Νικίας καὶ Λασθένεια: Ἡ Συμφορὰ τῆς Κρήνης
**Τὰ τοῦ δράματοςfabulae (γεν. ἑν. οὐδ.) — opus scaenicum quod in theatro agitur πρόσωπαpersonae (ὀνομ. πλ. οὐδ.) — homines qui in fabula partes agunt:**
- Νικίας, παιδαγωγόςpaedagogus (ὀνομ. ἑν. ἀρσ.) — servus qui pueros ad scholam ducebat et reducebat
- Λασθένεια, παιδαγωγός
- Χορὸς πολιτῶν
- Ἄγγελος
**ΧΟΡΟΣ**
Ὦ πολῖται τῆς κλεινῆςinclutae (γεν. ἑν. θηλ.) — celebris, illustris, famosa Ἀθηνῶν πόλεως,
ἀκούσατεaudite (προστ. ἀορ. β' πλ.) — imperativus aoristi a verbo 'ἀκούω' συμφορὰν τὴν ἡμετέραν·
νόσος γὰρ δεινὴ κατασκήπτειirruit (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — cum impetu descendit, violenter invadit χθόναterram (αἰτ. ἑν. θηλ.) — vocabulum poeticum pro 'γῆ',
καὶ πᾶς τις ἐν φόβῳ τρέμει καὶ ἐλπίδι.
Ἴδετε Νικίαν καὶ Λασθένειαν, τοὺς παιδαγωγοὺς
τῶν εὐγενῶν παίδων, οἳ τῇ κρήνῃ πλησιάζουσινappropinquant (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — prope accedunt, in viciniam veniunt.
**ΝΙΚΙΑΣ**
Ὦ θεοί, τί δεινὸν τοῦτο τὸ κακὸν ὃ πάσχομενpatimur (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. α' πλ.) — verbum deponens significans 'experiri' vel 'tolerare';
Τοὺς παῖδας ὁρῶ κλινομένουςdecumbentes (μτχ. ἐνεστ. μέσ. αἰτ. πλ. ἀρσ.) — participium verbi 'κλίνω', hic significat 'aegrotantes in lecto iacentes' νόσῳ βαρείᾳ.
Ἆρα τὸ ὕδωρ τῆς κρήνηςfontis (ὀνομ. γεν. ἑν. θηλ.) — nomen fontis vel putei publici αἴτιον γίγνεται;
**ΛΑΣΘΕΝΕΙΑ**
Δέδοικαtimeo (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — perfectum cum vi praesentis a verbo 'δείδω', significat 'metum habere', ὦ Νικία, μὴ τὸ ὕδωρ μεμολυσμένονpollutum (μτχ. παρακ. παθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — participium perfecti passivi verbi 'μολύνω', indicans rem contaminatam ᾖ.
Πολλοὶ γὰρ τῶν παίδων πίνοντες ἀσθενοῦσιν,
καὶ οἱ ἰατροὶ ἀποροῦσιdubitant (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum significans 'in dubitatione esse' vel 'non habere consilium' τῆς θεραπείας.
**ΧΟΡΟΣ**
Ὁρᾶτε πῶς ἡ συμφορὰ τὴν πόλιν κατέχειoccupat (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum compositum ex 'κατά' et 'ἔχω', significans 'tenere' vel 'possidere';
Οἱ παιδαγωγοὶ φροντίζουσι τῶν παίδων,
ἀλλ' οὐκ ἴσασιsciunt (ὁριστ. παρακ. ἐνεργ. γ' πλ.) — forma perfecti verbi 'οἶδα' cum sensu praesentis πόθεν ἥκει τὸ κακόν.
ΜοῖραFatum (ὀνομ. ὀνομ. ἑν. θηλ.) — nomen personificationem fati repraesentans βαρεῖα τοὺς Ἀθηναίους πιέζειpremit (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum significans 'premere' vel 'opprimere'.
**ΝΙΚΙΑΣ**
Ἤκουσα τῶν γερόντων ὡςquod, ut (σύνδ.) — coniunctio quae hic narrationem inducit καὶ πρότερονantea, prius (ἐπίρρ.) — adverbium temporis quod indicat rem in praeterito factam
τοιαύτη νόσοςtalis morbus (ὀνομ. ἑν. θηλ.) — morbus eiusdem generis vel naturae κατέσκηψενirruit, invasit (ἀορ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — verbum quod significat vehementer invadere vel impetum facere εἰς τὴν πόλιν.
Φεῦ, τί δράσομεν; Πῶς σώσομεν τοὺς παῖδας;
**ΛΑΣΘΕΝΕΙΑ**
Τοῦ μὲν ὕδατος τῆς κρήνης παυσώμεθαdesistamus (ἀορ. ὑποτ. μέσ. α' πλ.) — forma hortativa verbi παύω in voce media, significat cessare ab actione πίνοντεςbibentes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — participium praesentis verbi πίνω.
Πρὸς δὲ τοὺς θεοὺς εὐχώμεθαprecemur (ἐνεστ. ὑποτ. μέσ. α' πλ.) — forma hortativa verbi εὔχομαι, preces facere, καὶ θυσίας
προσφέρωμεν, ἵνα τὴν νόσον ἀποτρέψωσινavertant (ἀορ. ὑποτ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum compositum ex ἀπό et τρέπω significans avertere vel depellere.
