Ὁ Κεραμεὺς καὶ τὸ Ὄστρακον
Τὰ τοῦ δράματος πρόσωπα:
- Κλεώνυμος ὁ κεραμεύς
- Ἀντικλῆς ὁ κατήγορος
- Δικασταί
- Χορὸς τεχνιτῶν
---
**Σκηνὴ α'** – Ἐν τῇ ἀγορᾷ
ΚΛΕΩΝΥΜΟΣ: Ὦ Ζεῦ καὶ θεοί, τί τοῦτο πάσχωpatior (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — verbum deponens quod significat 'experior' vel 'suffero'; Ἐγὼ μὲν τοὺς ἀμφορέαςamphoras (αἰτ. πληθ.) — vasa fictilia ad vinum vel oleum conservandum καλλίστους ποιῶ, τὰ δὲ ὄστρακαtestas (αἰτ. πληθ.) — fragmenta fictilia in quibus nomina civium scribebantur πρὸς τὴν ψῆφον τοῦ ὀστρακισμοῦostracismi (γεν. ἑν.) — mos Atheniensium quo civis potens in exilium mittebatur παρέχω τοῖς πολίταις, καὶ νῦν αὐτὸς εἰς κρίσιν καθίσταμαιconstituor (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. α' ἑν.) — in medio sensu 'devenio' vel 'reddo me ipsum';
ΧΟΡΟΣ:
Ἰδοὺ θεαταί, τὸν κεραμέαfigulum (αἰτ. ἑν.) — artifex qui vasa fictilia facit σκοπεῖτεspectate (ἐνεστ. προστακτ. ἐνεργ. β' πληθ.) — verbum imperativum quod hortatur ad observandum,
ὃς τοῖς Ἀθηναίοις τὰ ὄστρακα παρέσχενpraebuit (ἀορ. β' ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'παρέχω', forma aoristi,
ἵνα γράφωσι τῶν πονηρῶν τὰ ὀνόματα·
νῦν δ' αὐτὸς ἐν τοῖς ὀστράκοις γεγραμμένοςscriptus (μτχ. παρακ. μέσ. ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — participium perfecti passivi a verbo 'γράφω'.
**Σκηνὴ β'** – Ἐν τῷ δικαστηρίῳ
ΑΝΤΙΚΛΗΣ: Ὦ ἄνδρες δικασταί, οὗτος ὁ κεραμεὺς Κλεώνυμος ὄστρακαtestae (ὀνομ. οὐδ. αἰτ. πλ.) — fragmenta testacea in quibus Athenienses nomina civium scribebant λεπτότεραtenuiora (ἐπίθ. συγκρ. αἰτ. πλ.) — comparativus a 'λεπτός', magis tenuis vel subtilis τοῖς ἐμοῖς ἐχθροῖς παρεῖχενpraebebat (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — a verbo 'παρέχω', offero vel praebeo, τοῖς δ' ἐμοῖς φίλοις παχύτερα. Τὰ μὲν γὰρ λεπτὰ ῥᾳδίως γράφεται, τὰ δὲ παχέα δυσκόλως.
ΚΛΕΩΝΥΜΟΣ: Ψεύδεταιmentitur (ὁριστ. ἐνεστ. μέσ. γ' ἑν.) — a verbo 'ψεύδομαι', falsum dicit vel mentiri, ὦ ἄνδρες· πῶς γὰρ ἐγὼ οἶδα τίς τίνιquis cui (ἐρωτ. ἀντων. ὀνομ. + δοτ. ἑν.) — pronomina interrogativa in nominativo et dativo casu φίλος ἢ ἐχθρός ἐστιν; Ἅπασιomnibus (ἐπίθ. δοτ. πλ. ἀρσ.) — a 'ἅπας', omnibus sine exceptione τὰ αὐτὰ ὄστρακα παρέχω.
ΧΟΡΟΣ:
Ὁ μὲν κατηγορεῖaccusat (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'ἀγορεύω', in iudicio contra aliquem loqui, ὁ δ' ἀπολογεῖταιse defendit (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'ἀπό' et 'λέγω', defensionem facere in iudicio,
ἐν ὀστράκοιςin testis (δοτ. πλ.) — fragmenta fictilium in quibus nomina scribebantur ad ostracismum δὲ τῆς πόλεως ἡ τύχη κεῖταιiacet, posita est (ἐνεστ. ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum deponens, hic sensu metaphorico 'dependet a'.
Ἔργον τεχνίτου κρίνεται, καὶ οὐχὶ τρόπος,
ἀλλ' ἐν Ἀθήναις πολλάκις τὸ αὐτὸ πρᾶγμα.
