Ἀκέσιος ὁ Ἰατρὸς καὶ ἡ τῆς Φιλίας Ἴασις

**ΧΟΡΟΣ** Ἀκούσατε, ὦ φίλοι· ἐν τῷ ἰατρείῳin medicina/in clinica (δοτ. ἑν. οὐδ.) — substantivum derivatum ex 'ἰατρός', significat locum ubi medicus artem exercet τοῦ σοφοῦ Ἀκεσίου πολλοὶ ἄνθρωποι ἔρχονται νόσους φέροντεςmorbos ferentes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — participium praedicativum cum obiecto, describit condicionem eorum qui ad medicum veniunt. ἀλλὰ τίς ἡ μεγίστηmaxima (ἐπίθ. ὑπερθ. βαθμ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — superlativus irregularis ab 'μέγας' νόσος; ἆραnum/utrum (ἐπίρρ. ἐρωτηματ.) — particula interrogativa quae quaestionem directam introducit, saepe dubium vel deliberationem significat τοῦ σώματος ἢ τῆς ψυχῆς;

---

Ἦν ποτε ἰατρὸς ἐν Ἀθήναις ὀνόματι Ἀκέσιος, σοφὸς τὴν τέχνην καὶ ἀγαθὸς τὴν γνώμην. ἐν δὲ τῷ ἰατρείῳin medicina/valetudinario (δοτ. ἑν. οὐδ.) — locus ubi medicus artem exercet; a vocabulo 'ἰατρός' derivatum αὐτοῦ κατέκειντοdecumbebant (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'κεῖμαι'; de aegrotis in lecto iacentibus dicitur πολλοὶ κάμνοντεςaegrotantes/laborantes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'κάμνω'; significat eos qui morbo laborant, καὶ ὁ Ἀκέσιος ἑκάστῳ φάρμακα ἐδίδου καὶ λόγοις παρεμυθεῖτοconsolabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'παρά' et 'μυθέομαι'; consolationem verbis praebere significat.

Ἡμέρᾳ δέ τινι ἦλθον δύο ἄνδρες, Νικόδημος καὶ Εὐφρόνιος, ποτὲ μὲν φίλοι ἀγαθοί, νῦν δὲ ἐχθροὶ χαλεποί. ὁ μὲν Νικόδημος εἶχε τραῦμαvulnus (ὀνομ./αἰτ. ἑν. οὐδ.) — plaga seu laesio corporis; hinc verbum Anglicum 'trauma' derivatum est ἐν τῇ χειρί, ὁ δὲ Εὐφρόνιος πυρετὸν δεινόν. ἀμφότεροιambo/uterque (ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — pronomen distribuens; de duobus simul dicitur δὲ ἰδόντες ἀλλήλους ἀπεστράφησανaverterunt se (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' πλ.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'στρέφω'; significat aversione vel fastidio aliquem respuere.

**ΧΟΡΟΣ** Ὦ τάλανεςmiseri/infelices (ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — adiectivum patheticum in exclamationibus frequens; miseriam vel calamitatem significat. ὁρᾶτε τοὺς ἄνδρας; χεὶρ μὲν τέτρωταιvulnerata est (παρακ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'τιτρώσκω'; statum permanentem vulneris indicat per tempus perfectum, καρδία δὲ μᾶλλον. φιλία γὰρ ῥαγεῖσαdisrupta/fracta (μτχ. ἀορ. παθ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'ῥήγνυμι'; de amicitia velut re fragili quae frangi potest metaphorice usurpatur χαλεπώτερον θεραπεύεται ἢ σῶμα νοσοῦνaegrotans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ./αἰτ. ἑν. οὐδ.) — a verbo 'νοσέω'; corpus morbo affectum describit, antitheton ad 'καρδίαν' supra.

