Ξανθίππη πρὸς τοῖς Τείχεσιν

---

Ἦν ἡμέρα καλὴ ἐν Ἀθήναις, ὅτε Ξανθίππη ἡ Σωκράτους γυνὴ πρὸς τοῖς Μακροῖς Τείχεσινad Longas Muros (πρόθ. + δοτ. πλ. οὐδ.) — locutio praepositiva; Macra Teiche erant muri longi Athenas cum Piraeo iungentes ἔστηstetit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — aoristus secundus verbi 'ἵστημι', significat 'constitit' vel 'stabat' μόνη, βλέπουσα πρὸς τὸν Πειραιᾶ. Ἐφόρει χιτῶνα λευκὸν ἄνευ κόσμουsine ornamento (πρόθ. + γεν. ἑν.) — locutio praepositiva; 'κόσμος' hic significat ornamentum vel cultum· ὁ γὰρ ἀνὴρ αὐτῆς πάλιν ἐν ἀγορᾷ ἐφιλοσόφει ἀντὶ τοῦ ἐργάζεσθαιpro laborando (πρόθ. + γεν. ἀρθρ. ἀπρμφ.) — constructio praepositiva cum articulo et infinitivo, significat 'loco laboris'.

**ΧΟΡΟΣ:** *ὢ γύναι τλήμωνmisera / aerumnis obnoxia (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo 'τλάω', significat eam quae mala patienter tolerat; saepe de personis infelicibus dicitur, ὢ γύναι σεμνή,* *ἥτις φέρεις βίον ὡς ναῦς χειμῶνι·* *ὁ σὸς πόσιςmaritus (οὐσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — vox poetica et antiqua pro 'ἀνήρ' ad maritum designandum; raro in prosa adhibetur σοφὸς μέν ἐστι πᾶσιν,* *σοὶ δ' οὐδὲν πλέον ἢ λόγοι κενοίinanis / vacui (ἐπίθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — hic metaphorice de verbis quae nullam utilitatem afferunt; opponitur ei quod solidum ac reale est.*

Ἡ δὲ γυνὴ ἐλογίζετοreputabat / cogitabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum 'λογίζομαι' significat deliberate et ratione uti; hic de meditatione interiore Xanthippae ἐν τῷ νῷ ἃ ἔπαθεν ἐκ τοῦ γάμου. Ὅτε νέα ἦν, ᾤετοputabat / existimabat (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἴομαι', contractum et irregulare; indicat opinionem olim habitam quae postea falsa deprehensa est ἄνδρα σοφὸν εὐδαίμονα εἶναι καὶ οἴκῳ ἀγαθόν. Νῦν δὲ ᾔδει ὅτι ἡ σοφία οὐ πληροῖimplet (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'πληρόω', contractum; hic ironice adhibitum, quia sapientia vasa vino non replet ἀγγεῖα οἴνου, οὐ θρέψει παῖδας, οὐ δώσει ἱμάτια τοῖς ψύχουσινalgentibus / frigore laborantibus (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. δοτ. πλ. ἀρσ.) — participium substantivatum a verbo 'ψύχω'; designat eos qui frigore afficiuntur et vestimentis egent.

**ΧΟΡΟΣ:** *αὕτη ἔγνωcognovit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — aoristus secundus irregularis a verbo 'γιγνώσκω'; emphasim habet in cognitione tandem acquisita ὃ οἱ σοφοὶ ἀγνοοῦσινignorant (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex alpha privativo et 'γιγνώσκω'; paradoxum hic continetur: sapientes id ignorant quod mulier simplex scit—* *ὁ βίος οὐκ ἐν λόγοις μόνον οἰκεῖταιhabitatur / sustinetur (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ./παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἰκέω' in voce media vel passiva; significat vitam non solis verbis transigi sed rebus concretis.*

Κατεῖδεν ἡ Ξανθίππη ναῦν εἰσπλέουσανingredientem (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. θηλ.) — verbum compositum ex 'εἰς' et 'πλέω', de nave in portum navigante εἰς τὸν λιμένα, μεστὴν ἐμπόρων καὶ ἀγαθῶν. Ἐνόησεν τὰς γυναῖκας αὐτῶν ἐν οἴκῳ μένειν καὶ δέχεσθαι τοὺς ἄνδρας χρηστούς, πλουσίους, εὐθύνονταςgubernantes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'εὐθύνω', significat 'in rectam viam dirigere', de vita recte ordinata τὸν βίον. Ὁ δὲ Σωκράτης εὔθυνε μόνον τὰς ψυχὰς τὰς ἀλλοτρίαςalienas (γεν. πλ. θηλ.) — epitheton ψυχαῖς, indicat animas aliorum hominum, non suas—τὴν δὲ ἑαυτοῦ ψυχὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἦγεν, τὴν δ' οἰκίαν ἀφῆκεν ἀκυβέρνητονingubernabilem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — adiectivum compositum ex 'ἀ-' privativo et 'κυβερνάω', significat 'sine gubernatore relictam'.

**ΧΟΡΟΣ:** *ἰὼ ἰώ, τίς εἶπε πρῶτος* *ὡς γάμος εὐδαιμονίανfelicitatem (αἰτ. ἑν. θηλ.) — nomen abstractum a 'εὐδαίμων', summus finis vitae secundum philosophos Graecos φέρει;* *ἐψεύσθηdeceptus est (ἀορ. ἀ. ὁριστ. παθ. γ' ἑν.) — a verbo 'ψεύδω', indicat eum fuisse falsum vel errasse ἐκεῖνος, ἢ οὐκ ἔγημεduxit uxorem (ἀορ. ἀ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'γαμέω', de viro qui uxorem in matrimonium ducit* *φιλόσοφον ἄνδρα ἐν Ἀθήναις.*

Ξανθίππη δὲ ἐμειδίασεsubrisit (ἀορ. ἀ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'μειδιάω', significat leve ac subitum subridere μικρόν—δεινὸν μειδίαμαrisus (ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — nomen a verbo 'μειδιάω' derivatum, raro vocabulum pro ipso actu subridendi, ἐν ᾧ σκότος καὶ φῶς ἅμα ἦν. ᾜδει γὰρ ὅτι ἤγαπε τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καίπερ πάντα ταῦτα. Ἔστρεψε καὶ ᾤχετοabiit (παρατ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'οἴχομαι', indicat eum qui iam discessit et non amplius adest πρὸς τὴν οἰκίαν, ὅπου τρεῖς παῖδες ἔμενον πεινῶντεςesurientes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — a verbo 'πεινάω', contractum, adiunctum παισίν ut condicionem eorum describat.

**ΧΟΡΟΣ:** *ἡ ἰσχὺς αὕτη ἐστὶν ἣν οἱ θεοὶ δίδουσιν—* *φέρειν ἃ οὐ δυνατὸν ἄλλοις φέρειν,* *καὶ μένεινmanere, perseverare (ἀπρμφ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — per triplicem repetitionem vis rhetorica augetur; significat non solum manere sed etiam perserverare sub onere, καὶ μένειν, καὶ μένειν.*