Πράξιλλα καὶ ὁ Κρατῆρ τῆς Ἀληθείας

Ἦν ποτε ἐν Ἀθήναις γυνή τις ὀνόματιnomine (δοτ. ἑν. οὐδ.) — dativus respectus a vocabulo 'ὄνομα, -ατος' Πράξιλλα, ἥτις δεινὴ ἦν λέγειν καὶ πίνειν οὐχ ἧττον ἢnon minus quam (ἐπίρρ. συγκρ.) — locutio comparativa, comparativus adverbii 'ἥκιστα' οἱ ἄνδρες. Ἐκείνῃ δὲ τῇ ἡμέρᾳ ἔδειoportebat (παρατ. ὁριστ. ἀπρόσ. γ' ἑν.) — verbum impersonale ab 'δεῖ', cum infinitivo iunctum αὐτὴν ὕδωρ φέρειν ἐκ τῆς κρήνηςfontis (γεν. ἑν. θηλ.) — fons aquae publicus, locus communis mulierum εἰς τὸν οἶκον, ὡς ἡ δεσπότιςdomina (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — forma feminina vocabuli 'δεσπότης', domina domus ἐκέλευσεν.

Ἐπεὶ δὲ ἧκενvenit/pervenit (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum 'ἥκω', praesens forma sed significatione perfecti saepe utitur πρὸς τὴν κρήνην, εὗρεν ἐκεῖ τρεῖς γυναῖκας ἤδη μέγα λαλούσαςmagna voce loquentes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. πλ. θηλ.) — participium attributivum; 'λαλέω' colloquium leve aut garrulam sermocinationem significat. Εἶπε δὲ αὐταῖς ἡ Πράξιλλα· "Ὦ φίλαι, τί λαλεῖτε οὕτως; ἆρά τι καινὸνnum quid novi (ἐπίρρ. ἐρωτ. + αἰτ. ἑν. οὐδ.) — particula 'ἆρα' interrogationem directam introducit; 'καινόν' id quod novum vel recens est significat ἀγγέλλετεnuntiatis (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' πλ.) — verbum proprium nuntii ferendi, saepe de rebus publicis vel solemnibus adhibitum;"

Ἀπεκρίνατο δὲ ἡ πρώτη, Μυρρίνη τις γέροντος γυνή· "Ὦ Πράξιλλα, ἐχθὲς ἐν τῷ τοῦ Καλλίου συμποσίῳ παρῆν ὁ ἀνήρ μου, καὶ ἐκεῖ οἱ ἄνδρες ἔπινον ὅλην τὴν νύκτα καὶ ᾖδον ᾄσματα αἰσχράcantabant carmina turpia (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ. + αἰτ. πλ. οὐδ.) — ᾖδον ex 'ἀείδω'; ᾄσματα sunt carmina quae in symposiis cantantur; αἰσχρά indicat rem inhonestam vel obscoenam. Ἀλλὰ τί ἐποίει ὁ ἐμὸς ἀνήρ; Ἐκάθευδενdormiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum 'καθεύδω', somnum capere; ὥσπερ βοῦς comparatio comica, quasi bos iners ὥσπερ βοῦς ἐπὶ τῆς κλίνης, πρὶν τὸν πρῶτον κρατῆρα κεκρᾶσθαιmixtum esse (ἀπαρ. παρακ. μέσ./παθ.) — ex 'κεράννυμι', vinum cum aqua miscere; ritus symposii erat vinum in cratere miscere!"

Ἐγέλασαν δὲ πᾶσαι χαλεπῶς. Ἡ δὲ Πράξιλλα εἶπεν· "Ἀλλὰ τοῦτό γε βέλτιόν ἐστιν ἢ ὁ ἐμὸς ἀνήρ Σώστρατος. Οὗτος γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ συμποσίῳ ἔπινε τοσοῦτον οἶνον ὥστε οἴεσθαι εἶναι τραγῳδὸς ἐπιφανήςtragoedus insignis (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — actor tragoediarum celeberrimus; vir ebrius se talem esse putabat. Ἀνέκραγεexclamavit / vociferatus est (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — ex 'ἀνακράζω', magna voce clamare; verbum compositum ex 'ἀνά' et 'κράζω' δὲ τοὺς στίχους τοῦ Αἰσχύλου τοσοῦτον ὥστε τοὺς γείτονας ἐγεῖραι. Ἐπεὶ δὲ οἴκαδε ἦλθε, ἐζήτει μισθόν, ὡς νομίζων ἀληθῶς νενικηκέναιvicisse (ἀπαρ. παρακ. ἐνεργ.) — ex 'νικάω', vincere; hic de victoria in certamine tragico agitur, quam vir ebrius sibi imaginabatur!"

Ἡ δὲ τρίτη γυνή, νέα τις ὀνόματι Θεανώ, ἐγέλα μάλιστα πάντων. "Ἐγὼ δέ," ἔφη, "οὐδέποτε ἄνδρα εἰς συμπόσιον πέμψω ἄνευ φυλακτηρίουamuleti / praesidii (γεν. ἑν. οὐδ.) — ex 'φυλακτήριον', res quae ab malo defendit; hic per iocum dicitur τινός. Ὁ γὰρ ἐμὸς πατήρ, ὁ γεραιὸς Φιλόδημος, ἐν τῷ πέρυσι συμποσίῳ οὕτω πολὺν οἶνον ἔπιεν ὥστε τοὺς φίλους παρεκάλει κλαίωνobsecrабat plorans (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — παρακαλέω significat rogare vel obsecrare; κλαίων miserabilem statum ebrii describit ὡς ἐν τῷ Ἅιδου ἤδη ὤν, καίπερ ὅλως ζῶνquamquam omnino vivens (καίπερ + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — καίπερ cum participio utitur ad concessionem exprimendam; ζῶν ex 'ζάω'; ironia comica, quasi vere mortuus esse videretur!"

Τότε δὴ ἡ Πράξιλλα, ἀναλαβοῦσαarripiens / tollens (μτχ. ἀορ. β' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ. < ἀναλαμβάνω) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'λαμβάνω'; significat 'sursum capere' vel 'tollere' τὴν ὑδρίανhydriam (αἰτ. ἑν. θηλ. < ὑδρία, -ας) — vas aquarium quo mulieres aquam portabant; a voce 'ὕδωρ' derivatum, εἶπε γελῶσα· "Φίλαι, δοκεῖ μοι τὸ ἀληθὲς εἶναι τοῦτο· ὁ μὲν κρατὴρ ἀλήθειαν φέρει τοῖς ἀνδράσιν, ἡμεῖς δὲ αἱ γυναῖκες τὴν ἀλήθειαν ἤδη ἔχομεν ἄνευ οἴνουsine vino (πρόθ. + γεν. ἑν. ἀρσ. < οἶνος, -ου) — praepositio 'ἄνευ' cum genitivo semper construitur; opponitur usui vini in symposiis!" Καὶ ἀπῆλθον πᾶσαι οἴκαδεdomum (ἐπίρρ. κινήσεως) — adverbium motum versus domum significans; suffixum '-δε' directionem indicat γελῶσαι, τὰς ὑδρίας φέρουσαι καὶ εὐθύμωςhilare / laeto animo (ἐπίρρ. < εὔθυμος, -ον) — adverbium a 'εὖ' et 'θυμός' compositum; bonum animum et laetitiam significat ᾄδουσαι.