Λυσίας ἐν τοῖς Ἀγροῖς, ἢ Περὶ τοῦ Καλῶς Εἰπεῖν

Λυσίας ὁ λογογράφοςorationum scriptor (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — nomen compositum ex 'λόγος' et 'γράφω'; significat eum qui orationes pro aliis scribit, ἀνὴρ δεινότατος λέγεινperitissimus dicendi (ὑπερθ. ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ. cum ἀπρμφ.) — superlativus a 'δεινός'; infinitivus epexegeticus post adiectivum positus, εἰς ἀγρὸν ποτε ἀφίκετοpervenit (ἀορ. β' ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'ἱκνέομαι'; deponens in aoristo medio ὡς ἀναπαυσόμενοςut requieturus (μτχ. μέλλ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — participium futuri cum 'ὡς' indicat propositum vel intentionem subiecti ἀπὸ τῶν δικαστηρίων. ἐκεῖ δὲ γεωργός τις, Μανῆς ὄνομα, ἔσκαπτεfodiebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σκάπτω'; imperfectum actionem continuam in praeterito describit τὴν γῆν.

ὁ δὲ Λυσίας προσελθὼν εἶπεν· "ὦ Μανῆ, χαῖρεsalve (προστ. ἐνεστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — formula salutationis usitata apud Graecos; imperativus a verbo 'χαίρω'. τί ποιεῖς;"

"σκάπτω δήπουscilicet / nempe (ἐπίρρ.) — particula affirmativa cum ironia, indicat rem quasi obviam," ἔφη ὁ Μανῆς, οὐκ ἀναβλέψαςsuspiciens / oculos tollens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἀναβλέπω', hic negatur: oculos non sustulit. "οὐχ ὁράᾳς;"

"νὴ Δίαper Iovem (ἐπίρρ. ἔκφρ.) — formula iurandi affirmativa, frequens in dialogo colloquiali," ἔφη ὁ Λυσίας, "ἀλλ' ἐγώ σοι βοηθήσω. ἄκουσόν μου· δεῖ σε πρῶτον μὲν τοὺς δικαστὰς εὐνοϊκῶς διαθεῖναιbenevolenter disponere (ἐπίρρ. + ἀπρμφ. ἀορ. ἐνεργ.) — phrasis technica rhetorica: animos iudicum in bonam partem convertere, i.e. captatio benevolentiae, ἔπειτα δὲ τὴν γῆν κατηγορεῖνaccusare (ἀπρμφ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — verbum iuridicum proprium: accusationem in iudicio dicere; hic comice de terra dicitur ὅτι ἄδικός ἐστι—"

ὁ δὲ Μανῆς ἐπαύσατο σκάπτωνdestitit fodiendo (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν. + μτχ. ἐνεστ.) — constructio verbi 'παύομαι' cum participio: cessavit fodere. "κατηγορεῖν τὴν γῆν; τί λέγεις, ὦ ξένε; ἡ γῆ οὐδὲν ἀδικεῖ με. ἀλλ' ἡ στάσιςseditio / factio (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — verbum grave politicum: discordia civilis vel factio in civitate; hic rusticus iram suam aperit ἡ ἐν τῇ πόλει ἀδικεῖ, ὅτι οἱ δημαγωγοὶ τοὺς μισθοὺς λαμβάνουσιν, ἐγὼ δὲ οὐδέν."

"εὖ λέγεις," ἀνεβόησενexclamavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀνά' et 'βοάω', vim subiti clamoris significat ὁ Λυσίας, καὶ τὸ γραφεῖονstilus (οὐδ. ὀνομ. ἑν.) — instrumentum quo in cera vel papyro scribebatur ἐξέλκωνextrahens (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'ἐξέλκω', motum extrahendi significat· "τοῦτο ἄξιόν ἐστι λόγου. ἐγὼ γράψω σοι ῥῆσινorationem (θηλ. αἰτ. ἑν.) — terminus technicus rhetoricus, significat compositionem orationis scriptae περὶ τῆς στάσεως. ἄκουε· 'Ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεὶς πώποτεumquam (ἐπίρρ.) — adverbium temporis, cum negatione 'οὐδείς' usum fortius negationem efficit ἐν τῇδε τῇ πόλει οὕτω δεινὰ ἔπαθεν ὅσα ἐγώ—'"

