Ἃ Εἶδον ἐν Τῇ Στοᾷ Τῇ Ἱερᾷ

Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ — καὶ νῦν ἔτι μνημονεύωmemini / memoria teneo (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum denominativum a 'μνήμη'; significat rem in memoria retinere ὥσπερ χθὲς ἦν — εἶδον Εὔμολπον τὸν ἱερέα ἑστῶτα ἐν τῇ στοᾷ τῇ πρὸ τοῦ τεμένουςtemeni / sacri praedii (γεν. ἑν. οὐδ. γ' κλίσ.) — area sacra deo dedicata, ab aliis locis separata; a verbo 'τέμνω' derivatur. Νέος ἦν τότε ἐγώ, ἴσως δεκαοκτὼ ἐτῶν, καὶ πρῶτον ἐθεασάμηνcontemplatus sum / vidi (ἀορ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — a verbo 'θεάομαι'; non simplicem visionem sed attentam contemplationem significat ἄνδρα τοιοῦτον τῇ ὄψει καὶ τῷ σχήματι σεμνόνaspectu et habitu gravem (δοτ. σχῆμα καθ' ὃ κρίνεται ('dativus respectus') μετὰ κατηγορουμένου) — constructio dativo respectus utitur ad partes quibus homo iudicatur exprimendas; 'σεμνός' dignitatem venerandamque gravitatem significat.

Ἦν γὰρ ἡ τῶν Παναθηναίων ἑορτή, καὶ πᾶσα ἡ πόλις ἐπανηγύριζενfestum celebrabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἐπί' et 'πανηγυρίζω'; solemnem festumque conventum agere significat. Αἱ ὁδοὶ μεσταὶ ἦσαν ἀνθρώπων βαδιζόντων τε καὶ ᾀδόντων· αἱ δὲ γυναῖκες ἐφόρουν στεφάνους ἐκ μυρρίνης καὶ δάφνηςmyrti et lauri (γεν. ἑν. θηλ. ἀμφοτέρων) — plantae sacrae: 'μυρρίνη' Veneri et ritibus nuptialibus sacra; 'δάφνη' Apollini sacra, victoriae et honoris symbolum πεποιημένουςfactos / contextos (μτχ. παρακ. παθ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — participium perfecti passivi a verbo 'ποιέω'; coronas ex his plantis confectas esse indicat, καὶ τὰ παιδία ἔτρεχε παρὰ τοὺς τῶν πατέρων πόδας γελῶντα.

Ὁ δὲ Εὔμολπος ἐν μέσῃ τῇ στοᾷ εἱστήκειstabat (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — forma perfecti verbi 'ἵστημι', vim imperfecti habet, statum continuum significat ἀτρέμαςimmotus, sine motu (ἐπίρρ.) — adverbium, 'sine ullo motu', quietem perfectam significat, οὐδὲν ὅμοιος τοῖς ἄλλοις. Ἐνεδέδυτο ἱμάτιον λευκόν, καθαρὸν ὥσπερ χιών, καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς εἶχε στέφανον ἐξ ἐλαίας ἱερᾶς. Ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ ἐκράτει κλάδον δάφνης, ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ φιάλην ἀργυρᾶνpateram argenteam (αἰτ. ἑν. θηλ.) — φιάλη est patera lata sacrificiis adhibita; ἀργυρᾶ est adiectivum a 'ἄργυρος' (argentum) derivatum. Τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἦν γαληνόνserenum, tranquillum (κατηγ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — proprie de mari tranquillo dicitur, hic ad vultum hominis translatum, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ ἔβλεπον πόρρωprocul, longe (ἐπίρρ.) — adverbium loci vel metaphorice distantiae, hic visum in longinqua vel divina dirigit, ὥσπερ ἑώρα τι ὃ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι οὐχ ἑωρῶμεν.

Ηὔχετο δὲ σιγῇsilentio, tacite (δοτ. ἑν. θηλ.) — dativus modi a substantivo 'σιγή', modum orandi silentiosum describit, τοῖς χείλεσι μόνον κινούμενος. Αἱ δὲ λέξεις αὐτοῦ οὐκ ἠκούοντο, ἀλλὰ πᾶς τις ᾔδει ὅτι τοῖς θεοῖς προσηύχετο. Ἐγὼ δὲ ἔστην ἄναυδοςelinguis, sine voce (κατηγ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — adiectivum compositum ex 'ἀν-' privativo et 'αὐδή' (vox), stuporem indicat, οὐ τολμῶν οὔτε προσελθεῖν οὔτε ἀπελθεῖνneque accedere neque abire (ἀπαρ. ἀορ. β' ἐνεργ.) — infinitivi aoristi verbi 'ἔρχομαι' cum praepositione, correlatio negativa hesitationem exprimit.

Μετὰ χρόνον τινὰ ἔστρεψε τὸ πρόσωπον πρὸς ἐμέ, καὶ εἶπε φωνῇ ἡσύχῳvoce tranquilla, submissa voce (δοτ. ἑν. θηλ. (τρόπου)) — dativus modi; ἥσυχος quietem et moderationem simul significat· "Ὦ παῖ, εὐσεβὴς εἶ ὅτι μένεις καὶ σιωπᾷςtaces, siles (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — verbum 'σιωπάω' contractum; silentium voluntarium et reverens significat, a 'σιγή' distinctum. Τοῦτο γὰρ οἱ θεοὶ φιλοῦσιν." Καὶ οὐδὲν ἄλλο εἶπεν.

Νῦν δὲ γέρων εἰμί, καὶ πολλὰς ἑορτὰς ἑόρακαvidi (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — forma perfecti verbi 'ὁράω', indicat experientiam accumulatam per totam vitam ἐν τῷ βίῳ· ἀλλὰ τὸν Εὔμολπον ἐκεῖνον ἐν τῇ στοᾷ ἑστῶταstantem (μτχ. παρακ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — participium perfecti verbi 'ἵστημι', indicat statum permanentem standi οὐδέποτε ἐπιλέλησμαιoblitus sum (παρακ. ὁριστ. μέσ./παθ. α' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἐπί' et 'λανθάνω', cum genetivo construitur. Ἐκεῖ γὰρ πρῶτον ἔμαθον τί ἐστι τὸ θεῖον σέβαςreverentia / pietas (οὐδ. ὀνομ./αἰτ. ἑν.) — nomen rarum tertiae declinationis, significat venerationem sacram erga deos.