Ἡ Πράξιλλα καὶ ἡ Θυσία τῇ Ἀθηνᾷ

Ἦν ποτε γυνὴ Ἀθηναία ὀνόματι Πράξιλλα, σώφρωνprudens (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adiectivum significans personam moderatam et temperantem τε καὶ εὐσεβήςpius (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adiectivum significans personam deorum cultricem. Αὕτη ἐν ἡμέρᾳ τινὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἀγορὰν ἵνα ἀγοράσειεemeret (εὐκτ. ἀορ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum in modo optativo post ἵνα, significans actionem emendi τὰ ἐπιτήδειαnecessaria (αἰτ. πλ. οὐδ.) — substantivum significans res necessarias vel utiles πρὸς θυσίαν τῇ Ἀθηνᾷ. Ἑορτὴ γὰρ ἦν τῶν Παναθηναίων καὶ ἐβούλετο εὐσεβῶς θῦσαιsacrificare (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — infinitivus aoristi verbi θύω, significans actionem sacrificandi τῇ θεᾷ.

Περιπατοῦσαambulans (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — participium praesentis significans 'dum ambulat' δὲ διὰ τῆς ἀγορᾶς εἶδεν ἄνδρα πωλοῦνταvendentem (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. αἰτ. ἑν. ἀρσ.) — participium praesentis a verbo πωλέω πρόβατα λευκά, καθαρὰ καὶ ἄμωμαimmaculata (αἰτ. πλ. οὐδ.) — adiectivum significans sine macula vel vitio, οἷα πρέπει τοῖς θεοῖς θύειν. Προσῆλθεν οὖν καὶ ἐπρίατοemit (ἀορ. μέσ. ὁριστ. γ' ἑν.) — verbum deponens aoristum a πρίαμαι, significans 'emit/mercatus est' ἀρνίον κάλλιστον, ὃ ἔμελλε προσφέρεινerat oblaturus (παρατ. ἐνεργ. γ' ἑν. + ἀπαρ. ἐνεστ.) — constructio periphrasis futuri: μέλλω cum infinitivo ὡς θυσίαν.

Ἀλλ' ὡς ἐβάδιζεincedebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo βαδίζω (ambulo, incedo); hic indicat motum ad aram πρὸς τὸν βωμόν, γραῦς τις προσελθοῦσαaccedens (μτχ. ἀορ. β' ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — a verbo προσέρχομαι (accedo); participium aoristi significans actionem priorem αὐτῇ ἔλεγεν· "Ὦ γύναι, τὸ πρόβατον τοῦτο μὴ θύσῃςsacrifices (ἀορ. ὑποτ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo θύω (sacrifico); hic in prohibitione cum μή. Οὐ γὰρ καθαρόν ἐστιν ὡς δοκεῖ." Ἡ δὲ Πράξιλλα ἠπόρειdubitabat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo ἀπορέω (dubito, haesito); indicat statum mentis confusum, οὐδὲν γὰρ αἶσχοςdedecus (ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — substantivum significans maculam, dedecus vel turpitudinem ἑώρα ἐν τῷ ζῴῳ.

"ΠόθενUnde (ἐρωτ. ἐπίρρ.) — adverbium interrogativum de origine vel fonte οἶσθαscis (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo οἶδα (scio); forma perfecti cum significatione praesentis ταῦτα, ὦ γραῦanus (κλητ. ἑν.) — vocativus singularis a substantivo γραῦς (anus, vetula);" ἠρώτησεν ἡ Πράξιλλα.

Ἡ δὲ γραῦς ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo ἀποκρίνομαι (respondeo); aoristus medii· "Τοῖς ὄμμασιoculis (δοτ. πλ.) — dativus pluralis a substantivo ὄμμα (oculus); vocabulum poeticum pro ὀφθαλμοί τοῖς ἐμοῖς ὁρῶ ἃ οἱ πολλοὶ οὐχ ὁρῶσιν." Καὶ ἅμα λέγουσαsimul dicens (ἐπίρρ. + μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — adverbium cum participio indicans actionem simultaneam ταῦτα μετέβαλεmutavit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo μεταβάλλω (muto, transformo); indicat transformationem subitam τὴν ὄψιν, καὶ ἰδοὺ οὐκέτι γραῦς ἀλλ' αὐτὴ ἡ θεὰ Ἀθηνᾶ ἐφαίνετο, λαμπρὰ καὶ μεγαλοπρεπής, τὴν αἰγίδαaegidem (αἰτ. ἑν.) — accusativus singularis; scutum vel thorax Minervae, saepe cum Gorgonis capite ornatum φέρουσα.

Ἔκπληκτος δὲ ἡ Πράξιλλα προσεκύνησεadoravit (ἀόρ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — forma aoristi a verbo 'προσκυνέω', significat 'venerari' vel 'adorare' τῇ θεᾷ. Ἡ δὲ Ἀθηνᾶ εἶπεν· "Ὦ Πράξιλλα, ἡ εὐσέβειά σου ἀρέσκει μοι, ἀλλ' ἴσθιscito (προστ. παρακ. β' ἑν.) — imperativus perfecti verbi 'οἶδα', significat 'scire' ὅτι οὐκ ἐν τῷ πλήθει τῶν θυσιῶν χαίρουσιν οἱ θεοὶ ἀλλ' ἐν τῇ καθαρότητιpuritate (οὐσ. δοτ. ἑν. θηλ.) — nomen abstractum in dativo casu, a 'καθαρός', significat 'puritas' τῆς ψυχῆς. Τοῦτο τὸ πρόβατον ἄφεςdimitte (προστ. ἀόρ. β' ἐνεργ. β' ἑν.) — imperativus aoristi a verbo 'ἀφίημι', significat 'permittere' vel 'dimittere' ζῆν, καὶ ἀντὶ τούτου πρόσφερέ μοι καρποὺς καὶ σπονδήν."

Ἡ δὲ Πράξιλλα ὑπήκουσεoboedivit (ἀόρ. α' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — aoristi forma a verbo 'ὑπακούω', significat 'obtemperare' vel 'oboedire' τῇ θεᾷ, καὶ ἀπὸ τότε ἐδίδασκεdocebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — imperfectum verbi 'διδάσκω', significat 'docere' πᾶσι τοῖς πολίταις ὅτι ἡ ἀληθὴς εὐσέβεια οὐκ ἐν τοῖς πολυτελέσιsumptuosis (ἐπίθ. δοτ. πλ. οὐδ.) — adiectivum in dativo plurali, compositum ex 'πολύ' et 'τέλος', significat 'magnificus' vel 'pretiosus' δώροις ἀλλ' ἐν τῇ ὁσιότητιsanctitate (οὐσ. δοτ. ἑν. θηλ.) — nomen abstractum in dativo casu, designat sanctitatem religiosam τῆς διανοίας κεῖταιsita est (ὁριστ. ἐνεστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum medium/passivum, significat 'iacere' vel 'positum esse'.