Ἀσπασία ἡ Μιλησία Λέγει ἐν τῷ Θεάτρῳ

---

Ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, ἀκούσατέ μουaudite me (ἀορ. προστ. ἐνεργ. β' πλ. + γεν.) — verbum 'ἀκούω' cum genitivo personae; imperativus aoristus ad attentionem postulandam, εἰ βούλεσθε. οἶδα μὲν ὅτι γυνή εἰμι καὶ ξένη, οὐ πολῖτις τῆσδε τῆς πόλεωςhuius civitatis (γεν. ἑν. θηλ.) — pronomen demonstrativum 'ὅδε' cum emphasi deictica, quasi 'huius quam videtis'· ὅμως δὲ περὶ παιδείαςeducationis / culturae (γεν. ἑν. θηλ.) — nomen abstractum a verbo 'παιδεύω'; significat institutionem animi et mentis, non solum scholasticam λέξω, ὅτι τοῦτο τὸ πρᾶγμα πάντων μέγιστόνomnium maximum (γεν. πλ. + ὑπερθ. ἐπιθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — genitivus partitivus cum superlativo; constructio frequentissima in Attica prosa ἐστιν.

Ὁρᾶτε τόδε τὸ θέατρον. ἐνθάδε οἱ ποιηταὶ διδάσκουσιν ὑμᾶς τὰ τῶν θεῶν ἔργα καὶ τὰ τῶν ἡρώων παθήματαpassiones / res gestae (οὐδ. πλ. ὀνομ., ἀπὸ τοῦ 'πάσχω') — res quas heroes passi sunt; vocabulum poeticum ac tragicum. ὁ μὲν Αἰσχύλος ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὅτι ἡ δίκη ἰσχυροτέρα τῆς βίας ἐστίν· ὁ δὲ Σοφοκλῆς ἔδειξεν ὅτι ὁ ἀνθρώπινος νόμος τοῦ θείου νόμου ἥττωνinferior / minor (συγκρ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ./θηλ.) — comparativus irregularis adiectivi 'κακός' vel 'μικρός', hic sensu 'minus potens' ἐστίν. τοιαύτη ἐστὶν ἡ παιδεία ἡ διὰ τῆς ποιήσεως — οὐ μόνον τέρψιςdelectatio / voluptas (θηλ. ὀνομ. ἑν., γεν. τέρψεως) — gaudium sensibus perceptum; saepe de voluptate theatri vel musicae dicitur τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ τροφὴ τῇ ψυχῇnutrimentum animae (θηλ. ὀνομ. ἑν. + δοτ. ἑν.) — metaphora: sicut corpus cibo alitur, ita anima poesi et sapientia nutritur.

Ἀλλὰ τί ποιοῦμεν τοῖς παισίν; διδάσκομεν αὐτοὺς γράμματα καὶ μουσικήν, ὡς καλόν ἐστι. καὶ τοῦτο ὀρθῶς ποιοῦμεν. πλὴνsed / verumtamen (σύνδ. ἀντιθετ.) — particula adversativa fortior quam 'ἀλλά'; exceptionem vel correctionem introducit οὐ διδάσκομεν αὐτοὺς λογίζεσθαιratiocinari / cogitare (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ., ἀπὸ τοῦ 'λογίζομαι') — ratione uti, mente computare; hic obiectivum educationis verae, ἐρωτᾶν, ζητεῖν τἀληθέςverum / id quod verum est (οὐδ. ἑν. αἰτ., κρᾶσις τοῦ 'τὸ ἀληθές') — forma contracta per crasim; vocabulum philosophicum centrale. ὁ δὲ μὴ δυνάμενος ἐρωτᾶν οὐ δύναται εὖ πράττειν οὔτε ἐν ἀγορᾷ οὔτε ἐν ἐκκλησίᾳ οὔτε ἐν τῷ βίῳ παντί.

Ἐγὼ αὐτὴ ἐν τῷ ἐμῷ οἴκῳ νέους ἄνδρας καὶ γυναῖκας ἐδίδαξα λέγειν τε καὶ ἀκούειν. ὁ γὰρ Περικλῆς, ὁ τῆς πόλεως στρατηγός, πολλάκις ἔλεγεν ὅτι αἱ ἐμαὶ διατριβαὶ τῆς σοφίας πλήρεις ἦσαν. οὐ σεμνύνομαιglorior / superbia efferor (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — se iactare, arroganter se gerere; hic cum negat. usu modesto adhibetur τούτῳ, ἀλλὰ τόδε λέγω· ἡ παιδεία οὐ τοῖς ἄρρεσι μόνον πρέπει. ἡ ψυχὴ γὰρ οὔτε ἄρρην ἐστὶν οὔτε θήλεια — νοῦν δὲ ἔχει ἢ οὐκ ἔχει.

Βούλομαι οὖν ὑμᾶς τόδε ἐνθυμεῖσθαιconsiderare / in mente habere (ἀπαρ. ἐνεστ. μέσ.) — verbum deponens ex 'ἐν' et 'θυμός'; significat rem animo reputare vel meditari· ἡ πόλις ἡ παιδεύουσα πάντας τοὺς πολίτας κρείττωνmelior / potentior (συγκρ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ./θηλ.) — forma comparativa irregularis ab 'ἀγαθός'; hic de praestantia civitatis dicitur ἐστὶ τῆς πόλεως τῆς τοὺς ἡμίσειςdimidiam partem / dimidios (αἰτ. πλ. ἀρσ.) — adiectivum 'ἥμισυς'; refert ad dimidiam partem civium, id est mulieres exclusas μόνον παιδευούσης. τοιαύτην πόλιν ὁ Περικλῆς ἤθελεν οἰκοδομεῖνaedificare / exstruere (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — verbum compositum ex 'οἶκος' et 'δομέω'; hic metaphorice de civitate constituenda usurpatur — πόλιν ἐν ᾗ ὁ λόγος ἄρχει, οὐχ ἡ ἄγνοια.

Ἔτι λέγω· σώζει τὴν δημοκρατίαν οὐ τὰ τείχη οὐδὲ αἱ τριήρειςtriremes (ὀνομ. πλ. θηλ.) — naves bellicae tres ordines remorum habentes; symbolum potentiae militaris Atheniensium, ἀλλ᾽ οἱ πεπαιδευμένοιeducati / instituti (μτχ. παρακ. παθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — participium perfecti passivi a verbo 'παιδεύω'; status permanens educationis significatur πολῖται. ἀκούσατε οὖν, ὦ Ἀθηναῖοι. τοῦτό ἐστι τὸ ἀληθῶςvere / revera (ἐπίρρ.) — adverbium ab 'ἀληθής'; emphasin ponit in magnitudine veri operis civitatis μέγα ἔργον τῆς ὑμετέραςvestrae (γεν. ἑν. θηλ.) — adiectivum possessivum secundae personae pluralis; Aspasia directe ad cives Athenienses se vertit πόλεως.