Θεανὼ καὶ ἡ Δικαιοσύνη τῶν Θεῶν

Ἐν Ἀθήναις ποτε ἱέρειά τις ἦν ὀνόματι Θεανώ, ἣ τῆς Ἀθηνᾶς ἱερὰ ἐθεράπευεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη μετ' εὐσεβείαςpietatis (γεν. ἑν. θηλ.) — a 'εὐσέβεια', virtus erga deos et parentes observanda καὶ σωφροσύνηςtemperantiae (γεν. ἑν. θηλ.) — a 'σωφροσύνη', virtus moderationis et prudentiae. Πάντες οἱ πολῖται αὐτὴν ἐτίμωνhonorabant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'τιμάω', indicat honorem continuum tributum ὡς γυναῖκα ἀγαθήν τε καὶ δικαίαν.

Ἐγένετο δέ ποτε ὥστε τοὺς στρατηγοὺς κελεῦσαι τὰς ἱερείας ἀρᾶσθαιexsecrari (ἀπρμφ. παρατ. μέσ.) — a verbo 'ἀράομαι', significat diras imprecationes in aliquem facere τοῖς Ἑρμοκοπίδαις καὶ τοῖς τὰ μυστήρια βεβηλώσασινprofanantibus (μτχ. παρακ. ἐνεργ. δοτ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'βεβηλόω', significat sacra vel loca sancta polluere. Ἧκον οὖν εἰς τὸ βουλευτήριον οἱ ἄρχοντες καὶ ἐκάλεσαν τὴν Θεανώ, κελεύοντες αὐτὴν κατεύχεσθαιdetestari / exsecrari (ἀπρμφ. παρατ. μέσ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'εὔχομαι', significat maledictis aliquem devovere Ἀλκιβιάδου, ὃς ἐδόκει μεμοιχευκέναιadulteravisse / violavisse (ἀπρμφ. παρακ. ἐνεργ.) — a verbo 'μοιχεύω', hic significat sacra deae impie violavisse τὰ τῆς θεοῦ ἱερά.

Ἡ δὲ Θεανὼ ἐν τῷ βουλευτηρίῳ ἑστῶσα πρὸς τοὺς βουλευτὰς ἀπεκρίνατο τοιάδε· "Ὦ ἄνδρες, τέχνη μοί ἐστιν εὔχεσθαι, οὐ καταρᾶσθαιexsecrari (ἀπρμφ. ἐνεστ. μέσ./παθ.) — verbum denominativum a 'κατάρα'; significat maledictiones dicere, oppostium verbis 'εὔχεσθαι'. Ἡ ἱέρεια εὐχὰς ποιεῖται ὑπὲρ τῆς πόλεως, οὐκ ἐπαρὰςexecrationes (αἰτ. πλ. θηλ.) — nomen a verbo 'ἐπαράομαι' derivatum; significat maledictiones sollemnes vel imprecationes κατ' ἀνθρώπων, κἂν ἀδικῶσινetiamsi iniuste agant (σύνδ. + ὑποτακτ. ἐνεστ. γ' πλ.) — κἄν ex 'καί' et 'ἄν' contractum; cum subiunctivo condicionem generalem exprimit. Τοὺς γὰρ ἀσεβοῦντας οἱ θεοὶ αὐτοὶ κολάσουσινpunient (μέλλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'κολάζω'; futurum indicat certam divinam vindictam· ἡμᾶς δὲ οὐ δεῖ ἐκείνων ἔργα ποιεῖν."

Οἱ μὲν βουλευταὶ ἐθαύμαζον, οἱ δὲ ἠγανάκτουνindignabantur (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀγανακτέω'; significat iram vel indignationem ostendere. Εἶπε δέ τις αὐτῶν· "Ἆρα οὐ φοβῇ, ὦ γύναι, τὴν τῆς πόλεως ὀργήν;" Ἡ δὲ Θεανὼ ἠρέμαplacide, quiete (ἐπίρρ.) — adverbium significans 'tranquille, sine tumultu'; characterem Theanonis moderatum demonstrat ἀπεκρίνατο· "Τὴν μὲν τῆς πόλεως ὀργὴν φοβοῦμαι, τὴν δὲ τῆς θεοῦ ὀργὴν πολὺ μᾶλλον. Ὅστις γὰρ ἱέρειαν ἀναγκάζει κατεύχεσθαιimprecari (ἀπρμφ. ἐνεστ. μέσ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'εὔχομαι'; significat maledictiones pronuntiare, vi adhibita παρὰ τὸ ὅσιονcontra fas (πρόθ. + αἰτ. ἑν. οὐδ.) — locutio technica religiosa; 'ὅσιον' significat id quod diis gratum et religioni consentaneum est, οὗτος αὐτὸς ἀσεβεῖ."

Σιγὴ ἐγένετο ἐν τῷ βουλευτηρίῳ. Τέλος δὲ οἱ ἄρχοντες ἀφῆκανdimiserunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀφίημι', verbo composito irregulari; hic significat liberare, ire sinere αὐτὴν ἄνευ βλάβης, αἰσχυνόμενοι πρὸςreveriti ob (μτχ. ἐνεστ. μέσ./παθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — participium causam exprimit; 'αἰσχύνομαι πρός' significat pudore affici coram aliqua re vel persona τὴν ἀρετὴν τῆς γυναικός.

Λέγεται οὖν ὅτι ἡ Ἀθηνᾶ αὐτὴ εὐμενὴςbenevolens / propitia (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ./θηλ., β' κλίσις) — compositum ex 'εὖ' et 'μένος'; de numine deo favorabili erga aliquem dicitur ἦν τῇ Θεανοῖ διὰ παντὸς τοῦ βίου, καὶ ὅτι οἱ τὴν δικαιοσύνην τιμῶντεςhonorantes / colentes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'τιμάω', contractum; substantivum participiale pro pronomine relativo usurpatum, κἂν ἐν κινδύνῳ ὦσινetiam si in periculo sint (κἂν = καὶ ἐάν + ὑποτ. ἐνεστ. γ' πλ.) — conditio generalis; 'κἂν' est crasis ex 'καί' et 'ἄν', cum subiunctivo condicionem generalem format, ὑπὸ τῶν θεῶν σῴζονταιservantur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' πλ.) — a verbo 'σῴζω'; vox passiva significat actionem a diis peractam, inde 'divinum auxilium' innuit.

**Τὸ δίδαγμαdocumentum / sententia (οὐσ. ουδ. ὀνομ. ἑν., γ' κλίσις) — a verbo 'διδάσκω' derivatum; id quod ex narratione discendum est, i.e. moralis lectio·** ἡ ἀληθὴς εὐσέβειαpietas (οὐσ. θηλ. ὀνομ. ἑν., α' κλίσις) — compositum ex 'εὖ' et 'σέβομαι'; significat reverentiam debitam erga deos et leges divinas οὐκ ἐν τῷ πείθεσθαι τοῖς ἀνθρώποις μόνον κεῖται, ἀλλ' ἐν τῷ τὰ δίκαια πρὸ τῶν συμφερόντωνiusta prae utilibus (αἰτ. πλ. ουδ. + γεν. πλ. ουδ. μτχ. ἐνεστ.) — 'συμφερόντων' a verbo 'συμφέρω', participium substantivatum; oppositio inter honestatem et utilitatem, thema centrale philosophiae moralis αἱρεῖσθαι.