ΔΙΚΑΣΤΗΣ Α': Εἰπέdic (ἀορ. προστ. β' ἑν.) — forma imperativi aoristi a verbo 'λέγω' μοι, ὦ κεραμεῦfigule (κλητ. ἑν.) — artifex qui vasa fictilia facit, vocativus singularis, πόσα ὄστρακα παρέσχεςpraebuisti (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — a verbo 'παρέχω', aor. II πρὸς τὸν ὀστρακισμόνostracismum (αἰτ. ἑν.) — institutum Atheniense quo cives indesiderati in exilium mittebantur;
ΚΛΕΩΝΥΜΟΣ: Τοσαῦτα ὅσαtot quot (αἰτ. πλ. οὐδ.) — correlativa pronomina, 'tantum quantum' οἱ ἄρχοντεςmagistratus (ὀνομ. πλ.) — magistratus Athenienses qui rem publicam administrabant ἐκέλευονiubebant (παρατ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — a verbo 'κελεύω', imperare vel mandare, οὐδὲν πλέον οὐδ' ἔλαττονnihil plus neque minus (αἰτ. ἑν. οὐδ.) — locutio quae significat 'exacte, sine ulla differentia'.
ΔΙΚΑΣΤΗΣ Β': Σὺ δὲ αὐτὸς ἐπὶ τίνος ὀστράκουtestae (γεν. ἑν.) — fragmen fictile, pars vasis fictilis fracti quod in ostracismo adhibebatur γέγραφαςscripsisti (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. β' ἑν.) — perfectum verbi γράφω, actionem completam et effectum permanentem indicans;
ΚΛΕΩΝΥΜΟΣ: Ἐγὼ μὲν οὐδέν· οὐ γὰρ δεῖ τὸν τεχνίτηνartificem (αἰτ. ἑν.) — qui artem exercet, hic figulum significat τοῖς ἑαυτοῦ ἔργοις χρῆσθαιuti (ἀπαρ. παρ. μέσ.) — infinitivus medii, cum dativo construitur, ἀλλὰ τοῖς ἄλλοις παρέχεινpraebere (ἀπαρ. παρ. ἐνεργ.) — aliis aliquid praebere vel suppeditare.
ΧΟΡΟΣ:
Σοφῶς ἀπεκρίνατοrespondit (ἀορ. α' ὁριστ. μέσ. γ' ἑν.) — aoristus medii verbi ἀποκρίνομαι ὁ τεχνίτης,
τί δ' οἱ δικασταὶ πρὸς ταῦτα λέξουσινdicent (μέλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — futurum verbi λέγω;
Δημοκρατίας ἐστὶ τὸ ὄστρακον ὅπλον,
ἀλλὰ τίς κρινεῖiudicabit (μέλ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — futurum contractum verbi κρίνω τὸν κριτὴν τοῦ ὅπλουiudicem armamenti (αἰτ. ἑν. + γεν. ἑν.) — qui de instrumento iudicii (ostracismo) iudicare debet;
ΑΝΤΙΚΛΗΣ: Ἀλλ' οὗτος, ὦ ἄνδρες, καὶ πρὸς τὸν Ὑπέρβολον κεχαρισμένωςgratiose (ἐπίρρημα) — adverbium a perfecto participio verbi 'χαρίζομαι', significat 'in modo grato' διάκειταιaffectus est (ὁριστ. ἐνεστ. μέσ. γ' ἑν.) — verbum deponens, significat 'se habet erga aliquem', ὃν πάντες ἴσμενscimus (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. α' πλ.) — a verbo 'οἶδα', quod est perfectum cum significatione praesentis ἄξιον ὄντα τοῦ ὀστρακισμοῦostracismi (γεν. ἑν.) — poena exilii decennalis per testulas in urbe Atheniensium.
ΚΛΕΩΝΥΜΟΣ: Πρὸς θεῶνPer deos (πρόθ. + γεν. πλ.) — formula invocationis deorum in exclamatione, ὦ ἄνδρες, πότερον κεραμεύς εἰμι ἢ πολιτικός; Τοὺς ἀμφορέαςamphoras (αἰτ. πλ.) — vasa fictilia vinaria quae a figulo conficiuntur κρίνετε, μὴ τοὺς φίλους.
ΧΟΡΟΣ: (πρὸς τὸ κοινόν)
Οὕτως ἈθήνησινAthenis (ὄνομα τοπικόν) — forma locativa nominis 'Ἀθῆναι', indicans 'in Athenis' ἀεὶ τὰ πράγματα κρίνεται·
τὸν μὲν κεραμέα τῶν πολιτικῶν αἰτιῶνταιaccusant (ὁριστ. ἐνεστ. μέσ. γ' πλ.) — a verbo deponenti 'αἰτιάομαι', significat 'culpare',
τὸν δὲ πολιτικὸν τῆς κεραμείαςfigulinae (γεν. ἑν.) — ars vel officina figuli.
Τοιαύτη γὰρ ἡ τύχη τῆς δημοκρατίας.
← Πάλιν εἰς πάσας τὰς ἱστορίας