativo: 'dignum duco' μαρτυρεῖν περὶ δυοῖν ἀνθρώποινduobus hominibus (γεν./δοτ. δυϊκ.) — forma dualis generis vel dativi; numerale 'δύο' in casu duali, raro apud scriptores οἳ τῶν πώποτεumquam (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, saepe cum superlativo coniunctum ad emphases augendam ἀρίστων παιδαγωγῶν ἐγένοντο.

Ἦν δὲ συμπόσιον ὑπὸ τῇ στοᾷ, οἴνου καλοῦ παρεσκευασμένουpraeparati (μτχ. παρακ. παθ. γεν. ἑν. ἀρσ.) — participium perfecti passivi verbi 'παρασκευάζω' in genitivo absolutivo cum 'οἴνου', στεφάνων τε μύρτου καὶ ῥόδων κειμένων ἐπὶ ταῖς τραπέζαις. Οἱ δεσπόται οἴκοι ἔπινον καὶ ᾖδον, οἱ δὲ παῖδες ἐν τῇ στοᾷ ἔπαιζον, ὥσπερ εἰώθασιsolent (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum 'ἔθω', perfectum vim praesentis habet: 'consueverunt' id est 'solent'. Νικίας δὲ καὶ Λασθένεια, οἱ τούτων παιδαγωγοί, παρεκάθηντοassidebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'παρά' et 'κάθημαι', deponens, imperfectum continuam custodiam significat ἐγγύς, φυλάττοντες τοὺς νέους ἀκριβῶςdiligenter / accurate (ἐπίρρ.) — adverbium a 'ἀκριβής' derivatum, vigilantem et exactam curam describit.

Ἔπειτα δέ τι θαυμαστὸν ἐγένετο. Εἷς τῶν παίδων, νεανίσκος ὀξὺς τὴν φύσινacer ingenio (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ. + αἰτ. σχήματος) — accusativus respectus; significat ingenio acri praeditum esse, ἤρετο τὸν Νικίαν· "Τί ἐστι τὸ εὖ ζῆν;" Ὁ δὲ Νικίας, ἀνὴρ οὐ νέος μέν, σοφὸς δὲ καὶ πρᾶος τὸ ἦθος, οὐκ ἠμέλησενneglexit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'ἀμελέω', cum negante 'οὐκ' laudem paedagogi exprimit, ἀλλ' εὐθὺς ἀπεκρίνατο σαφῶς καὶ ἡδέως, ὥστε πάντες οἱ παῖδες ἐπαύσαντο παίζοντεςdesierunt ludere (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — constructio 'παύομαι' cum participio; medium significat sponte desinere καὶ ἐπήκουον. Ἐγὼ δὲ αὐτὸς ἔστην πλησίον καὶ ἐθαύμαζον τὴν δεξιότηταsolertiam / dexteritatem (οὐσ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — a 'δεξιός', significat calliditatem et facilitatem in rebus agendis αὐτοῦ.

Ἡ δὲ Λασθένεια, γυνὴ εὔφρων καὶ φρόνιμος, οὐ κατεσιώπησενsilentio pressit / reticuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'σιωπάω'; cum negante 'οὐ' mulierem loquacem ac prudentem describit ἀλλ' εἶπε τοῖς παισίν· "Ὁ Νικίας ἀληθῆ λέγει· τὸ δὲ εὖ ζῆν οὐκ ἄνευ φιλίας ἐστίν." Καὶ ἰδού, οἱ παῖδες ἀλλήλους περιέλαβονamplexati sunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'περί' et 'λαμβάνω'; significat complecti, in amorem trahere γελῶντες, ὡς διδαχθέντες τῷ ἔργῳ αὐτῷipso facto docti (μτχ. ἀορ. παθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ. + δοτ. μέσου) — dativus instrumenti; participium passivum indicat pueros re ipsa, non verbis, edoctos esse ἃ οἱ παιδαγωγοὶ ἐδίδασκον.

Ὤ, ὡς ἐπῄνεσαlaudavi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'ἐπαινέω'; constructio cum 'ὡς' exclamativo intensitatem laudis significat ἐν τῇ ψυχῇ τοὺς καλοὺς τούτους ἀνθρώπους. Νικίας γὰρ οὐδέποτε ὠργίζετο τοῖς παισίν, οὐδὲ Λασθένεια οὐδέποτε ἠμέλει τῶν νέων· ἀμφότεροι δὲ ἀεὶ ἐπεμελοῦντοcurabant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo 'ἐπιμελέομαι', semper cum genitivo; imperfectum emphasin ponit in cura continua et constanti ἅμα τοῦ τε σώματος καὶ τῆς ψυχῆς τῶν παίδων, καθάπερ γεωργοὶ ἀγαθοὶ ἐπιμελοῦνται τῶν νέων φυτῶν.

Ἐν ὅλῳ τῷ συμποσίῳconvivio (δοτ. ἑν. οὐδ.) — nomen ex 'συν' et 'πίνω' compositum, locum significat ubi homines una bibunt et convivuntur ἐκείνῳ, ὃ ἐγὼ εἶδον τοῖς ἐμαυτοῦ ὀφθαλμοῖς, ἐφάνηapparuit / manifestum factum est (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'φαίνω', hic impersonaliter usurpatum cum 'ὅτι' ὅτι παιδαγωγὸς ἀγαθὸς πολλοῦ ἄξιός ἐστιmagni pretii est (γεν. τιμῆς μετὰ ἐπιθ.) — constructio genitivi pretii, indicat rem magni momenti esse, μᾶλλον ἢ χρήματα πολλά. Μακάριοιbeati / felices (ὀνομ. πλ. ἀρσ. ἐπίθ.) — epitheton de plena ac divina felicitate dictum, sublimius quam 'εὐδαίμων' οὗτοι οἱ παῖδες οἷς Νικίας καὶ Λασθένεια παιδαγωγοί εἰσιν.