"ἐγὼ δὲ εἰς δικαστήριον οὐκ εἶμιibo (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — a verbo 'εἶμι', futuri sensum habet, distinguendum a 'εἰμί'," ἔφη ὁ Μανῆς. "οὐκ ἔχω σχολήνotium (θηλ. αἰτ. ἑν.) — 'οὐκ ἔχω σχολήν' idem valet ac 'non est mihi tempus liberum'. σκάπτειν δεῖ μεfodere me oportet (ἀπρμφ. ἐνεστ. + ἀπρόσ. ῥ. + αἰτ.) — constructio impersonalis cum infinitivo et accusativo personae, frequens in Attica prosa."

"ἀλλ' ὁ λόγος σου ἀδύνατός ἐστιν ἄνευ τέχνης," ἔφη ὁ Λυσίας ἀθύμωςanimo demisso (ἐπίρρ.) — adverbium ab 'ἄθυμος' derivatum, maestitiam vel desperationem significat. "πῶς νικήσεις τοὺς ἀντιδίκουςadversarios (ἀρσ. αἰτ. πλ.) — terminus iuridicus, significat eos qui in iudicio adversantur, a 'ἀντί' et 'δίκη' compositus;"

ὁ Μανῆς ἀπεκρίνατο μειδιάσαςsubridens (μτχ. ἀορ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — a verbo 'μειδιάω', significat leviter ridere vel subridentem esse· "οὐ νικῶ λόγοις, ὦ Λυσία. νικῶ σίτῳ. ὁ γὰρ ἔχων σῖτον ἰσχυρότερός ἐστι τοῦ ἔχοντος λόγους. οἱ δὲ δημαγωγοὶ λέγουσι μέν, σκάπτουσι δὲ οὔ· διὰ τοῦτο πεινῶσινesuriunt (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'πεινάω', contractum; sitim cibi significat."

ὁ δὲ Λυσίας ἐσιώπησεsiluit/conticuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'σιωπάω', significat tacere coepisse; aoristus ingressivum exprimit, τὸ γραφεῖονstilus (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — instrumentum quo in tabulis cera illitis scribebatur κατέθηκενdeposuit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'τίθημι'; significat rem in locum inferiorem ponere, ἐπὶ λίθου τινὸς ἐκάθισεν. ἐπὶ πολὺν χρόνον ἐθεάτοcontemplabatur (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'θεάομαι', significat intente et diutius spectare τὸν γεωργὸν σκάπτοντα.

τέλοςtandem/denique (αἰτ. ἑν. οὐδ. (ἐπίρρ.)) — hic adverbialiter ponitur, significat 'ad extremum' vel 'postremo' δ' εἶπεν· "ἆρ' ἂν διδάξαιςnum doceres/velisne docere (εὐκτ. ἀορ. ἐνεργ. β' ἑν. μετὰ ἄν) — optativus cum ἄν rogationem polinam format; significat rogationem comem ac dubitantem με σκάπτειν;"

"ναί," ἔφηinquit/dixit (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν. τοῦ φημί) — verbum dicendi irregulare, saepe parenthetice positum ὁ Μανῆς, "ἀλλὰ δεῖoportet/necesse est (ἀπρόσ. ῥῆμα, ἐνεστ. γ' ἑν.) — verbum impersonale cum infinitivo et accusativo personae coniunctum σε ἄνευ ῥημάτων μακρῶνsine verbis longis (πρόθ. + γεν. πλ.) — ἄνευ praepositionem cum genitivo regit; hic de oratione longa et prolixa dicitur μανθάνεινdiscere/intellegere (infinitivus praesentis activus, complementum verbi 'δεῖ') — verbum quod et 'discere' et 'intellegere/percipere' significare potest."