Ἐπιστολὴ Περὶ Τοῦ Ἐν Τῷ Σκυτοτομείῳ Μετοίκου

---

ΧαιρεφῶνChaerephon (ὀνομ. ἑν. ἀρσ., γ' κλίσις) — nomen proprium Atticum, formula epistularis typica: scriptor in nominativo, destinatarius in dativo ΝικοστράτῳNicostrato (δοτ. ἑν. ἀρσ., β' κλίσις) — destinatarius epistulae in dativo positus, ut mos Graecis erat χαίρεινsalutem (dicere) (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — infinitivus pro imperativo usurpatus in salutationibus epistularibus, verbum ex quo nomen 'Χαιρεφῶν' derivatum est.

Ἄκουσον, ὦ φίλε, ὃ ἐγένετο πρῴηνnuper / ante paucos dies (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, 'nuper' vel 'proximis diebus'; saepe in sermonibus familiaribus usurpatur ἐν τῇ ἀγορᾷ, ὡς ἔστιν ἄξιον θαυμάζειν καὶ σκοπεῖν. Ἦν γάρ τις μέτοικοςperegrinus/incola (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — homo alienigenus qui Athenis habitabat sine plenis civitatis iuribus, tributum speciale solvens, Λύσανδρος ὄνομα, Συρακόσιος τὸ γένος, ὃς ἐν σκυτοτομείῳin sutrina (δοτ. ἑν. οὐδ.) — officina sutoris, a verbis 'σκῦτος' (corium) et 'τέμνω' (seco) composita τινὶ πρὸς τῇ στοᾷ τοῦ βασιλέως εἰργάζετο πολλὰ ἔτη. Ἐδόκει δὲ οὗτος πᾶσιν ἀγαθὸς εἶναι καὶ πιστός, ὥστε ὁ δεσπότης αὐτοῦ, Σώφρων ὁ σκυτοτόμος, καὶ τοὺς λόγους τοῦ ἐργαστηρίου ἐκείνῳ ἐπέτρεπενcommittebat / permittebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἐπί' et 'τρέπω'; hic significat 'mandare' vel 'credere alicui rem'.

Ἀλλὰ πρῴην δή, ὦ Νικόστρατε, ἀνήρ τις τῶν τοῦ Σωφρόνος γειτόνων κατεῖδε τὸν Λύσανδρον λάθρᾳclam / furtim (ἐπίρρ.) — adverbium modi, indicat actionem occulte vel sine aliorum scientia factam ἐκ τοῦ ἐργαστηρίου ἐξερχόμενον νυκτός, καὶ γράμματά τινα φέροντα ἐν τῇ χειρί. Ὁ δὲ γείτων, ὑποψίαν ἔχωνsuspicionem habens (αἰτ. ἑν. θηλ. + μτχ. παρατ. ἐνεργ.) — idioma Graecum pro 'suspicari'; 'ὑποψία' ex 'ὑπό' et 'ὄψις' composita, quasi 'aspectus subreptus', ἠκολούθησεν αὐτῷ σιωπῇsilentio / tacitus (δοτ. ἑν. θηλ.) — dativus modi a substantivo 'σιωπή'; indicat comitatum actionis in silentio peractae ἕως ἐπί τινα οἰκίαν σκοτεινήν. Ἐκεῖ δὲ ὁ Λύσανδρος τὰ γράμματα ἔδωκεν ἀνδρί τινι ξένῳ, ὃν οὐδεὶς ἐγίγνωσκενcognoscebat / noverat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum 'γιγνώσκω' in imperfecto; reduplicatio characteristica huius verbi notanda est ἐν τῇ πόλει.

Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ὁ γείτων τοῦτο πᾶν τοῖς στρατηγοῖς ἀπήγγειλενnuntiavit / retulit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'ἀγγέλλω'; aoristus sigmaticus irregularis; significat 'referre nuntium'. Οἱ δὲ στρατηγοὶ εὐθὺς τόν τε Λύσανδρον καὶ τὸν ξένον συνέλαβονcomprehenderunt / apprehenderunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'συν' et 'λαμβάνω'; hic sensu iuridico usurpatur de captis reis καὶ ἤγαγον εἰς τὴν βουλήν. Ἐκεῖ δὲ ἐν τοῖς γράμμασιν εὑρέθη ὅτι ὁ Λύσανδρος τοῖς πολεμίοις ἐμήνυεindicabat / prodebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum 'μηνύω' significat 'indicare' vel 'prodere'; saepe de delatoribus et proditione usurpatur τὰς τῶν τειχῶν φυλακάς, καὶ χρήματα ἐλάμβανεν ἀντ᾽ αὐτῶν.

Ὁ οὖν Σώφρων, ὡς ταῦτα ἤκουσεν, εἶπε τοῖς παροῦσινiis qui aderant (μτχ. παρακ. ἐνεργ. δοτ. πλ. ἀρσ.) — participium verbi 'πάρειμι', substantive positum pro nomine· "Ἰδοὺ ὃ πάσχουσιν οἱ τοῖς ξένοις πιστεύοντες ἄνευ πείρας ἱκανῆς. Ἐγὼ δ᾽ αἴτιός εἰμιin culpa sum (κατηγ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — idioma Graecum quo culpa in se suscipitur, ὅτι τὸν ἄνδρα τοῦτον οὐκ ἤλεγξα ἀκριβῶςaccurate examinavi (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum 'ἐλέγχω' significat 'refutare' vel 'accurate probare'; adverbium 'ἀκριβῶς' vim addit." Εἶπε δὲ καλῶς· δεῖ γὰρ σκοπεῖν ἀεὶ τὸν τρόπον τοῦ ἀνθρώπου πρὸ τοῦ πιστεύεινantequam credas (πρόθ. + ἀρθρ. + ἀπαρ.) — constructio articularis infinitivi cum praepositione 'πρό', temporis sensum exprimit.

Τὸν δὲ Λύσανδρον οἱ δικασταὶ θανάτῳ ἐζημίωσανmorte multaverunt (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ. + δοτ. ποινῆς) — verbum 'ζημιόω' cum dativo poenae construitur, significat 'aliquem aliqua re punire' ὡς προδότηνproditorem (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — nomen ab 'προδίδωμι' derivatum, in appositionem positum per 'ὡς'· δίκαιον γάρ, ὃς τὴν πόλιν ἐν ᾗ ᾤκει καὶ ἐξ ἧς τὸν βίον εἶχεν, οὕτως ἀδίκως προύδωκενprodidit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum 'προδίδωμι' cum crasi; 'προ' et 'ἔδωκεν' contracta sunt.

Ταῦτα σοι ἔγραψα, ὦ Νικόστρατε, ἵνα εἰδῇςscias (παρακ. ὑποτ. ἐνεργ. β' ἑν.) — verbum 'οἶδα', forma perfecti quod vim praesentis habet, hic in constructione finali τά τε γιγνόμενα ἐνθάδε, καὶ ἵνα φυλάττῃcaveas (παρατ. ὑποτ. μέσ. β' ἑν.) — verbum 'φυλάττομαι' in forma media significat 'sibi cavere' vel 'aliquem observare' ἀεὶ τοὺς ἀμφὶ σεαυτόνeos qui circa te sunt (πρόθ. + ἀντωνυμ. αἰτ. ἑν.) — idioma frequens: 'ἀμφί' cum accusativo personas proximas significat.

Ἔρρωσοvale (πρστ. παρακ. μέσ. β' ἑν.) — formula epistularis usitatissima, a verbo 'ῥώννυμι' (firmo, corroboro); sensus est 'sanus esto' vel 'valeas'.