**ΑΓΓΕΛΟΣ**
(εἰσέρχεται σπουδῇfestinanter (δοτ. ἑν.) — dativus modi indicans festinationem vel celeritatem)
Ὦ παιδαγωγοίpaedagogi (ὀνομ. πλ.) — servi qui pueros ad scholam comitabantur et custodiebant, φέρω ἀγγελίαν δεινήν·
τρεῖς παῖδες ἤδη τεθνᾶσιmortui sunt (παρακ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — forma perfecti verbi θνῄσκω, indicans statum permanentem τῇ νόσῳ,
καὶ ἄλλοι πλείονες κινδυνεύουσινpericlitantur (ἐνεστ. ὁριστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — in periculo versari vel periculum subire.
Οἱ δὲ πολῖται πρὸς τοὺς ἄρχοντας τρέχουσιν.
**ΧΟΡΟΣ**
Φεῦ φεῦ, οἵα συμφορὰ τὴν πόλιν πιέζειpremit (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — significat opprimere vel urgere!
Ὁ μὲν θάνατος θερίζειmetit (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' ἑν.) — proprie 'messem facere', hic metaphorice 'auferre vitam' τοὺς νέους,
οἱ δὲ θεοὶ κωφοὶ πρὸς τὰς ἱκεσίαςpreces (αἰτ. πληθ. θηλ.) — supplicationes ad deos factae.
Ἀλλ' οὗτοι οἱ παιδαγωγοὶ οὐ παύσονται
ζητοῦντες τὸ αἴτιον τῆς ἐπιδημίας.
**ΝΙΚΙΑΣ**
Ὦ Λασθένεια, συμβουλεύωconsulo (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. α' ἑν.) — consilium do, suadeo ἄλλην κρήνηνfontem (αἰτ. ἑν. θηλ. α' κλ.) — locus unde aqua scaturit ζητεῖν
καὶ τὸ ὕδωρ δοκιμάζεινprobare (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — examinare, experiri qualitatem rei πρὶν τοὺς παῖδας πιεῖν.
Τῆς γὰρ ἐπιστήμης ἐστὶν ἡ ἐμπειρία κράτιστονoptimum (ἐπίθ. ὀνομ. ἑν. οὐδ. ὑπερθ. βαθμ.) — superlativus a 'κρατύς', significat 'validissimum' vel 'praestantissimum'.
**ΛΑΣΘΕΝΕΙΑ**
Πείθομαίobtempero (ὁριστ. ἐνεστ. μέσ. α' ἑν.) — obsequor, credo tibi σοι, ὦ Νικία, καὶ τοὺς ἄρχοντας πείσωμενpersuadeamus (ὑποτ. ἀορ. ἐνεργ. α' πληθ.) — hortativus aoristi a verbo 'πείθω'
τὴν κρήνην ἀποφράξαιobstruere (ἀπαρ. ἀορ. ἐνεργ.) — claudere vel obturare μέχρι τοῦ κακοῦ εὑρεθέντοςinvento (μτχ. ἀορ. παθ. γεν. ἑν. οὐδ.) — genitivus absolutus a verbo 'εὑρίσκω'.
Μὴ γὰρ ὀκνῶμενdubitemus (ὑποτ. ἐνεστ. ἐνεργ. α' πληθ.) — cunctemur, pigritemur τῶν παίδων ἕνεκα μοχθεῖνlaborare (ἀπαρ. ἐνεστ. ἐνεργ.) — cum labore operari, pati.
**ΧΟΡΟΣ**
ΤοιοῦτοιTales (ἐπίθ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — pronomen demonstrativum qualitatem indicans ἄνδρες τὴν πόλιν σῴζουσινservant (ὁριστ. ἐνεστ. ἐνεργ. γ' πλ.) — verbum quod significat 'salvum facere' vel 'conservare' ἐν κακοῖς·
οἱ μὴ λόγοις μόνον ἀλλ' ἔργοις βοηθοῦντεςauxiliantes (μτχ. ἐνεστ. ἐνεργ. ὀνομ. πλ. ἀρσ.) — participium a verbo 'βοηθέω', significat 'auxilium ferre'.
Μέγα δίδαγμαdocumentum (ὀνομ. ὀνομ. ἑν. οὐδ.) — substantivum a verbo 'διδάσκω', significat 'quod docetur' vel 'lectio' τοῖς πολίταις ἡ τῶνδεhorum (ἀντων. γεν. πλ.) — pronomen demonstrativum cum emphasis ἀρετή.
Ἐλπίζομεν οὖν τὴν πόλιν ἐκ τῆς νόσου σωθήσεσθαιservatum iri (ἀπαρ. μέλλ. παθ.) — infinitivus futuri passivi a verbo 'σῴζω'
τῇ τῶν συνετῶνprudentium (ἐπίθ. γεν. πλ.) — adiectivum quod significat 'sapiens' vel 'intelligens' παιδαγωγῶν φροντίδιcura (ὀνομ. δοτ. ἑν.) — substantivum quod significat 'sollicitudo' vel 'diligentia'.
← Πάλιν εἰς πάσας τὰς ἱστορίας