Ἡ Μαῖα ἐν τῇ Ἀγορᾷ

---

Ἰδοὺ γυνὴ γεραιά, μαῖα τοὔνομα Φιλουμένη, ἐν μέσῃ τῇ ἀγορᾷ ἕστηκεν. Οὐ νέα ἐστίν· αἱ ῥυτίδεςrugae (ὀνομ. πλ. θηλ.) — nomen significans rugas cutis senilis αὐτῆς πολλαί εἰσιν ὥσπερ αἱ τῆς ἐλαίας φλοιοίcortices (ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — cortex arboris, hic ut similitudo adhibitus. Τὼ χεῖρε αὐτῆς, αἳ δὴ πολλὰ παιδία εἰς τὸν κόσμον ἤγαγον, νῦν τρέμουσιν ὀλίγον· ὅμως δὲ σθεναρῶςvalide / firmiter (ἐπίρρ.) — adverbium a 'σθεναρός' derivatum, vim et robur significans τὸν βάκτρονbaculum (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — scipio seu baculus quo senes innituntur κρατεῖ.

**ΧΟΡΟΣ:** Ὦ θεαταί, βλέψατε. Αὕτη ἡ γυνὴ κατηγορεῖταιaccusatur (ἐνεστ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'ἀγορεύω', de accusatione iudiciali ὑπὸ Νικοδήμου τοῦ πλουσίου· φησὶ γὰρ αὐτὴν τὸ παιδίον αὐτοῦ ὑποβαλεῖνsupposuisse (ἀορ. ἀπαρ. ἐνεργ.) — verbum technicum de infante supposito, i.e. alieno pro proprio substituto, ἄλλο ἀντ᾽ ἄλλου θεῖναιaliud pro alio posuisse (ἀορ. ἀπαρ. ἐνεργ. μετὰ ἀντωνυμιῶν) — phrasis usitata de subpositione infantis, 'unum pro altero ponere'. Ἀλλὰ τίς τῇ ἀληθείᾳ πιστεύει;

Ὁ κατήγορος, ἀνὴρ μέγας καὶ εὐθαρσήςaudax/confidens (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — adiectivum compositum ex 'εὖ' et 'θάρσος', significat virum magna fiducia praeditum, ἐν τῷ δικαστηρίῳ λέγει μεγάλῃ τῇ φωνῇ. Τὼ χεῖρεambas manus (δυϊκ. αἰτ.) — forma dualis rara, duas manus significat; notanda est usus numeri dualis Attici κινεῖ, τοὺς δικαστὰς βλέπει, τὴν Φιλουμένην δακτύλῳ δεικνύειdigito monstrat/indicat (δοτ. μέσ. ἑν. μετὰ ἐνεστ. ὁριστ.) — gestus contemptuosus in foro iudiciali, digito quasi reum designare ὥσπερ αὐτὴ θηρίον τι εἴη. Οἱ δικασταί, πεντήκοντα τὸν ἀριθμόν, ἐπὶ τῶν βάθρωνsedilium/scamnorum (γεν. πλ. οὐδ.) — subsellia iudicum in iudicio, 'scamna' vel 'sedes' iudicum κάθηνται καὶ ἀκούουσι σιωπῇ.

**ΧΟΡΟΣ:** Φεῦ φεῦ. Ὁ πλούσιος λέγει καλῶς, λέγει δυνατῶς· ἀλλ᾽ ἡμεῖς ἴσμεν τὴν Φιλουμένην ἐκ πολλῶν ἐτῶν. Πόσα παιδία ἔσωσεν ἐν ταῖς τῶν γυναικῶν ὠδῖσινin parturitionibus/in doloribus partus (δοτ. πλ. θηλ.) — vocabulum technicum obstetricium, dolores partus significat, proprium artis maiae! Πόσας μητέρας ἐκ τοῦ θανάτου ἐρρύσατοservavit/eripuit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum 'ῥύομαι' in aoristo medio, 'e periculo eripere', hic e mortis periculo! Νῦν δὲ κρίνεται ὥσπερ κακοῦργοςmaleficus/sceleratus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ./θηλ.) — vocabulum iuridicum compositum ex 'κακός' et 'ἔργον', de gravibus criminibus adhibitum.

Ἡ δὲ Φιλουμένη, ὅτε ὁ κῆρυξpraeco (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — nomen tertiae declinationis, significat eum qui publice proclamat in iudiciis et contionibus αὐτὴν καλεῖ, βαδίζει σιγῇ εἰς τὸ μέσον. Οὐ κλαίει, οὐ τρέμει. Μόνον ἀτενῶςintente / fixis oculis (ἐπίρρ.) — adverbium ab adiectivo 'ἀτενής', significat aspectum fixum et immobilem τοὺς δικαστὰς ὁρᾷ καὶ λέγει τῇ αὐτῇ φωνῇ ᾗ τὰς μητέρας ἐν τοῖς πόνοις παρεμυθεῖτοconsolabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'παρά' et 'μυθέομαι', usum frequentativum habet in officio obstetricum·

— Ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐγὼ γυνή εἰμι γεραιάanus / vetula (κατηγ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adiectivum quod aetatem provectam mulieris significat, forma poetica et sollemnis. Οὐδέν μοί ἐστιν πλὴν ἡ τέχνη καὶ ἡ ἀλήθεια. Ὑμῖν δὲ κρίνειν προσήκειdecet / pertinet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. ἀπρόσ.) — verbum impersonale compositum ex 'πρός' et 'ἥκω', cum dativo personae et infinitivo.

**ΧΟΡΟΣ:** Ὢ τῆς ἀρετῆςo virtutem! (ἐπιφών. μετὰ γεν.) — constructio exclamativa cum genitivo admirationis, indicat admirationem maximam erga virtutem Philumenae. Οὗτος ὁ λόγος βραχύς ἐστιν, ἀλλ᾽ ἐν αὐτῷ ὅλος ὁ βίος αὐτῆς ἔνεστιν. Νῦν δὲ οἱ δικασταί, ψήφους ἔχοντες ἐν ταῖν χεροῖνin duabus manibus (δοτ. δυϊκ.) — forma dualis rara nominis 'χείρ', indicat duas manus iudicum simul; dualis saepe in locutionibus de rebus binis adhibetur, τὴν Φιλουμένης τύχην βαστάζουσινsustinent / in manibus tenent (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum proprie de pondere ferendo dictum, hic metaphorice de iudicibus qui sortem Philumenae in potestate sua habent. Ἆρα ἡ δίκη νικήσει ἢ ὁ πλοῦτος;

Καὶ ἡ ἀγορὰ σιγᾷsilet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum 'σιγάω', silentium tenet; contracta forma ex 'σιγάει', ἀναμένουσαexspectans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'μένω', de foro quasi personificato dictum.