---

Ὁ δὲ Ἀκέσιος, ἰδὼν τοῦτο, ἐσιώπησεtacuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σιωπάω', silentium servavit; momentum temporis significat πρῶτον. ἔπειτα δὲ τὸν μὲν Νικόδημον ἐκέλευσε κατακλῖναιrecumbere / decumbere (ἀορ. ἀπρμφ. ἐνεργ.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'κλίνω', cubare iubetur ut manus quiescat πλησίον τοῦ Εὐφρονίου, λέγων ὅτι δεῖ τὴν χεῖρα ἀναπαύεινrequiescere facere (πρσ. ἀπρμφ. ἐνεργ.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'παύω', quietem dare membro laeso. τὸν δὲ Εὐφρόνιον εἶπεν ὅτι ψυχρὸν ὕδωρ χρήσιμόν ἐστι, καὶ ἐκέλευσεν αὐτὸν τῷ Νικοδήμῳ ὑδρίαν κομίσαιhydriam adferre (ἀορ. ἀπρμφ. ἐνεργ. + αἰτ. ἑν. θηλ.) — ὑδρία est vas aquae; ἰατρὸς hoc iubet ut inter duos viros commercium fiat.

Τέχνῃ οὖν τοῦ ἰατροῦ ἠναγκάσθησανcoacti sunt (ἀορ. ὁριστ. παθ. γ' πλ.) — a verbo 'ἀναγκάζω', vi vel arte compulsi sunt; τέχνῃ ἰατροῦ id efficitur οἱ δύο ἄνδρες ἀλλήλοις ὑπουργεῖνinvicem ministrare / sibi mutuo operam dare (πρσ. ἀπρμφ. ἐνεργ. + δοτ. ἀντων. ἀμοιβ.) — ἀλλήλοις pronomen reciprocum est; tota locutio mutuam operam significat. ὁ δὲ Εὐφρόνιος τὴν ὑδρίαν κομίζων ἔλεγε· "Πῶς ἔπαθες τοῦτο;" ὁ δὲ Νικόδημος μικρὸν ἐγέλασε· "Σκαιὸς ὢνcum iners / ineptus essem (πρσ. μτχ. εἶναι + κατηγ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — σκαιός proprie 'sinister', hinc 'rudis' vel 'inhabilis'; Νικόδημος se ipsum irridet ξύλῳ ἔτυπτον. οὐδὲν σεμνόνnihil gloriosum (οὐδέτ. ἑν. ὀνομ.) — σεμνός 'augustus, venerabilis'; hic per litoten Νικόδημος vulnus suum parvi facit."

**ΧΟΡΟΣ** Ἰδοὺ δή. γέλως μικρός, ἀλλὰ μέγα δῶρον. ἡ γὰρ φιλία ὥσπερ πῦρ ἐστιν· κἂν σβεσθῇetiam si exstincta sit (κἄν (= καὶ ἐάν) + ὑποτ. ἀορ. παθ. γ' ἑν.) — conditio eventualior; 'σβέννυμι' significat exstinguere ignem vel flammam, σποδὸς θερμὴ μένει ὑποκάτωsubter / subtus (ἐπίρρ.) — adverbium loci compositum ex 'ὑπό' et 'κάτω', emphasin addit imagini ignis latentis.

---

Μακρᾷ δὲ τῇ ἡμέρᾳ ἀμφότεροι ὁμοῦ ἐν τῷ ἰατρείῳ μένοντες πολλὰ ἔλεγον καὶ τὸ παλαιὸν νεῖκος ἐλύσαντοlitem dissolverunt (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' πλ.) — vox media significat eos inter se litem finivisse; 'νεῖκος' est discordia vel lis. ὁ δὲ Ἀκέσιος εἶπε μόνον τοῦτο πρὸς τοὺς μαθητάς· "Πολλάκις ὁ ἰατρὸς οὐ φάρμακον δίδωσιν, ἀλλὰ καιρόνopportunitatem / tempus aptum (αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — momentum temporis opportuni; opponitur hic 'φαρμάκῳ', medicinae materiali."

**ΧΟΡΟΣ** Σοφὸς ὁ Ἀκέσιος. μέμνησθεmementote (παρακ. προστ. μέσ. β' πλ.) — a verbo 'μιμνήσκω', imperativus perfecti usurpatus ad adhortationem, ὦ θεαταί· φιλίας ἰατρεῖον οὐκ ἐν βοτάναιςherbis (δοτ. πλ. θηλ.) — nomen significans herbas medicinales, a 'βοτάνη' ἐστίν, ἀλλ' ἐν τῷ πλησίον ἀλλήλων καθῆσθαιsedere (ἀπαρ. παρατ. μέσ.) — infinitivus a verbo 'κάθημαι', hic pendet a praepositione 'ἐν τῷ'.